مکی در گفتوگو با ایلنا:
رقیقسازی اورانیومهای تولیدی ایران یک ایده عزتطلبانه است
یک تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اگر ایده رقیقسازی اورانیوم غنیسازی شده ایران با درصدهای بالا اتفاق بیفتد، ایران مواد را در کشور خودش حفظ میکند بدون اینکه بخواهد خواسته های تحمیلی آمریکا را بپذیرد. این راه حلی است که میتواند به عنوان یک ایده عزت طلبانه قلمداد شود. مهم این است که هم در جهت سیاستهای داخلی و هم در جهت سیاستهای منطقهای برنامهای مدون و دستور کار صریحی داشته باشیم که در گام بعدی سایر تهدیدات آمریکا را خنثی کنیم.
مرتضی مکی کارشناس سیاست خارجی درباره روند اخیر مذاکرات میان ایران و آمریکا و نتیجهای احتمالی دور جدید گفتوگوها، تصریح کرد: این گفتوگوها در شرایطی به پایان رسید که طرفین نشانههایی مثبت از دستیابی به چارچوبی برای ادامه مذاکرات بروز دادند. آقای عراقچی اعلام کردند مذاکرات شروع خوبی داشته است و وقتی هیات آمریکایی به پایتخت خود رسیدند اظهارنظرها مثبتی را از سوی ترامپ شاهد بودیم. اظهارات گسترده مقامات آمریکایی پس از پایان نشستها نشان میدهد که دو طرف دستکم بر سر کلیات و مسیر ادامه کار به تفاهمهایی رسیدهاند، هرچند هنوز جزئیات دقیقی از مفاد مذاکرات منتشر نشده است. البته همچنان آقای عراقچی بر مواضع پیشین تاکید دارد ولی طرف مقابل مدعی است که اگر این پیشنهادات پیشتر مطرح میشد ما حاضر به پذیرش آن بودیم.
چند روز آینده ابعاد بیشتری از نتیجه مذاکرات را مشخص خواهد کرد
وی با اشاره به موضوع غنیسازی اورانیوم عنوان کرد: با توجه به درصدهایی که از میزان غنیسازی اورانیوم مطرح شده است اگرچه اطلاعات کاملی در دست نیست، اما به نظر میرسد هر کدام از طرفین به دنبال تاکید بر مواضع خود هستند تا طرف مقابل عقب نشینی کند. چند روز آینده ابعاد بیشتر این موضوع را مشخص میکند به ویژه که هنوز زمان دقیقی برای دور دوم مشخص نشده است. صرف اینکه طرفین به نوعی جمعبندی مشترک برسند، میتواند پیام مثبتی برای فضای دیپلماسی تلقی شود. البته نباید از عنصر غیرقابل پیشبینی بودن رفتار ترامپ در این روند غافل شد؛ عاملی که همواره میتواند بر مسیر گفتوگوها اثرگذار باشد و نباید فراموش کنیم ترامپ همواره تلاش کرده از این حربه استفاد کند.
بهرهگیری از تمامی ظرفیتهای دیپلماتیک برای پیشگیری از تنش ضروری است
این تحلیلگر مسائل بینالملل در ادامه با تأکید بر اهمیت جلوگیری از تنش نظامی افزود: پیش از جنگ دوازده روزه، ترامپ بر مثبت بودن مذاکرات تاکید میکرد اما ایران دو روز پیش از شروع دور ششم مورد حمله نظامی قرار گرفت. البته میتوان اینطور تحلیل کرد که این مذاکرات برای جلوگیری از وقوع جنگ است. جنگ تبعات اقتصادی و سیاسی گسترده و پیشبینیناپذیری دارد و حتی در شرایط فعلی نیز اقتصاد و سیاست ایران از فضای تهدید متأثر شده است. وقوع هرگونه درگیری میتواند دامنه این آسیبها را افزایش دهد و مدیریت را سختتر کند، به همین دلیل بهرهگیری از تمامی ظرفیتهای دیپلماتیک برای پیشگیری از تنش ضروری است. خیلی از کشورها توانستند در فرصتهای محدود جلوی بسیاری از درگیریها را بگیرند.
امکان رسیدن به یک توافق وجود دارد
مکی در خصوص بحث رقیقسازی اورانیوم و مخالفت ایران با خروج حدود ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا از کشور خاطرنشان کرد: ساز و کار رسیدن به یک توافق برای مواد غنیسازی شده زیاد پیچیده نیست که بخواهد مانعی برای توافق جامع باشد. ایده رقیقسازی، کنسرسیوم و ارسال مواد به کشور ثالث مطرح است. به نظرم این موضوعات الزاماً به معنای بنبست در مذاکرات نیست و امکان رسیدن به یک توافق وجود دارد. اگر این مواد رقیق شود و در نیروگاهها مصرف شود مانعی ایجاد نخواهد کرد و دیگر آن تهدیدی که کشورهای غربی مطرح میکنند هم وجود نخواهد داشت.
رقیق سازی اورانیوم های تولیدی ایران، یک ایده عزتطلبانه است
وی اضافه کرد: اگر ایده رقیقسازی اورانیوم غنیسازی شده ایران با درصدهای بالا اتفاق بیفتد، ایران مواد را در کشور خودش حفظ میکند بدون اینکه بخواهد خواستههای تحمیلی آمریکا را بپذیرد. این راه حلی است که میتواند به عنوان یک ایده عزت طلبانه قلمداد شود. مهم این است که هم در جهت سیاستهای داخلی و هم در جهت سیاستهای منطقهای برنامهای مدون و دستور کار صریحی داشته باشیم که در گام بعدی سایر تهدیدات آمریکا را خنثی کنیم.
کشورهای منطقه نسبت به تبعات یک جنگ غیرقابل پیشبینی نگران هستند
این کارشناس درباره سفر وزیر امور خارجه و دبیر شورای عالی امنیت ملی به قطر دقیقا پس مذاکرات با آمریکا و نقش این کشور در گفتوگوها بیان کرد: گفته میشود همین مذاکراتی که در مسقط صورت گرفت نتیجه رایزنیها و گفتوگوهای ۹ کشور عربی و ترکیه بوده است، این گفتوگوها تلاشی برای راضی کردن ترامپ و غربیها برای نشستن پشت میز مذاکرات بوده است. این موضوع نشان میدهد که کشورهای منطقه نسبت به تبعات یک جنگ غیرقابل پیشبینی نگران هستند، چرا که دامنه آثار امنیتی آن میتواند همه بازیگران منطقهای را درگیر کند. اگر جلوی جنگ گرفته شود، قطعا دستاوردهای بیشتری برای کشورهای منطقه خواهد داشت و از تبعات امنیتی برای منطقه جلوگیری میشود.
مکی تاکید کرد: قطر کشور بسیار فعالی در زمینه گفتوگوهای ایران و آمریکا بوده است و رابطه ایران و قطر ظرفیتی است که ایران از آن برای پیشبرد اهداف خود بهره میبرد. همچنین قطر میتواند واسطی میان ایران و کشورهای منطقه در زمینه همکاریهای امنیتی و اطلاعاتی باشد تا از سطح تنش میان کشورهای منطقه کاسته شود.
