عراقچی:
از همین حالا به بعد از جنگ فکر می‌کنم/ نمی‌توان در گوشه‌ای از منطقه شاهد جنگ بود و در گوشه‌ای دیگر انتظار صلح و آرامش داشت
وزیر خارجه با تأکید بر پیوستگی تحولات منطقه گفت: نکته مهم این است که از نظر ما، همه مسائل منطقه به یکدیگر گره خورده‌اند. نمی‌توان در گوشه‌ای از منطقه شاهد جنگ بود و در گوشه‌ای دیگر انتظار صلح و آرامش داشت و در همه مذاکراتی که با طرف آمریکایی از طریق پاکستان، قطر یا دیگر دوستان انجام داده‌ایم، تأکید کرده‌ایم که جنگ باید در همه جبهه‌ها خاتمه پیدا کند. همه جبهه‌ها باید شاهد پایان جنگ باشند؛ در غیر این صورت، شاهد ثبات در منطقه نخواهیم بود.
به گزارش خبرنگار ایلنا، سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، در مراسم بزرگداشت دکتر سید کمال خرازی، با اشاره به ویژگی‌های شخصیتی و عملکرد او در عرصه سیاست خارجی اظهار کرد: امروز دوستان زحمت کشیدند و تشریف آوردند تا نام و یاد شخصیتی بزرگ در تاریخ جمهوری اسلامی ایران را گرامی بداریم؛ فردی که عمر خود را در مسیر خدمت صرف کرد.
وی با اشاره به بازسازی کتابخانه تخصصی وزارت امور خارجه گفت: همان‌طور که کتابخانه را بازسازی کردیم و امروز شاهد بازگشایی آن هستیم، ان‌شاءالله ایران را هم به همین شکل بازسازی خواهیم کرد.
وزیر امور خارجه در ادامه با اشاره به شخصیت دکتر سید کمال خرازی اظهار کرد: درباره ایشان در مناسبت‌های مختلف صحبت‌های زیادی شده و دوستان نیز مطالبی را بیان کرده‌اند. اجازه بدهید من در اینجا به یکی از ویژگی‌های ایشان اشاره کنم که به نظر من ویژگی بارز ایشان بود؛ عقلانیت انقلابی.
عراقچی افزود: ایشان اهل تفکر، اندیشه و مشورت بودند و در کنار این ویژگی‌ها، از روحیه انقلابی برخوردار بودند. ایشان از معتقدان به آرمان‌های انقلاب اسلامی بودند و در موضوعات سیاست خارجی ایران، از جمله جریان مقاومت و مسئله فلسطین، به آرمان‌هایی پایبند بودند که پیش از انقلاب نیز به آن‌ها اعتقاد داشتند.
وی با تأکید بر اینکه خرازی دیپلماتی انقلابی بود، گفت: ایشان در عین پایبندی به همه اصول و قواعد دیپلماسی، از عقلانیت و قدرت تفکر برخوردار بودند.
وزیر امور خارجه در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به مشورت‌های خرازی در حوزه سیاست خارجی اظهار کرد: مشورت‌هایی که برای مقام معظم رهبری ارسال می‌شد، حاصل ساعت‌ها بحث، بررسی و مشورت بود.
وزیر امور خارجه افزود: شهید خرازی از پیش از انقلاب به این آرمان‌ها پایبند بود و پس از انقلاب هم به آن‌ها پایبند ماند و هم در عمل به آن‌ها وفادار بود.
عراقچی با اشاره به مسئولیت‌های شهید خرازی پس از پایان دوران وزارتش گفت: ایشان این آرمان‌ها را فراموش نکرد و به همین دلیل، حتی پس از دوران وزارت هم در سمت مشاور مقام معظم رهبری باقی ماند و ریاست شورای راهبردی روابط خارجی را بر عهده داشت؛ شورایی که بازوی مشورتی مقام معظم رهبری بود.
وی با اشاره به نقش این شورا در ارائه مشورت‌های سیاست خارجی به رهبری اظهار کرد: شهید خرازی این شورا را مدیریت می‌کرد و اعضای آن هم در این فرایند مشارکت داشتند. بحث‌ها و بررسی‌های فکری و مشورت‌هایی که برای رهبری ارائه می‌شد، حاصل ساعت‌ها مشورت و گفت‌وگو در شورای راهبردی روابط خارجی بود و نتایج این مباحث به ایشان منعکس می‌شد.
وی با اشاره به عضویت شهید خرازی در مجمع تشخیص مصلحت نظام اظهار کرد: ایشان به‌عنوان فردی که شایستگی تشخیص مصلحت این کشور، نظام و جمهوری اسلامی را داشت، از سوی مقام معظم رهبری به این جایگاه مهم منصوب شد.
وی با اشاره به آخرین دیدار خود با شهید خرازی در همایش گفت‌وگوهای ایرانی ـ عربی در دوحه گفت: این همایش به‌صورت مرتب میان شورای راهبردی روابط خارجی ایران و مرکز مطالعات الجزیره در قطر برگزار می‌شد و دور چهارم آن در اردیبهشت‌ماه سال گذشته، حدود یک ماه پیش از تهاجم رژیم صهیونیستی و آمریکا به ایران در ۲۳ خرداد ۱۴۰۴، برگزار شد.
عراقچی ادامه داد: در سخنرانی شهید خرازی در آن همایش که موضوع منطقه و روابط ایران و عراق مطرح بود، نکاتی درباره سیاست خارجی و سیاست همسایگی ما بیان شد که مایلم بار دیگر بخشی از عبارات ایشان را بخوانم.
وزیر امور خارجه با نقل سخنان شهید خرازی اظهار کرد: «شکوفایی یک منطقه، پیش از هر چیز، مستلزم تعهد جمعی اعضای آن منطقه به صلح و ثبات است و آینده هر منطقه باید به دست کشورهای آن، بر اساس احترام متقابل، برابری حاکمیتی و احساس مسئولیت مشترک تحقق یابد؛ زیرا امنیت جمعی امری وارداتی نیست، بلکه باید از درون و بدون دخالت خارجی ایجاد شود.»
وی افزود: شهید خرازی همچنین تأکید کرده بود که جمهوری اسلامی ایران از ایجاد بسترهای فراگیر و پایدار برای گفت‌وگو میان کشورهای منطقه، با هدف توسعه صلح، ثبات و شکوفایی، حمایت می‌کند. ما بر دیپلماسی فعال و حل‌وفصل مسالمت‌آمیز اختلافات تأکید داریم. از نظر ما، همسایگان رقیب نیستند، بلکه شرکای اصلی ما در دستیابی به آینده‌ای صلح‌آمیز هستند. ایران آماده گفت‌وگوهای دوجانبه و چندجانبه است تا شفافیت و اعتماد را تقویت و سوءتفاهم‌ها را کاهش دهد.
عراقچی ادامه داد: این‌ها عباراتی بود که حدود یک سال و نیم پیش، آقای دکتر خرازی در مجمع گفت‌وگوهای ایرانی ـ عربی درباره سیاست‌های منطقه‌ای ما بیان کرد. اکنون، پس از گذشت این مدت و وقوع دو جنگ بزرگ در منطقه و درگیری‌هایی که همچنان ادامه دارد، تأکید می‌کنم که سیاست ما همچنان همان سیاستی است که آقای دکتر خرازی بیان کرد. سیاست ما تغییری نکرده است و همچنان معتقدیم منطقه ما باید از صلح و ثبات درون‌زا برخوردار باشد؛ صلح و ثباتی که به‌وسیله کشورهای منطقه و بدون دخالت خارجی تأمین شود.
وی با اشاره به پیامدهای جنگ‌های یک سال و نیم گذشته، به‌ویژه جنگ رمضان و جنگ ۴۰روزه، گفت: این جنگ‌ها نقطه عطفی در تاریخ منطقه به شمار می‌روند و همه ساختارهای امنیتی موجود را به هم ریخته‌اند. همه‌چیز در منطقه ما تغییر کرده است؛ این واقعیتی است که جهان، منطقه و همه ما باید به آن توجه داشته باشیم. دیگر هیچ‌چیز مانند گذشته نخواهد بود.
وزیر امور خارجه اظهار کرد: ساختار امنیتی برخی کشورهای منطقه که بر حضور و دخالت خارجی متکی بود، در جریان این جنگ فرو ریخت. پایگاه‌های آمریکایی در منطقه برای کشورهایی که میزبان آن‌ها بودند، صلح و امنیت به همراه نیاوردند؛ بلکه برعکس، همین پایگاه‌ها عامل ناامنی آن کشورها بودند.
وی افزود: این پایگاه‌ها در حمله به جمهوری اسلامی ایران مشارکت داشتند و واکنش مناسب را هم دریافت کردند. بنابراین، وجود این پایگاه‌ها موجب ناامنی شد، نه امنیت و این تفکری است که اکنون در منطقه درباره آن صحبت می‌شود.
عراقچی با اشاره به نقش رژیم صهیونیستی در تحولات منطقه گفت: نقش این رژیم برای همگان آشکار شد. از نگاه ما، رژیم صهیونیستی عامل بی‌ثباتی و جنگ‌طلبی در منطقه است؛ رژیمی که هیچ‌گاه اجازه نداده امنیت و ثبات در منطقه برقرار شود و همواره به دنبال جنگ‌افروزی و تضعیف کشورهای منطقه بوده است.
وی تأکید کرد: این‌ها درس‌هایی است که از جنگ گذشته گرفته شده و منطقه اکنون به دنبال بازنگری در نگاه و رویکردهای امنیتی خود است. ما به‌طور اصولی از هر حرکتی که در راستای ایجاد امنیت درون‌زا در منطقه و تقویت اتکای کشورهای منطقه به توانمندی‌های خودشان باشد، استقبال می‌کنیم.
عراقچی اظهار کرد: کشورهایی که اکنون به دنبال تأمین امنیت خود از طریق همکاری و اتحاد میان خود هستند، از نظر ما حرکت درستی را آغاز کرده‌اند؛ اگرچه پرسش‌ها، ابهام‌ها و نگرانی‌هایی وجود دارد که باید برطرف شود.
وی افزود: منطقه ما برای تأمین صلح و ثبات خود باید به سمتی حرکت کند که حضور نیروهای خارجی به صفر برسد. این نیروها برای تأمین منافع خود و در اصل برای حفاظت و تأمین امنیت اسرائیل به این منطقه آمده‌اند و تداوم حضور آن‌ها چیزی جز ناامنی برای کل منطقه به دنبال نخواهد داشت.
وزیر امور خارجه ادامه داد: نکته جالب این است که در عمل نیز ثابت شد این نیروها نه قادرند از اسرائیل حفاظت کنند، نه می‌توانند از کشورهای میزبان خود محافظت کنند و نه حتی قادرند از خودشان حفاظت کنند.
عراقچی با اشاره به آمارهای اعلام‌شده از سوی پنتاگون گفت: آمارهایی که پنتاگون ارائه کرده، روشن است. تقریباً همه پایگاه‌های آمریکا در منطقه آسیب دیده‌اند و به تعبیر خودشان، صدها ساختمان در این پایگاه‌ها از بین رفته است. آمریکایی‌ها بیش از ۸۰ هواپیما و جنگنده را در این جنگ از دست داده‌اند که تقریباً همه آن‌ها روی زمین و در حملات موشکی ما هدف قرار گرفته‌اند.
وی تأکید کرد: همان سیاستی که دکتر خرازی پیش از دو جنگ گذشته بیان کرد، همچنان سیاست اصولی ماست؛ امنیت در منطقه باید به دست کشورهای منطقه و بدون اتکا به نیروهای خارجی و بدون حضور آن‌ها برقرار شود. جمهوری اسلامی ایران برای تحقق این هدف آمادگی دارد و برای گفت‌وگو در این زمینه نیز آماده است.
وزیر امور خارجه با اشاره به سیاست همسایگی ایران اظهار کرد: سیاست همسایگی ما مبتنی بر همزیستی مسالمت‌آمیز با همسایگان است و هیچ راهی جز این وجود ندارد. ما همسایگان یکدیگر بوده‌ایم، هستیم و خواهیم بود و باید برای امنیت خود و منطقه به راه‌حلی مشترک برسیم؛ راه‌حلی که همه کشورهای منطقه در آن حضور داشته باشند و هیچ نیروی خارجی در آن دخالت نکند.
عراقچی در ادامه با تأکید بر پیوستگی تحولات منطقه گفت: نکته مهم این است که از نظر ما، همه مسائل منطقه به یکدیگر گره خورده‌اند. نمی‌توان در گوشه‌ای از منطقه شاهد جنگ بود و در گوشه‌ای دیگر انتظار صلح و آرامش داشت.
وی افزود: به همین دلیل، در همه مذاکراتی که با طرف آمریکایی از طریق پاکستان، قطر یا دیگر دوستان انجام داده‌ایم، تأکید کرده‌ایم که جنگ باید در همه جبهه‌ها خاتمه پیدا کند. همه جبهه‌ها باید شاهد پایان جنگ باشند؛ در غیر این صورت، شاهد ثبات در منطقه نخواهیم بود.
عراقچی اظهار کرد: در منطقه تغییرات بنیادین و راهبردی صورت گرفته است و دیگر هیچ‌چیز مانند قبل از جنگ ۴۰روزه و جنگ رمضان نخواهد بود.
وی با اشاره به وضعیت تنگه هرمز افزود: تنگه هرمز برای دهه‌ها باز بوده است. ایران و عمان، به‌عنوان دو کشور ساحلی این تنگه، هیچ مانعی برای عبور و مرور ایجاد نکردند، بلکه برعکس، امنیت و ایمنی آن را برقرار کردند و از محیط زیست مراقبت کردند.
وزیر امور خارجه ادامه داد: جنگ اخیر همه‌چیز را تغییر داده است و باید بپذیریم که واقعیت‌های جدیدی حاکم شده است. مسیرها در تنگه هرمز مانند مسیرهای سابق نخواهد بود و اداره این تنگه نیز مشابه گذشته نخواهد بود. مواردی وجود دارد که درباره آن‌ها مذاکره کرده‌ایم و این مذاکرات همچنان ادامه خواهد داشت.
عراقچی با اشاره به مطرح شدن احتمال وقوع جنگی دوباره گفت: این روزها دوباره از جنگ صحبت می‌شود، اما من از همین حالا به بعد از جنگ فکر می‌کنم. چه جنگی رخ بدهد و چه رخ ندهد، سیاست‌های ما سر جای خود باقی است.
وی افزود: اگر عقلانیتی وجود داشته باشد، دیگر حمله نظامی و تهاجم علیه مردم ایران را امتحان نخواهند کرد. آن‌ها دو بار این مسیر را امتحان کرده‌اند و نتیجه آن را دیده‌اند. اگر بار دیگر هم بخواهند آن را امتحان کنند، خودشان می‌دانند که نتیجه‌ای متفاوت از آنچه در گذشته رخ داده، نخواهند گرفت.
وزیر امور خارجه تأکید کرد: اجازه دهید به بعد از جنگ فکر کنیم. ما و کشورهای منطقه باید در صلح در کنار یکدیگر زندگی کنیم؛ آن هم بدون دخالت خارجی. این تنها راه برقراری صلح، امنیت و ثبات در منطقه ماست.
عراقچی با اعلام آمادگی ایران برای همکاری با کشورهای منطقه اظهار کرد: ما آماده همکاری با همه کشورهای منطقه، به‌ویژه کشورهای حوزه خلیج فارس، هستیم. سیاست ما همین بوده و همچنان نیز همین است. ارتباطات ما با همه کشورهای منطقه خلیج فارس برقرار است و تلاش می‌کنیم به رویکرد و تفاهمی مشترک درباره ساختار امنیتی جدید منطقه برسیم. این تنها راه برقراری صلح و ثبات در منطقه ماست.
وزر خارجه در بخش دوم نشست تخصصی «نقش شهید سید کمال خرازی در اجماع‌سازی سیاست خارجی» اظهار کرد: زمانی که برجام را مذاکره می‌کردیم، من و آقای روانچی که در آن زمان معاون بودیم، به‌طور مرتب خدمت آقای دکتر ظریف می‌رسیدیم و گزارش آخرین وضعیت مذاکرات را ارائه می‌کردیم؛ به‌طوری‌که دست‌کم ماهی یک‌بار، یکی از ما این گزارش‌ها را به ایشان ارائه می‌داد.
وی افزود: در آن دوره، شهید خرازی دو سه بار ما را به شورای راهبردی روابط خارجی دعوت کردند. من یا آقای مجید روانچی در این جلسات شرکت می‌کردیم و درباره آخرین وضعیت مذاکرات توضیح می‌دادیم. ایشان نیز به‌طور مرتب در جریان تحولات قرار داشتند و گزارش‌هایی برای رهبری تهیه می‌کردند.
عراقچی ادامه داد: در دوره‌ای که من در شورای راهبردی روابط خارجی در خدمت ایشان بودم، دیگر از روند مستقیم مذاکرات منفک شده بودم؛ با این حال، شهید خرازی تحولات مذاکرات را با جزئیات دنبال می‌کردند. ایشان از آقای دکتر باقری و آقای دکتر امیرعبداللهیان نیز دعوت کردند که در جلسات شورا حضور پیدا کنند و توضیحاتی ارائه دهند. این جلسات نیز به تهیه گزارش‌هایی برای رهبری در حمایت از مذاکرات منجر شد.
وزیر امور خارجه با تأکید بر رویکرد ملی شهید خرازی گفت: ایشان واقعاً ملی فکر می‌کردند و با همین نگاه، از مذاکرات حمایت می‌کردند. این رویکرد در دوره آقای دکتر روحانی و همچنین در دوره آقای دکتر رئیسی نیز ادامه داشت و ایشان در جهت اصلاح امور، نکاتی را متذکر می‌شدند.
عراقچی در پایان با اشاره به تداوم ارتباطات خود با شهید خرازی گفت: در دوران آقای دکتر پزشکیان نیز ارتباطات ما با ایشان به همین ترتیب مستمر بود.
