مردم همکاری نکنند، قطعی برق چهارساعته دور از انتظار نیست

«دولت می‌تواند با تغییر سیاست خود، انرژی را با قیمت پایه و بر اساس نیاز واقعی صنایع سهمیه‌بندی کند، نه اینکه مانند قبل از جنگ در بورس رها کند. این کار قیمت‌ها را تا یک‌سوم کاهش می‌دهد و مردم در زمستان گرفتار حواله‌های نفتی و جهش چندبرابری لوله پلاستیکی و دیگر کالاها نمی‌شوند»؛ این پیشنهادی بود که عبدالحسین همتی سراپرده، عضو کمیسیون انرژی مجلس، در نشست اخیر با وزیر نفت و نیرو و سازمان بهینه سازی مطرح کرد اگر چه خود، در اجرایی شدنش تردید دارد.

کنترل قیمت‌ها با سهمیه‌بندی به جای بورس

عبدالحسین همتی سراپرده نماینده مردم زرند و دهبنان در مجلس دوازدهم در گفت‌وگو با ایلنا، با انتقاد از شیوه یکسان مدیریت انرژی در شرایط جنگی و عادی، تأکید کرد: در جلسه اخیر با سازمان بهینه‌سازی و وزارت نفت و نیرو گفتیم که قیمت‌ها سه تا چهار برابر شده است. به خاطر خارج شدن پتروشیمی‌ها از مدار تولید، برخی مواد مثل لوله‌های پلاستیکی تا سه برابر گران شدهاند. شیوه خدمت‌رسانی هنوز مثل قبل از جنگ است و این درست نیست. نباید یکسان مدیریت کرد. به جای عرضه در بورس باید سهمیه‌بندی کرد. قبلاً کوپن می‌دادند، الان هم باید به صنایع همین‌طور برق و سوخت بدهند تا چالش برطرف شود.

وی توضیح داد که سازوکار فعلی بورس چه بلایی بر سر قیمت‌ها آورده است: قبلاً قیمت پایه یک محصول را مثلاً صد هزار تومان در بورس می‌گذاشتند، بعد شرکت‌ها صد و بیست یا صد و سی هزار تومان پیشنهاد می‌دادند و نهایتاً با صد و چهل هزار تومان خرید انجام می‌شد و در بازار پخش می‌شد. اما الان همان رفتار قبل از جنگ تکرار می‌شود، با این تفاوت که جو روانی ناشی از حمله به پتروشیمی‌ها باعث شده وقتی قیمت پایه را صد هزار تومان می‌گذارند، در نهایت با پیشنهاد شرکت‌های مختلف چهارصد هزار تومان بسته می‌شود و نهایتاً با ششصد هزار تومان به صنایع و مردم فروخته می‌شود. این یعنی جنسی که باید با سیصد و پنجاه هزار تومان به مردم برسد، به ششصد هزار تومان رسیده است. دولت می‌تواند با تغییر سیاست خودش مانع این قیمت‌گذاری کاذب و افزایش قیمت در بازار شود.

شرط کنترل بازار: تخصیص مستقیم بر اساس نیاز

به اعتقاد همتی سراپرده، اگر دولت همین امروز انرژی را با قیمت پایه و به صورت سهمیه‌ای بر اساس نیاز واقعی صنایع اختصاص دهد، حداقل قیمت‌ها یک‌سوم می‌شود.

این عضو کمیسیون انرژی مجلس دوازدهم تصریح کرد: من در جلسه کمیسیون انرژی این موضوع را مطرح کردم و پیشنهاد دادم دولت انرژی را با قیمت پایه به صنایع اختصاص دهد و این اختصاص بر اساس نیاز صنایع انجام شود. دولت قول مساعد داده است ولی نمی‌دانم چقدر عملیاتی شود.

تابستان سخت؛ قطعی چهارساعته در راه است؟ 

نماینده زرند و دهبنان درباره وضعیت فعلی برق و ناترازی تابستان امسال می‌گوید: این موضوع تابع دو چیز است: یکی میزان تولید و دیگری میزان مصرف. اگر دمای هوا گرم شود و مصرف بالا برود، ممکن است تصمیمیات سختی گرفته شود. در حالی که میزان کل تولید ثابت است، میزان مصرف مردم تعیین‌کننده است. در وهله اول به کشاورزی و صنایع فشار می‌آید و برق این واحدها قطع می‌شود. الان برق واحدهای کشاورزی قطع می‌شود. برای صنایع هم سهمیه‌بندی شده و به هر صنعتی نسبتی از برق داده شده است. اگر بیش از آن مصرف کنند، برق آنها نیز قطع می‌شود و اگر می‌خواهند تهیه کنند باید از بورس انرژی تهیه کنند که هزینه خیلی بالایی دارد. این موضوع برای برخی صنایع می‌صرفد و برای برخی دیگر نمی‌صرفد؛ ترجیح می‌دهند واحدها را تعطیل کنند تا اینکه در بورس هزینه کنند.

وی درباره آسیب‌های زیرساختی هم توضیح ‌داد: امسال به خاطر جنگی که بوده است، چند هزار مگاوات برق را از دست دادیم. همچنین به خاطر حمله به پتروشیمی‌ها، برای راه‌اندازی دوباره آنها مجبور شدیم بخشی از برق شبکه را برای پتروشیمی‌ها در نظر بگیریم و این شرایط را سخت‌تر کرد. از طرفی میزان تولید برق از سدها شرایط بهتری نسبت به سال قبل دارد و میزان تولید برق از نیروگاه‌های خورشیدی هم اضافه شده و در مدار آمده است؛ یعنی پنج هزار مگاوات در مدار است. در مجموع شرایط نسبت به پارسال بهتر است.

همتی سراپرده افزود: نیروگاه‌ها آسیب دیدند و به همین دلیل برق کم شده است. درست است که پنل‌های خورشیدی و برقابی‌ها به کمک آمده‌اند ولی میزان تولید را چندان تحت تأثیر قرار نداده است. فعلاً شرایط طوری نیست که مجبور باشند برق خانگی را قطع کنند، ولی اگر شرایط سخت‌تر شود مجبور می‌شوند چند ساعت، حتی تا چهار ساعت برق قطع شود. هنوز به آن مرحله نرسیده‌ایم. بیش از این نمی‌توان به کشاورزی و صنایع فشار آورد چون اشتغال تحت تأثیر قرار می‌گیرد. ما منتظریم ببینیم چه می‌شود. انشأالله که شرایط آب و هوایی طوری پیش برود که مجبور نباشیم برق را قطع کنیم.

چند هزار مگاوات از دست رفت؟

همتی سراپرده در پاسخ به این پرسش که در حال حاضر چند مگاوات برق به خاطر حملات از دست داده‌ایم، اظهار داشت: به خاطر حمله به نیروگاه‌ها حدود سه هزار و پانصد تا چهار هزار مگاوات برق از دست داده‌ایم. از گذشته نیز با ناترازی حدود ده تا پانزده هزار مگاوات برق مواجه بوده‌ایم. اگرچه پنل‌های خورشیدی به کمک آمده‌اند ولی امسال باید ببینیم شرایط هوایی چه می‌شود. اگر شرایط هوایی خوب نباشد، احتمال دارد همان عدد یعنی بین ده تا پانزده هزار مگاوات ناترازی داشته باشیم. در ضمن یادآوری می کنم که پنج هزار مگاوات از پنل‌های خورشیدی امسال به مدار وراد نشده بلکه  پارسال حدود دو هزار و پانصد مگاوات داشتیم و امسال در مجموع به حدود پنج هزار مگاوات رسیده است.

زمستان پیش‌رو و کابوس حواله‌های نفتی

عضو کمیسیون انرژی مجلس درباره چالش گاز در زمستان هشدار جدی داد و افزود: ما در گاز هم آسیب دیده‌ایم. اگر زمستان به مشکل بخوریم مجبور می‌شویم تأمین سوخت را از طرق دیگر انجام دهیم. مثلاً ممکن است از طریق کپسول یا نفت سفید این کار را انجام دهیم. به همین خاطر موضوع ارائه حواله‌های نفتی مطرح شد. ممکن است به برخی از صنایع هم سوخت بدهند تا خودشان برق تولید کنند. فعلاً در این مورد حرف دقیقی نمی‌توان زد. ممکن است حواله‌های نفتی بدهند، البته تمام تلاش را می‌کنند که به آن مرحله نرسد. الان پارس جنوبی و چند پالایشگاه آسیب دیده‌اند. دارند تلاش می‌کنند بیشترین مقدار را به سیستم برگردانند تا برای آبان و آذر داشته باشیم. ولی باز هم من اعتقاد دارم چالش داریم و مردم باید همکاری کنند.

راه حل: مصرف خانگی ده تا پانزده درصد کم شود

وی تأکید داشت که عمده مصرف در زمستان مربوط به بخش خانگی است: مردم می‌توانند بخاری‌های پرمصرف را تعویض کنند یا خانه را عایق‌بندی کنند تا از این بحران بگذریم. عمده مصرف ما در زمستان خانگی است و همین موضوع کنترل‌کننده و تأثیرگذار است. اگر ما بتوانیم مصارف خانگی را بین ده تا پانزده درصد کاهش دهیم، مشکل کاهش گاز برطرف می‌شود.

سرمایه خارجی؛ امیدوار کننده اما ناکافی  

نماینده مردم زرند و کوهبنان درباره عزم دولت برای جذب سرمایه‌های خارجی در شرایط فعلی نیز گفت: اینقدر گسترده نیست که بتواند مشکل را حل کند. بهترین راه این است که مردم همکاری کنند. چند سرمایه‌گذار خارجی آمده‌اند و ابراز تمایل کرده‌اند که در بحث بازسازی‌ها سرمایه‌گذاری کنند و دولت امیدوار است در چند ماه آینده تا حد هفتاد، هشتاد درصد پالایشگاه‌ها و پتروشیمی‌ها را برگرداند.

همتی سراپرده در پایان با تأکید دوباره بر پیشنهاد خود برای جایگزینی سهمیه‌بندی مستقیم به جای عرضه انرژی در بورس، اظهار داشت: الان هم اگر همین کار را بکنند، حداقل قیمت یک‌سوم می‌شود. قبلاً کوپن می‌دادند. الان هم باید همین‌طور به صنایع برق و سوخت بدهند تا این چالش برطرف شود. در غیر این صورت، زمستان سختی در پیش خواهیم داشت و مردم با دو بحران همزمان قطعی انرژی و جهش قیمت‌ها روبه‌رو می‌شوند.

کبری آجربندیان