بقائی در نشست خبری:
آمریکا همزمان با ادعای مذاکره، به تعهدات آتشبس پایبند نیست/ با توجه به عدم عزم جدی آمریکا، نمیتوان از پیشرفت واقعی دیپلماسی سخن گفت
سخنگوی وزارت خارجه با اشاره به کشته شدن دانشآموزان در یک حمله نظامی و آنچه «جنایت جنگی آمریکا» خواند، تأکید کرد تجربه یکسال گذشته نشان داده واشنگتن در جریان مذاکرات به دیپلماسی «خیانت» کرده و همین مسئله باعث شده ایران با حساسیت و بیاعتمادی بیشتری روند آتشبس و مذاکرات را دنبال کند.
به گزارش ایلنا، اسماعیل بقائی در ابتدای نشست خبری روز دوشنبه ۳۱ فروردین، با اشاره به همزمانی روز دختر با حوادث تلخ اخیر، از کشته شدن شماری از دانشآموزان و معلمان در جریان یک حمله نظامی یاد کرد و آن را «جنایت جنگی آمریکا» خواند. اسماعیل بقائی با نام بردن از «ماکان نصیری» بهعنوان یکی از قربانیان، گفت این رخداد در تاریخ ثبت خواهد شد و یاد همه جانباختگان این حادثه باید گرامی داشته شود.
سخنگوی وزارت خارجه کشورمان در ادامه این نشست، شعری با مضامین میهندوستی و ایستادگی قرائت کرد.
وی سپس با اشاره به تحولات دیپلماتیک روزهای اخیر گفت که تمرکز این تحرکات بر مذاکرات مرتبط با پایان جنگ و وضعیت آتشبس بوده است.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پاسخ به پرسشی درباره ارزیابی ایران از رفتار آمریکا در روند آتشبس و مذاکرات، تأکید کرد که تجربه یکسال گذشته قابل فراموشی نیست و مدعی شد آمریکا در دو مقطع زمانی، در جریان مذاکرات، به دیپلماسی «خیانت» کرده و با نقض حقوق بینالملل به ایران حمله نظامی انجام داده است. به گفته او، همین مسئله باعث شده تا ایران با حساسیت بیشتری روندهای دیپلماتیک را دنبال کند.
بقائی افزود: در روندهای دیپلماتیک، حتی بیش از زمان جنگ باید نسبت به «دسیسههای دشمن» هوشیار بود و این موضوع را وظیفه تیم مذاکرهکننده و کل حاکمیت دانست.
وی همچنین با انتقاد از مواضع آمریکا گفت که این کشور همچنان بر برخی مواضع «نامعقول و غیرواقعبینانه» اصرار دارد و بهرغم تجربههای گذشته، به تکرار این رویکرد ادامه میدهد.
سخنگوی وزارت خارجه درباره احتمال برگزاری دور جدید مذاکرات نیز اعلام کرد که تاکنون برنامه یا تصمیمی در این خصوص اتخاذ نشده است. او افزود که اقدامات آمریکا همزمان با ادعای آمادگی برای مذاکره، نشاندهنده جدیت در مسیر دیپلماسی نیست.
بقائی با اشاره به آنچه «نقض آتشبس» خواند، به موضوعاتی از جمله تداوم اختلاف بر سر آتشبس لبنان، تحرکات در تنگه هرمز و حمله به یک کشتی تجاری ایران اشاره کرد و این اقدامات را در تضاد با تعهدات مطرحشده دانست.
وی تأکید کرد که محاصره دریایی یک کشور، بر اساس اسناد بینالمللی، مصداق اقدام تجاوزکارانه است و چنین رفتارهایی باعث تشدید بیاعتمادی نسبت به نیت آمریکا میشود.
سخنگوی وزارت خارجه همچنین درباره پایان مهلت آتشبس دو هفتهای گفت که ایران برای تأمین منافع ملی خود قائل به ضربالاجل نیست و تأکید کرد که ایران آغازگر جنگ نبوده است.
او افزود در صورت هرگونه اقدام جدید از سوی آمریکا یا اسرائیل، نیروهای مسلح ایران آمادگی پاسخگویی دارند.
بقائی در ادامه، ناامنیهای ایجادشده در خلیج فارس و تنگه هرمز را ناشی از اقدامات آمریکا و اسرائیل دانست و خواستار پاسخگویی آنها در سطح بینالمللی شد. وی در عین حال اعلام کرد که بررسی درباره برخی حوادث دریایی، از جمله تیراندازی به کشتیهای تجاری، در جریان است.
او همچنین درباره طرح ارائهشده از سوی پاکستان گفت که بررسی این طرح همچنان ادامه دارد.
سخنگوی وزارت خارجه با اشاره به تحولات مربوط به آتشبس در لبنان، آمریکا را به «بدعهدی» متهم کرد و گفت این کشور از ابتدای اجرای آتشبس، در انجام تعهدات خود قصور داشته و حتی پس از توافقات انجامشده نیز بر ادامه برخی اقدامات تأکید کرده است.
بقائی در بخش دیگری از سخنانش، با اشاره به رایزنیها با چین و روسیه، از نقش این کشورها در مخالفت با قطعنامهای که به گفته او «ضد صلح» بوده، قدردانی کرد و گفت این دو کشور میتوانند در چارچوبهای بینالمللی نقش مؤثری در پاسخگو کردن آمریکا و اسرائیل ایفا کنند.
وی همچنین تأکید کرد که «ضامن امنیتی انحصاری ایران، مردم ایران هستند» و در عین حال مسئولیت کشورهای عضو شورای امنیت را در حفظ صلح و امنیت بینالمللی یادآور شد.
سخنگوی وزارت خارجه درباره احتمال توافق با آمریکا نیز گفت که اساس مذاکرات بر اعتماد نیست و بهدلیل سابقه رفتارهای آمریکا، اعتمادی میان دو طرف وجود ندارد.
او افزود که هرگونه توافق احتمالی باید بهگونهای باشد که ضمانت اجرای آن از سوی ایران تأمین شود.
بقائی درباره رفتوآمد هیأت آمریکایی نیز گفت که این موضوع به خود آنها مربوط است، اما با توجه به نبود نشانهای از عزم جدی آمریکا، نمیتوان از پیشرفت واقعی در مسیر دیپلماسی سخن گفت.
وی همچنین درباره روند مذاکرات و پیشنهادهای مطرحشده گفت که آمریکا ابتدا طرحی ۱۵ بندی ارائه کرده و ایران نیز پیشنهاد خود را در قالب ۱۰ بند مطرح کرده است. به گفته او، این پیشنهادها در مذاکرات بررسی و در قالب یک بسته مورد بحث قرار گرفتهاند.
سخنگوی وزارت خارجه تأکید کرد که مواضع ایران روشن و ثابت بوده و برخلاف آمریکا که به گفته او مواضع متغیری دارد، ایران بر خطوط اصلی خود پایبند است. او افزود که برخی خواستهها از ابتدا برای ایران غیرقابل قبول اعلام شده و تکرار آنها
بقائی با اشاره به تداوم نقض آتشبس، از جمله تحولات در لبنان، تنگه هرمز و حمله به کشتی تجاری، این پرسش را مطرح کرد که در چنین شرایطی چگونه میتوان به ادعاهای آمریکا درباره تمایل به مصالحه و دیپلماسی اعتماد کرد.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که آیا واکنش ایران به اظهارات «کایا کالاس» درباره رعایت حقوق بینالملل و بازگشایی تنگه هرمز با لحن تمسخرآمیز همراه بوده است، اظهار کرد: ادبیات ما هرگز مبتنی بر تمسخر نیست، بلکه رویکردی جدی و مبتنی بر استدلال دارد. آنچه در پاسخ به اظهارات مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا مطرح شد، تأکید بر نقضهای آشکار حقوق بینالملل بود که متأسفانه از سوی برخی کشورهای اروپایی و حتی خود اتحادیه اروپا رخ داده است.
وی افزود: نمیتوان حقوق بینالملل را بهعنوان ابزاری مقطعی به کار گرفت؛ بهگونهای که هر زمان منافع اقتضا کند، دیگران را به نقض آن متهم کنیم و در مواقع دیگر، این نقضها را نادیده بگیریم یا حتی در آن مشارکت داشته باشیم.
بقائی ادامه داد: عملکرد اتحادیه اروپا در سالهای اخیر کاملاً روشن است. باید دید موضع این اتحادیه در قبال فجایع غزه چه بوده یا در برابر حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران چه واکنشی نشان داده است. همچنین لازم است به نوع مواجهه آنها با اقدامات انجامشده در لبنان توجه شود.
وی خاطرنشان کرد: در موضوع تنگه هرمز نیز اتحادیه اروپا نمیتواند صرفاً به دلیل نگرانی از افزایش قیمت انرژی، ایران را مورد انتقاد قرار دهد، در حالی که به نقش آمریکا در شکلگیری این وضعیت آگاه است. انتظار ما این است که اتحادیه اروپا بر اساس واقعیتها موضعگیری کند، نه در راستای تأمین رضایت آمریکا.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره احتمال ایفای نقش ایران در کاهش تنش میان پاکستان و افغانستان گفت: ایران همواره به دنبال صلح و ثبات در منطقه بوده و این موضوع یکی از اولویتهای ماست. همانطور که در پیام نوروزی مقام معظم رهبری نیز به آن اشاره شد، ایران آمادگی خود را برای کمک به ایجاد آرامش میان این دو کشور اعلام کرده است. بر همین اساس، جمهوری اسلامی ایران هر اقدامی را که در توان داشته باشد برای کاهش تنش و تقویت ثبات میان پاکستان و افغانستان انجام خواهد داد و از ایفای نقش سازنده در این مسیر دریغ نمیکند.
وی در پاسخ به پرسشی درباره برخی ادعاهای مطرحشده در نشست چهارجانبه ترکیه پیرامون تنگه هرمز و واکنش ایران به اقدامات آمریکا و رژیم صهیونیستی گفت: رایزنیهای ما با این کشورها بهطور مستمر ادامه دارد. اقدامات ایران در تنگه هرمز کاملاً منطبق با حقوق بینالملل بوده و هیچ اقدام غیرقانونی صورت نگرفته است. دلیل این امر نیز روشن است؛ ایران هدف حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی قرار گرفت و از برخی پایگاههای نظامی در آن سوی تنگه برای اجرای این حملات استفاده شد.
وی ادامه داد: در شرایطی که یک کشور هدف تجاوز نظامی قرار میگیرد، حق دارد برای جلوگیری از تداوم آن، اقدامات لازم را انجام دهد. با توجه به اینکه بخش قابلتوجهی از تنگه هرمز در آبهای سرزمینی ایران قرار دارد، اقدامات انجامشده در راستای دفاع از منافع ملی و در چارچوب حق دفاع مشروع بوده است. هرچند برخی کشورها از این وضعیت متأثر شدهاند، اما مقصر دانستن ایران راهحل درستی نیست و باید عاملان اصلی این شرایط مورد بازخواست قرار گیرند.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره اظهاراتش پیرامون اهمیت اورانیوم غنیشده گفت: منظور من این بود که همانطور که سرزمین ایران برای ما ارزشمند است، دستاوردهای ملی از جمله اورانیوم غنیشده نیز اهمیت دارد. بهطور کلی، جان ایرانیان و هر آنچه حاصل تلاش فکری و عملی آنهاست، برای ما ارزشمند و قابل صیانت است.
وی ادامه داد: دانش هستهای نمادی از تلاش و پیشرفت علمی کشور است و این دستاوردها بهصورت بومی حاصل شدهاند. اگر این موضوع اهمیت نداشت، دشمنان تا این حد برای محدود کردن آن تلاش نمیکردند یا دست به اعمال فشار و تحریم نمیزدند. بنابراین، حفاظت از این دستاوردها، چه در حوزه هستهای و چه در سایر حوزههای علمی و صنعتی، یک ضرورت است.
بقائی همچنین تأکید کرد: در تحولات اخیر نیز مشاهده شد که مراکز علمی، دانشگاهها و بخشهای صنعتی کشور هدف قرار گرفتند که نشاندهنده حساسیت دشمن نسبت به پیشرفت علمی ایران است.
وی در پاسخ به این تحلیل که وضعیت فعلی، یعنی نبود جنگ و در عین حال نبود توافق، به سود رژیم صهیونیستی است، این ارزیابی را تأیید کرد.
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره برخی ادعاها در خصوص انتقال اورانیوم غنیشده گفت: چنین موضوعی نه در مذاکرات اخیر و نه در دورههای گذشته مطرح نبوده و آنچه در این باره گفته میشود، صرفاً دیدگاهها و پیشنهادهای طرف آمریکایی است. ایران هیچگاه این گزینه را مدنظر نداشته است.
وی در پاسخ به پرسشی درباره ارزیابی از روند مذاکرات با توجه به مواضع متناقض طرف آمریکایی گفت: ما رویکردی خوشبینانه نداریم، بلکه واقعبین هستیم. تجربههای چند دهه گذشته باعث شده نگاه دقیقی نسبت به رفتار آمریکا داشته باشیم و حتی میتوان گفت نوعی بدبینی مبتنی بر تجربه در این زمینه وجود دارد.
بقائی در واکنش به ادعاهایی درباره رفتار تند رئیسجمهور آمریکا در تماس با طرف ایرانی گفت: این موارد بخشی از فضاسازی رسانهای است و اساساً چنین موقعیتی برای برخورد تند یا پرخاش با هیئت ایرانی وجود نداشته و نخواهد داشت.
