پایان جنگ بر اساس شروط طرف متجاوز رقم نخواهد خورد/همه ارکان نظام برای دفاع از ایران مصمم و جدی هستند
نشست خبری سخنگوی وزارت خارجه برگزار شد.
به گزارش خبرنگار ایلنا اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت خارجه در نشست خبری خود که صبح امروز برگزار شد ضمن تبریک هفته وحدت و میلاد پیامبر اکرم گفت: این میلاد فرصتی برای برادری بین همه مسلمانان است و این روز را به همه مسلمانان تبریک عرض می کنم.
وی با اشاره به هفته دولت گفت: ۴ دانش آموز قربانی تجاوز آمریکا و اسرائیل به کشورمان شدند و از شرکت در کنکور باز ماندند.
وی با اشاره به سوم شهریور ۱۳۲۰ گفت: در این روز ایران علیرغم اعلام بی طرفی در جنگ جهانی اروپاییان مورد حمله قرار گرفت و اشغال شد و همه درباره جنایاتی که در جریان اشغال ایران صورت گرفت شنیده ایم. یادآوری این تاریخ برای ما در این زمان بسیار مهم است که بدانیم هیچ چیزی جز قدرت و اقتدار نلی نمی تواند مانع از دست اندازی و تجاوز بیگانگان به کیان ملی شود این درسی است که جمهوری اسلامی در این پنج دهه به خوبی از آن برای تقویت و اقتدار ایران استفاده کرد. امروز شاهدیم دشمنان به رغم همه توطئهها موفق نشدند در به زانو درآوردن ملت ایران نتیجه درس آموزی از این تجارب تاریخی است.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤالی درباره تأکید دولت چهاردهم و رئیسجمهور در خصوص اصلاح نظام اداری و اقدامات وزارت خارجه تصریح کرد: وزارت امور خارجه از خرداد 1404 براساس دستورالعملهای ابلاغی در 17 بند مجموعه تدابیری را برای اصلاح نظام اداری و بهبود عملکردها صورت داد. کمیتهای هم زیر نظر معاونت اداری و مالی با حضور بخشهای ذیربط وزارت خارجه تشکیل شد.
وی ادامه داد: در یک سال و نیم مواجه به شرایط جنگ بودیم و وزارت خارجه شرایط را در دوران جنگ پیش برد. شبکه دیپلماسی ایران در سراسر جهان برای رساندن صدای ایرانیان به سراسر جهان فعال بود.وزارت امور خارجه از حیث انجام مواردی که به آن پیشنهاد شده جزو دستگاههای برتر شناخته شده است.
وی در واکنش به خروج هواپیماهای امریکایی از بلغارستان گفت: ما نیز شنیدیم که چند فروند هواپیمای سوخترسان KC-135، اگر اشتباه نکنم، بلغارستان را ترک کردهاند. از ابتدا، همانطور که بسیاری از مردم و سیاستمداران بلغارستان نیز اعلام کرده بودند، این اقدام خلاف حقوق بینالملل بود؛ چراکه ما با مردم بلغارستان هیچ مشکلی نداریم و این اقدام به نوعی حمایت از تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران تلقی میشد.
وی ادامه داد: ما اعلام کردهایم که طبق حقوق بینالملل، چنین مشارکتی به منزله همراهی در یک عمل تجاوزکارانه است و امیدواریم سایر کشورهایی که به نوعی پایگاهها، امکانات و تجهیزات خود را در اختیار آمریکا و رژیم صهیونیستی برای ارتکاب جنایت تجاوز علیه یک کشور عضو سازمان ملل متحد قرار دادهاند، اقدامات لازم را اتخاذ کنند.
سخنگوی وزارت خارجه گفت: هیچ دلیلی وجود ندارد که کشوری از سوی ایران احساس نگرانی کند، مگر اینکه پایگاهها، امکانات و تجهیزات خود را برای ارتکاب یک عمل غیرقانونی در اختیار طرفهای متجاوز قرار داده باشد. این حق ایران است که مبدأ و منشأ هرگونه اقدام تجاوزکارانه علیه جمهوری اسلامی ایران را هدف قرار دهد و این بخشی از حقوق بینالملل است. همانطور که نشان دادهایم، در دفاع از کیان ایران، هیچگونه مسامحهای نخواهیم داشت.
وی درباره اظهارات اخیر رییس جمهور مبنی بر پایان دادن به جنگ گفت: مقامهای رسمی جمهوری اسلامی ایران خیلی صریح درباره جدیت و قاطعیت در دفاع از حریم ایران صحبت کردند. ما هیچ مماشاتی در رابطه با طرفهای متجاوز نشان نخواهیم داد؛ چراکه همانطور که اشاره کردید، جمهوری اسلامی ایران آغازکننده جنگ نبوده و از حق خود برای دفاع از تمامیت سرزمینی و حاکمیت ملی کشور دفاع کرده است. طبیعتاً طرف متجاوز باید پاسخگو باشد.
وی گفت: ما حتماً شروعکننده جنگ نبودهایم، اما اجازه نخواهیم داد پایان جنگ بر اساس شروط طرف متجاوز رقم بخورد. آقای رئیسجمهور بارها مواضع قاطع خود را درباره تسلیمناپذیری ایرانیان در برابر زور، سلطه و سلطهطلبی طرفهای متجاوز اعلام کردهاند و مواضع ایشان نیز بسیار صریح بوده است.
بقایی گفت: البته درست نیست که من اینجا درباره عملکرد آقای رئیسجمهور و دولت صحبت کنم؛ من سخنگوی وزارت امور خارجه هستم. اما فکر میکنم همه بهعینه دیدند که چگونه دولت جمهوری اسلامی ایران و همه ارکان نظام، در این ۴۰ روز و پیش از آن، در جریان تجاوز نظامی ۱۲ روزه، یکصدا و یکدل برای دفاع از ایران قیام کردند. بنابراین، فکر میکنم نکاتی که مطرح میشود باید در یک کلیت دیده شود و نباید بهصورت جزئی به آنها نگاه کرد. در اینکه حاکمیت جمهوری اسلامی ایران در همه سطوح برای دفاع از ایران مصمم و جدی است و به هیچ عنوان حاضر نیست در برابر زیادهخواهی طرف متجاوز تسلیم شود، فکر میکنم هیچ تردیدی در این باره وجود ندارد.
بقایی در خصوص رفع موانع گمرکی و مرزی با افغانستان گفت: هر دو طرف باید برای تقویت مراودات تجاری تلاش کنند. اگر خاطرتان باشد، دیدار بسیار خوبی در یازدهم یا دوازدهم تیرماه بین معاون اقتصادی نخستوزیر افغانستان، آقای ملا برادر، و رئیسجمهور محترم انجام شد. یکی از موضوعاتی که در آن جلسه مورد بحث قرار گرفت، همین تسهیل همکاریهای اقتصادی و تجاری بین ایران و افغانستان، بهویژه از طریق کاهش موانع مرزی و گمرکی بود.
وی گفت: از آن زمان نیز اقدامات بسیار خوبی در دستور کار قرار گرفته و رفتوآمدهای مناسبی در سطوح وزرا انجام شده است.
وی گفت: من بسیار خوشبین هستم که این روند به افزایش مراودات اقتصادی بین دو کشور و کاهش موانعی که شما به آن اشاره کردید، منجر شود.
سخنگوی وزارت خارجه همچنین درباره سفر عاصم منیر به ایران و همزمانی با سفر وزیر امور خارجه عمان گفت: سفر فرمانده ارتش پاکستان به ایران را اعلام کرده بودیم و این سفر قرار است امروز انجام شود. این سفر در چارچوب روابط بسیار خوب و ممتاز ایران و پاکستان صورت میگیرد. رابطه دوجانبه ایران و پاکستان یکی از بهترین مراحل خود را سپری میکند و هر دو طرف مصمم هستند با اتکا به پیوندهای مختلفی که میان دو کشور وجود دارد، این روابط را روزبهروز در همه حوزهها گسترش دهند.
وی گفت: پاکستان نیز همزمان، از چند ماه قبل، تلاشهایی را برای کمک به کاهش تنشها در منطقه انجام داده است و در این زمینه ملاحظاتی را نیز به خرج داده است.
وی ادامه داد: سفر فرمانده ارتش پاکستان به ایران با سفر وزیر امور خارجه عمان به ایران هیچ ارتباطی ندارد و صرفاً از نظر زمانی تقریباً همزمان شده است. در این سفر، هم درباره روابط دوجانبه گفتوگو خواهد شد و هم موضوعات مرتبط با امنیت تنگه هرمز و مسیرهای تردد مورد بحث قرار خواهد گرفت؛ بهویژه با توجه به اینکه ایران و عمان هر دو از کشورهای ساحلی این آبراه هستند.
بقایی در پاسخ به این سؤال که شبکه خبری المیادین مدعی شده پیشنهاد توافق سهجانبه میان پاکستان، ترکیه و عربستان، که در رسانهها از آن با عنوان «پیماننامه مکه» یاد شده، به ایران ارائه شده و ایران در حال بررسی این موضوع است، گفت: ما دعوتنامه رسمی در این خصوص دریافت نکردهایم، اما پیشنهادهایی برای گفتوگو با این کشورها درباره مباحث مرتبط با امنیت جمعی در منطقه مطرح شده است.
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره ادعاهای مقامات آمریکایی درباره باز بودن تنگه هرمز گفت: این را باید گفت عاقلان دانند. پنج میلیون تا ۱۶ میلیون تفاوتش را ببینید. این بخشی از جنگ روانی و رسانهای است که طرفهای مقابل به راه انداختند و چنین چیزی نیست.
وی در پاسخ به این سوال که در سطح بینالمللی این برداشت مطرح است که ایران در سالهای اخیر از الگوی «شطرنج» و صبر راهبردی به سمت الگوی «پوکر» حرکت کرده است؛ یعنی با نمایش ریسکپذیری بیشتر، عبور از خطوط قرمز و عملی کردن تهدیدهای متقابل، قواعد قبلی بازی را تغییر داده است. آیا این تغییر رویکرد را تأیید میکنید؟ آیا معتقدید ایران در این بازی پوکر، بازیکن خوبی بوده است؟ و اساساً تعبیر «پوکر» را برای توصیف این رویکرد مناسب میدانید؟ گفت: ما از قدیم شطرنجباز بودهایم و در سالهای اخیر پوکرباز هم شدهایم؛ الان هم مدتی است که ترکیبی بازی میکنیم.
وی درباره اخراج دیپلماتهای ایرانی و رایزن فرهنگی گفت: ما از قبل واکنش نشان دادهایم. اگر منظورتان اقدام جدیدی است، من هفته گذشته توضیحات لازم را ارائه کردم. دو کارمند سفارت فرانسه در ایران اقداماتی انجام دادند که خارج از وظایف قانونی آنها طبق کنوانسیون ۱۹۶۱ روابط دیپلماتیک بود. ما هشدارهای لازم را دادیم و سفیر فرانسه در تهران نیز احضار شد و مراتب اعتراض ایران، هم بهصورت شفاهی و هم کتبی، به طرف فرانسوی ابلاغ شد.
وی ادامه داد: متأسفانه طرف فرانسوی واقعیت را وارونه جلوه داد. ما اعلام کردیم که این دو فرد به دلیل ارتکاب اقداماتی مغایر با کنوانسیونهای روابط دیپلماتیک، نمیتوانند به ایران بازگردند. اقدامی که فرانسه انجام داد، یک اقدام غیرقانونی در واکنش به اقدام قانونی ایران است و به هیچ عنوان به روابط دوجانبه کمککننده نیست.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی درباره اینکه با توجه به شرایط فشار اقتصادی و مشکلات معیشتی آیا در مراکز سیاستگذاری و حاکمیتی طرحی برای پایان دادن به شرایط تعلیق و جنگ وجود دارد یا خیر، گفت: حتماً همینطور است. همه مواردی که گفتید، مدنظر سیاستگذاران است؛ اساساً مگر میشود غیر از این باشد؟مگر جنگ را ما شروع کردیم؟ مگر غیر از این است که ما در همین دو سال، تمام مسیرهای ممکن را طی کردیم؟
وی گفت: نمیخواهم تاریخچه مذاکرات ایران با آمریکا و بدعهدی آمریکا را برای شما بازگو کنم؛ شما بهتر از من میدانید. این تاریخچه فقط به سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۸ و موضوع برجام برنمیگردد و به قبل از آن نیز بازمیگردد.
سخنگوی وزارت خارجه گفت: بارها حسن نیت ایران را با بدعهدی پاسخ دادند و بارها به عهد و پیمانی که بسته بودند، پشت پا زدند. برجام یک نمونه مشخص آن بود و تفاهمنامه خاتمه جنگ در ۲۸ خرداد نیز یک نمونه دیگر. در موارد متعددی که شما نیز در جریان پیگیری آنها بودهاید، قرار و مدارهایی گذاشته شد، اما همه این موارد از سوی طرف آمریکایی نقض شد.
وی ادامه داد: اساساً اگر به سابقه و عملکرد آمریکا در قبال حتی متحدانش نگاه کنید، این موضوع روشن است. در رابطه با کانادا، ببینید چه اتفاقی افتاد. کاناداییها بهعنوان همسایه و متحد آمریکا و دو کشوری که از جهات مختلف همفرهنگ و هممسیر هستند، در جریان مذاکرات خود درباره بیاعتباری امضای آمریکا چه گفتند؟ گفتند امضای آمریکاییها با مداد نوشته میشود؛ کنایه از اینکه آمریکا به هیچ عنوان به عهد و قرار خودش پایبند نیست.
وی گفت: در مورد جمهوری اسلامی ایران، به نظرم جفاست اگر ما خودمان را شماتت کنیم. جمهوری اسلامی ایران در این یک سال و نیم، هر آنچه را که میتوانست از مسیر دیپلماسی برای جلوگیری از جنگ و تأمین منافع و مصالح ملی انجام دهد، به کار گرفت. شما در نظر داشته باشید که حتی یک ماه صبوری نکردند و تنها ۲۱ روز بعد از امضای تفاهم اسلامآباد در ۲۸ خرداد، همه تعهداتشان را نقض کردند. بنابراین، جنگی را که ما شروع نکردیم، نباید خودمان را به خاطر ادامه این وضعیت شماتت کنیم.
بقایی تصریح کرد: ما مسائل و مشکلاتی را که بر ایران تحمیل شده، چه در حوزه اقتصادی و چه در حوزه کسبوکار، درک میکنیم و میدانیم که واقعاً آزاردهنده است. این بخشی از فشارهایی است که آمریکا در این چند دهه علیه ایرانیان روا داشته است. ما باید از هر ابزاری برای کاهش آلام مردم استفاده کنیم. این وظیفه حاکمیت است و تردید نکنید که این اقدام در حال انجام است.
وی گفت: شما در نظر داشته باشید که چه آسیبها و خسارتهایی در جریان ۴۰ روز جنگ غیرقانونی و متعاقباً در جریان ۱۷ روز تجاوز نظامی وارد کردند. در حوزه انرژی، نفت و گاز و ذخایر نفتی ما آسیبهایی وارد شد و به پالایشگاهها نیز خسارت زدند. بسیاری از این موارد با تلاش و کوشش مردمان همین آب و خاک ترمیم شده است.
وی تصریح کرد: اینکه تلاش شده حداقل فشار به مردم وارد شود، موضوعی است که مورد توجه قرار دارد. در عین حال، همه ما واقعاً در مشکلات و مصائبی که مردم تحمل میکنند، شریک هستیم. اما من فکر میکنم هر فرد ایراندوستی درک میکند که برای جلوگیری از طمعورزی دشمن و حفظ کیان ایران در برابر شرارت دشمن، باید این مشکلات را تحمل کنیم.
وی گفت: باز هم تأکید میکنم که در هر تحلیل و هر ارزیابی از صلح و جنگ، نباید از نظر دور داشته باشیم که این جنگ را ما نه شروع کردیم و نه به استقبال آن رفتیم؛ برعکس، از هر ابزاری استفاده کردیم تا این جنگ را خاتمه دهیم، اما طرف مقابل بود که هر بار بدعهدیهای قدیمی خود را تکرار کرد.