اسماعیل بقائی؛
سفر احتمالی وزیر خارجه به نیویورک/در حال بررسی نظرات طرف آمریکایی بر پیشنهاد ایران هستیم
سخنگوی وزارت امور خارجه، با اشاره به احتمال سفر وزیر امور خارجه به نیویورک در اواسط هفته آینده، تأکید کرد که این سفر سفری عادی برای شرکت در جلسهای است که چینیها با موضوع «تقویت صلح و امنیت بینالمللی بر مبنای اصول منشور ملل متحد» از مدتها قبل آن را طراحی کردهاند و قرار است در سطح وزرای خارجه کشورها برگزار شود.
به گزارش ایلنا به نقل از پایگاه اطلاعرسانی دولت، اسماعیل بقایی در گفتوگوی تلفنی خود با شبکه خبر سیما، در پاسخ به سؤالی درباره انتشار اخباری مبنی بر سفر وزیر امور خارجه به نیویورک اظهار کرد: متعجبم از فضاسازی عجیبی که انجام شده و راجع به سفری است که سفری عادی محسوب میشود و در جریان فعالیت دیپلماتیک وزارت امور خارجه انجام خواهد شد.
وی با بیان اینکه شاید این سفر انجام شود اما احتمال دارد انجام نشود، افزود: این سفر هنوز قطعی نیست چون باید روادید گرفته شود و ممکن است اولویت دیگری داشته باشیم، اما مقدمات آن در حال انجام است.
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: این سفر برای شرکت در جلسهای متعارف است و چینیها به عنوان رئیس دورهای شورای امنیت در ماه می آن را تنظیم کردند. موضوع آن تقویت صلح و امنیت بینالمللی بر مبنای اصول منشور ملل متحد است و قرار است در سطح وزرای خارجه کشورهای عضو و بنا بر دعوت وزیر امور خارجه چین، اواسط هفته آینده برگزار شود. ایران نیز در این اجلاس دعوت است و مقدمات آن از مدتی قبل در حال برنامهریزی است. اگر اولویت دیگری پیش نیاید، آقای عراقچی شرکت میکنند.
بقایی توضیح داد: هر کشوری که رئیس دورهای شورای امنیت شود، ابتکاراتی را پیشنهاد میکند و معمولاً برای چین به عنوان عضو دائم که دغدغه چندجانبهگرایی و مخالفت با یکجانبهگرایی آمریکا و شرکای او را دارد، برگزاری این نشستها اهمیت دارد. اتفاقاتی که در این دو سال رخ داده، نقض فاحش اصول و قواعد بنیادین حقوق بینالملل و منشور بوده است.
وی افزود: جنگ تحمیلی اخیر نقض ماده 2 بند 4 منشور ملل متحد بود و حقوق بشردوستانه بینالمللی نقض شد. حمله به مدرسه شجره طیبه میناب یک نمونه روشن از اقدام مجرمانه آمریکا و رژیم صهیونیستی بود. کل دنیا را نگران کرده و یکی از سازوکارهایی که کشورها میتوانند در این خصوص نگرانی خود را ابراز کنند و برای جلوگیری از تداوم این نقضها همفکری کنند، برگزاری نشستها در سطح سازمان ملل است. لذا موضوع و جلسه این سفر روشن است. یک جلسه متعارف است که کشورهای عضو سازمان ملل در حین ریاست بر شورای امنیت آن را تنظیم میکنند و سایر کشورها در آن شرکت میکنند.
سخنگوی وزارت خارجه همچنین در پاسخ به سؤالی درباره آخرین اخبار در خصوص مذاکرات ایران و آمریکا، اظهار کرد: تبادل پیامها بین دو طرف ادامه دارد. از طریق واسطه پاکستانی و متمرکز بر طرح اولیه 14 بندی ایران، این تبادل پیامها در چند نوبت انجام شده است. ما نقطه نظرات طرف آمریکایی را دریافت کردیم و در حال بررسی هستیم. حضور وزیر کشور پاکستان در ایران برای تسهیل این تبادل پیامها است.
بقایی ادامه داد: گاهی اوقات طرفهای واسطه ترجیح میدهند همراه با متونی که تبادل میشود، خود نیز حضور داشته باشند و کمک کنند تا اگر جایی لازم است توضیحی داده شود و یا با طرفینی جهت روشن شدن برخی نکات تماس بگیرند. لذا این را به حساب تداوم مساعی جمیله و تلاشهای پاکستان به عنوان میانجیگر گفتوگوها بگذارید.
وی در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه تصور میشد مذاکرات به بنبست رسیده است، افزود: در این مرحله ما متمرکز بر خاتمه جنگ در همه جبههها از جمله لبنان هستیم. مطالبات ما مشخص است. موضوع مرتبط با آزادسازی اموال بلوکهشده ایران و مباحث مرتبط با خاتمه راهزنی دریایی و اقدامات ایذایی علیه کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران از ابتدا روشن بیان شده است. جمهوری اسلامی ایران با حسن نیت کامل و جدیت وارد این روند شده است و طرف مقابل باید جدیت خود را اثبات کند.
سخنگوی وزارت خارجه توضیح داد: ما با سوءظن شدید وارد مذاکره شدهایم و این کاملاً چیزی است که حق داریم با سوءظن به طرف مقابل به دلیل سابقه بد آنها در یک سال و نیم گذشته نگاه کنیم، اما با تمام توان و حسن نیت کامل مباحث را پیگیری میکنیم و همزمان با چشمان باز مراقب هستیم و نیروهای مسلح ما مراقب هستند، چراکه مطلقاً نمیتوانیم به طرف مقابل کوچکترین اعتماد یا حسن ظنی داشته باشیم.
بقایی گفت: اگر این روند بر اساس مطالبات بهحق ایران پیش رود، میتوان گفت دیپلماسی توفیق داشته و در غیر این صورت، اگر طرف مقابل اصرار بر زیادهخواهی و خواسته نامشروع کند، توفیقی نخواهیم داشت. همانطور که مقامات مختلف کشور اعلام کردند - از جمله رئیس هیأت مذاکرهکننده، آقای قالیباف، اشاره کردند - باید برای هر سناریویی آماده باشیم و در عین حال باید از دیپلماسی به عنوان ادامه مبارزه مردم ایران برای احقاق حقوق و منافع ملی خود حداکثر استفاده را ببریم.
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سوال دیگری درباره اولتیماتوم طرف آمریکایی به ایران، تأکید کرد: در رابطه با ایران صحبت کردن از اولتیماتوم و ضربالاجل مضحک است. ایران نشان داده در پیگیری منافع خود، فارغ از رفتارهای تهدیدآمیز، فشارها و انواع و اقسام تهدیدها، کار خود را پیش میبرد. ما متمرکز بر پیگیری منافع و حقوق خود و بیتوجه به لفاظیهای تهدیدآمیز هستیم و این چیزها درباره ایران کارکرد ندارد و ما کار خود را انجام میدهیم.
بقایی در پاسخ به سوال دیگری درباره توجه به رفع محاصره دریایی آمریکا در مذاکرات، بیان کرد: بسیار مهم است. این اقدام آمریکا صددرصد غیرقانونی، خلاف حقوق بینالملل و نقض آتشبس است. مهمترین عامل اخلال در تجارت آزاد و دریانوردی بینالمللی، اقدامات آمریکا است که نه فقط وضعیت در منطقه ما و دریای عمان و تنگه هرمز را تحت تأثیر قرار داده، بلکه موجب اخلال در تأمین کالا و انرژی و سوخت در جهان شده است. جامعه جهانی باید این مطالبه را از آمریکا داشته باشد که به راهزنی دریایی و اقدامات خلاف خود در آبهای آزاد پایان دهد. این موضوع در هر گفتوگویی و تبادل پیامی مد نظر طرف ایرانی است.
وی در پاسخ به سوال دیگری درباره برداشته شدن مطلق محاصره دریایی، گفت: قاعدتاً اقدام خلاف قانون که نقض آتشبس و نقض فاحش قطعنامه ذیربط سازمان ملل محسوب میشود، حتماً باید به طور کامل رفع شود.
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سوال دیگری در خصوص وضعیت تنگه هرمز و موضع وزارت خارجه در این باره، یادآور شد: موضع ما درباره تنگه هرمز خیلی روشن است. وزارت امور خارجه را نمیتوان از جمهوری اسلامی جدا کرد. وزارت امور خارجه مجری دستورالعمل صادره از سوی دستگاه ذیربط در حوزه دیپلماسی و سیاست خارجی است. وزارت امور خارجه کاملاً نسبت به این موضوع جدیت و باور دارد که برای تعیین منافع ملی ایران باید سازوکارهایی را با کمک عمان و در هماهنگی با نهاد ذیربط تخصصی بینالمللی برای اطمینان از اینکه امنیت و منافع ملی ایران مورد تعرض از ناحیه طرفهای متجاوز با سوءاستفاده از تنگه هرمز قرار نگیرد، تنظیم و تدوین کرد.
بقایی تصریح کرد: دوم باید اطمینان حاصل کرد از اینکه تنگه هرمز معبری برای تردد ایمن کشتیرانی بینالملل باشد. ما همیشه پاسبان و نگهبان دریانوردی ایمن در تنگه هرمز بودیم و کماکان به این مسئولیت قائل هستیم. برای تحقق آن لازم است پروتکل و سازوکارهای لازم تدوین شود که نگرانی امنیتی ایران را برای تردد ایمن کشتیرانی از تنگه هرمز تأمین کند. این سازوکار باید با هماهنگی دولتهای ساحلی ایران و عمان رخ دهد.
وی افزود: در هر سازوکاری لاجرم باید تأمین هزینههای ناشی و مترتب بر ایمنی دریانوردی و مسائل محیطزیستی دیده شود. محیط زیست خلیج فارس و تنگه هرمز و دریای عمان در این سه دهه به شدت از ناحیه جنگهای تحمیلی آمریکا و متحدان او علیه منطقه آسیب دیده و مباحث محیطزیستی مورد تأکید جامعه بینالمللی است. ایران وظیفه خود میداند این موضوع را مد نظر قرار دهد.
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به اینکه آیا تنگه هرمز برای آمریکا و رژیم صهیونیستی در پساجنگ باز میشود، گفت: دولت ساحلی مجاز است تدابیر لازم را برای متجاوزی که از آبراههای نظیر تنگه هرمز برای اقدام ایذایی علیه کشور ساحلی سوءاستفاده میکند، اتخاذ کند و وقتی چنین تهدیدی حس کنیم، طبق حقوق بینالملل مجاز به اتخاذ این تدابیر هستیم.
