سینمای مستند؛ یک گام به جلو
جشنواره سینما حقیقت، یازدهمین دوره خود را پشت سر گذاشت. بزرگترین و مهمترین جشنواره سینمای مستند کشور که با حضور هنرمندان و فیلمسازان داخلی و بینالمللی برگزار گردید. جشنواره امسال دارای ویژگیهایی بود که آن را از جشنوارهای قبلی متمایز میکرد.
امیر تاجیک، مستندساز در روزنامه شروع نوشت: حضور 86 فیلمساز زن در میان صاحبان و دست اندرکاران تولید آثار، پدیده مبارکی است که نشان از فراهم شدن فضای مناسب برای حضور بیشتر بانوان کشور در عرصههای فرهنگی میدهد. این حضور صرفا آماری نبوده و دستیابی به جوایز برتر جشنواره توسط بانوان نشان از تخصص و تعهد ایشان به ارتقای سینمای مستند کشور میدهد.
اما شاید آنچه نظر بسیاری از کارشناسان را به خود جلب کرده است، حضور پرقدرت بخش خصوصی در تولید فیلمهای مستند میباشد. طبق آمارهای رسمی حدود 70 درصد آثار ارائه شده به دبیرخانه جشنواره سینما حقیقت، توسط خود فیلمسازان و با بودجههای شخصی تهیه شدهاند. بدین معنی که تمامی ارگانهای رسمی و دولتی که بودجههای حمایتی در اختیار دارند، سهمشان از حجم فیلمهای تولید شده و ارائه شده به جشنواره، به کمتر از سی درصد میرسد.
جا دارد که مدیران و سیاستگذاران فرهنگی به جای تمرکز بر مدیریت سیستمهای قدیمی و فرسوده، شرایط را برای حضور هرچه بیشتر جوانان خلاق و متعهد کشور در عرصه سینمای مستند و کوتاه باز کنند. دیگر دوران مدیریتهای بوروکراتیک و با تاخیر گذشته و حجم آثاری که بدون دریافت کوچکترین حمایتی از سوی نهادهای رسمی موظف، تولید شدهاند، نشانگر آن است که هرگونه تعلل در به روزرسانی روشهای مدیریتی سنتی، به جاماندن نهادهای مختلف از سیل جاری جامعه هنرمندان و مستندسازان کشور خواهد انجامید.
اساتید فن و صاحب نظران معتقدند که ایران اسلامی، به لحاظ سوژه و موضوع، بهشت مستندسازان است. کشور عزیزمان با بهرهگیری از فرهنگ غنی و اسلامی خود، شرایطی را در اختیار هنرمندان قرار میدهد که به خوبی بتوانند در قالب فیلمهای مستند به آسیب شناسی جامعه پرداخته و همچون آئینهای صادق، "آنچه هست" را به اطلاع مردم و مسئولان برسانند، تا انشاءالله در ایجاد نرمهای اجتماعی و دغدغه در میان مسئولان امر برای رفع این معضلات چاره اندیشی شود.
در این میان اخباری که از حال ناخوش اصحاب فرهنگ و هنر کشور به گوش میرسد، نگران کننده است. بیکاری فیلمسازان و هنرمندان سینمای مستند و کوتاه در مقابل بودجههای هنگفتی که از سوی دستگاههای متولی صرف تولید فیلمهای داستانی و بلند میشود، هیچ توجیهی ندارد. به راستی با بودجه یک فیلم داستانی و بلند، چند مستندساز میتوانند آثار خلاق و دغدغهمند تولید کنند؟
جشنواره سینما حقیقت امسال به خوبی نشان داد که پتانسیلهای بزرگی در میان جوانان این مرز و بوم وجود دارد. حال نوبت سیاستگذاران و مدیران فرهنگی است که از این ظرفیت برای ارتقاء فرهنگ کشور بهره برند.