ابوالفتح در گفتوگو با ایلنا:
بعید است رایزنی با روسیه و چین گرهای از اختلافات ایران و آمریکا باز کند/ به اظهارات ترامپ نمیتوان اعتماد کرد
یک تحلیلگر مسائل بینالملل با اشاره به دیدار احتمالی مقامات آمریکا، چین و روسیه و طرح موضوع ایران در این نشست، گفت: مشکل اصلی در روابط تهران و واشنگتن، اختلاف مواضع دو طرف است و نه روسیه و چین؛ بنابراین بعید است رایزنی با این دو کشور بتواند گرهای از اختلافات ایران و آمریکا باز کند.
امیرعلی ابوالفتح، تحلیلگر مسائل بینالملل، در گفتوگو با خبرنگار ایلنا، درباره احتمال طرح موضوع ایران در دیدار مقامات آمریکا، چین و روسیه و تأثیر آن بر روند مذاکرات تهران و واشنگتن اظهار کرد: متأسفانه مشکل اصلی در روابط ایران و آمریکا، روسیه و چین نیستند؛ بلکه مواضع تهران و واشنگتن بهمراتب بیش از آن چیزی که تصور میشود، با یکدیگر فاصله دارد. مذاکرهای هم که آمریکا بخواهد با روسها و چینیها انجام دهد گرهای از این کار باز نمیکند.
وی افزود: البته روسیه و چین در مقایسه با کشورهای اروپایی که پیشتر در مذاکرات هستهای شریک آمریکا بودند، مواضع نزدیکتری به ایران دارند و از این جهت شرایط برای تهران بهتر است، اما به نظر نمیرسد گفتوگوهای آمریکا با روسیه و چین بتواند گرهای از اختلافات ایران و آمریکا باز کند.
این تحلیلگر مسائل بینالملل ادامه داد: به نظر میرسد ترامپ قصد دارد از طریق این رایزنیها بر روسیه و چین فشار وارد کند تا حمایتهای خود از ایران را کاهش دهند و تهران را در برابر فشارهای آمریکا تنها بگذارند؛ به این امید که ایران در نهایت در برابر خواستههای واشنگتن تسلیم شود.
ابوالفتح تصریح کرد: با این حال، بعید میدانم چنین تلاشی به نتیجه برسد؛ چراکه تسلیم شدن ایران در برابر آمریکا با منافع روسیه و چین مطابقت ندارد. بنابراین، اگرچه ممکن است این دیدار برگزار شود و موضوع ایران هم در آن مطرح شود، اما به اعتقاد من نتیجه ملموس و تعیینکنندهای در پی نخواهد داشت.
اظهارات ترامپ درباره مذاکره و جنگ قابل اتکا نیست
وی در پاسخ به این پرسش که با توجه به اظهارات اخیر دونالد ترامپ درباره کنار گذاشتن ونس از مذاکرات با ایران صحبت کرده و اعلام کرده بود دیگر نیاز به مذاکره با ایران ندارد، آیا احتمال حمله نظامی مجدد به ایران وجود دارد یا شرایط فعلی ادامه پیدا خواهد کرد، گفت: با توجه به رویکرد دولت کنونی آمریکا و شخص دونالد ترامپ، هر احتمالی وجود دارد؛ هم توافق و هم جنگ. ترامپ صبح یک حرف میزند، ظهر حرف دیگری میزند و عصر هم موضع متفاوتی اتخاذ میکند. به همین دلیل نمیتوان بر اساس اظهارات او درباره آینده تحولات قضاوت قطعی کرد.
این کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه اظهارات ترامپ میتواند اهداف مختلفی را دنبال کند، افزود: بخشی از این اظهارات برای مدیریت فشارهای داخلی آمریکا، بخشی برای امتیازگیری و بخشی نیز با هدف فریب طرف مقابل مطرح میشود. به همین دلیل، من همچنان احتمال جنگ را بالا میدانم؛ همانطور که احتمال دستیابی به توافق هم همچنان قابل توجه است.
وی تأکید کرد: چندان به اظهارات ترامپ توجه نمیکنم؛ چراکه او همان روزی که اعلام کرد قرار است تمدنی نابود شود، چند ساعت بعد از برقراری آتشبس خبر داد. بنابراین عکس این اتفاق هم ممکن است رخ دهد؛ یعنی در شرایطی که اکنون از کنار گذاشتن جنگ سخن میگوید، ناگهان تصمیم به حمله نظامی بگیرد.
ابوالفتح با اشاره به تجربه دورهای قبلی تنش و درگیری میان ایران و آمریکا خاطرنشان کرد: در جنگ اول و دوم هم شرایط به همین شکل بود و در مقاطعی که مذاکرات در جریان قرار داشت، حملات نظامی آغاز شد. بهویژه در جنگ دوم، یعنی جنگ ۴۰ روزه، قرار بود روز دوشنبه دور بعدی مذاکرات برگزار شود. وزیر خارجه عمان به واشنگتن رفت و پس از دیدارها و گفتوگوها، از مثبت بودن روند مذاکرات و امتیازدهی ایران و موافقت طرف آمریکایی صحبت کرد و فضای امیدوارکنندهای ترسیم شد، اما روز شنبه بمباران آغاز شد.
وی ادامه داد: بنابراین، نمیتوان صرفاً بر اساس اظهارات مثبت یا منفی ترامپ درباره مذاکره و جنگ، تحولات آینده را پیشبینی کرد.
نتانیاهو برای حمله مجدد به ایران تلاش میکند
این تحلیلگر مسائل بینالملل در پاسخ به پرسشی درباره نقش بنیامین نتانیاهو در تصمیمگیریهای ترامپ و احتمال تأثیرگذاری او بر رئیسجمهور آمریکا برای حمله مجدد به ایران، گفت: امیدوارم ترامپ تحت تأثیر نتانیاهو قرار نگیرد، اما واقعاً نمیتوان در این زمینه پیشبینی دقیقی داشت.
وی افزود: ترامپ همواره با این موضوع بهعنوان یک دستاورد سیاسی برخورد میکند که تنها رئیسجمهور آمریکا بوده که به ایران حمله کرده است. در حالی که رؤسای جمهور پیشین آمریکا، از جمله بیل کلینتون و باراک اوباما هم درباره فشارهای نتانیاهو برای حمله به ایران صحبت کردهاند و گفتهاند که او هر بار به واشنگتن میآمد، تلاش میکرد آنها را به حمله نظامی علیه ایران ترغیب کند، اما زیر بار چنین درخواستی نمیرفتند.
ابوالفتح تصریح کرد: ترامپ در نهایت این اقدام را انجام داد و فارغ از اینکه به چه دلایلی چنین تصمیمی گرفت، این اتفاق رخ داده است. بنابراین، وقتی دو بار تجربه حمله نظامی به ایران وجود داشته، نمیتوان احتمال تکرار آن را منتفی دانست.
وی با اشاره به تلاشهای نتانیاهو برای تأثیرگذاری بر تصمیمات آمریکا گفت: اگر در حملات قبلی نتانیاهو نقش داشته و توانسته ترامپ را تحت فشار قرار دهد یا او را برای اقدام نظامی قانع کند، این احتمال وجود دارد که در آینده هم برای تکرار چنین اتفاقی تلاش کند.
این تحلیلگر مسائل بینالملل با اشاره به مواضع نخستوزیر رژیم صهیونیستی اظهار کرد: نتانیاهو اساساً معتقد است ترامپ در برابر ایران مماشات میکند و کوتاه میآید. از نگاه او، جنگ باید تا آخرین لحظه ادامه پیدا میکرد و مذاکره با ایران نیز اساساً معنایی ندارد. روشن است که نتانیاهو همچنان برای تحقق چنین هدفی تلاش خواهد کرد.
وی خاطرنشان کرد: البته تصمیمگیری در آمریکا صرفاً تحت تأثیر خواستههای نتانیاهو نیست. واشنگتن ملاحظات و محاسبات دیگری هم دارد و ممکن است برخلاف خواست نخستوزیر اسرائیل، به دلایلی مانند محدودیت مهمات، مسائل داخلی آمریکا و ملاحظات منطقهای، تصمیم به برقراری آتشبس یا توقف جنگ بگیرد.
ابوالفتح با اشاره به نقش کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس در معادلات منطقهای گفت: تنها نتانیاهو نیست که بر ترامپ فشار وارد میکند. کشورهای عربی منطقه نیز مخالف جنگ هستند و تلاش میکنند آمریکا وارد یک جنگ گسترده و پرشدت نشود. آنها هم در آمریکا از نفوذ، منابع مالی و ارتباطات سیاسی برخوردارند و در کنگره و افکار عمومی این کشور اثرگذار هستند.
وی تأکید کرد: نتانیاهو برای رسیدن به خواستههای خود تلاش میکند و گاهی هم در این مسیر موفق میشود، اما همیشه چنین نیست.