راز غیرمنتظره کاهش وزن/ خوردن غذای تکراری اثربخش تر از غذاهای متنوع
آیا همیشه تنوع در بشقاب غذا به سود ما تمام میشود؟ پژوهشهای تازه نشان میدهند که پیروی از یک روال تکراری در تغذیه ممکن است راهی میانبر برای کاهش وزن محسوب شود.
همگی میدانیم که حفظ یک رژیم سالم نیازمند تلاش و نظارت مداوم است. اما اگر راهی سادهتر برای دستیابی به این هدف وجود داشته باشد، چه؟ محققان دانشگاه درکسل در فیلادلفیای آمریکا با انجام یک مطالعه جدید ثابت کردهاند که مصرف روزانه وعدههای غذایی مشابه، طی چند ماه میتواند احتمال موفقیت در کاهش وزن را افزایش دهد.
اما کمی مکث کنید؛ این یافتهها به معنای حذف کامل تنوع از رژیم غذایی نیست. بلکه نشان میدهد یک برنامه غذایی ثابت و تکراری، به شرط آنکه ترکیبی متعادل از مواد مغذی داشته باشد، میتواند برای افراد دارای اضافهوزن مفید واقع شود. چنین رویکردی فرآیند کاهش وزن را سادهتر میکند.
شارلوت هاگرمن، روانشناس سلامت و سرپرست این پژوهش، توضیح میدهد: «ایجاد یک روال منظم در تغذیه میتواند فشار روانی را کاهش داده و انتخابهای سالمتر را به امری عادی تبدیل کند.»
وعده غذایی انتخابی باید متعادل باشد
پژوهشگران در این مطالعه، سوابق غذایی ۱۱۲ فرد بزرگسال دارای اضافهوزن یا چاقی را که در یک برنامه رفتاری کاهش وزن شرکت کرده بودند، بررسی کردند. نتایج نشان داد افرادی که در طول ۱۲ هفته اول برنامه، وعدهها و میانوعدههای ثابتی داشتند، نسبت به کسانی که غذاهای متنوعتری انتخاب میکردند، وزن بیشتری از دست دادند.
به عبارت دقیقتر، وزن شرکتکنندگانی که به یک رژیم غذایی منظم پایبند بودند به طور میانگین ۵٫۹ درصد کاهش یافت، در حالی که این رقم برای افراد با رژیم متنوعتر تنها ۴٫۳ درصد بود. این اختلاف هرچند کوچک به نظر میرسد، در بلندمدت و در صورت تداوم کاهش وزن میتواند چشمگیر باشد. محققان محاسبه کردهاند که به ازای هر ۱۰۰ کالری تفاوت در میزان مصرف روزانه شرکتکنندگان، نرخ کاهش وزن در طول دوره ۱۲ هفتهای ۰٫۶ درصد کاهش مییابد.
البته نباید فراموش کرد که این پژوهش، با وجود اهمیت، نمیتواند یافتههای پیشین را درباره فواید تنوع غذایی نادیده بگیرد و مشورت با پزشک پیش از هر تغییر اساسی در رژیم غذایی ضروری است. با این حال، این تحقیق یکی از اولین مطالعاتی است که با استفاده از دادههای واقعی پیگیری روزانه غذا، نحوه تأثیرگذاری روال غذایی بر کاهش وزن را در طول چند ماه بررسی میکند.
دسترسی دائمی به انواع غذاها ممکن است مانعی برای برخی برنامههای کاهش وزن باشد. هاگرمن توضیح میدهد: «در شرایط ایدهآل، تشویق افراد به رژیم غذایی متنوعتر کار شدنی است. اما محیط غذایی کنونی اغلب پیچیده و پرچالش است. در نتیجه، یک برنامه غذایی تکراری - حتی با وجود محدودیت در تنوع - میتواند به افراد کمک کند تا پیوسته انتخابهای سالمتری داشته باشند و موفقتر عمل کنند.»
لازم به ذکر است که در این مطالعه، کیفیت تغذیهای رژیم شرکتکنندگان لحاظ نشده است؛ یعنی ممکن است برخی افراد با یک رژیم ناسالم وزن کم کرده باشند. با این حال، همه شرکتکنندگان در یک برنامه رفتاری کاهش وزن حضور داشتند و با مربیان خود همکاری میکردند تا میزان کالری روزانه و اهداف هفتگی کاهش وزن خود را تعیین کنند. دو روش برای رسیدن به این اهداف وجود داشت:
روش اول: شرکتکنندگان میتوانستند مقدار کالری روزانه ثابتی داشته باشند.
روش دوم: میتوانستند میانگین هفتگی را در اولویت قرار دهند و بخشی از کالری را برای مناسبتهای خاص ذخیره کنند.
در نتیجه، افرادی که سوابق غذایی خود را دقیقتر ثبت میکردند، در صورت داشتن برنامه غذایی منظم، وزن بیشتری از دست دادند؛ زیرا چنین رویکردی معمولاً با موفقیت در کاهش وزن همراه است.
در پایان، پژوهشگران نمیتوانند به طور قطعی رابطه علت و معلولی بین روال غذایی و کاهش وزن را اثبات کنند. اما این یافتهها تیم را به ادامه مطالعه ترغیب کرده است. به باور محققان، حتی یک رژیم سالم و متنوع نیز میتواند فرآیند تصمیمگیری و محاسبه کالری را پیچیدهتر کند؛ در حالی که وعدههای ثابت و تکراری با کالری مشخص، محاسبات را آسانتر مینمایند. به نظر میرسد انجام یک کارآزمایی بالینی تصادفی برای بررسی دقیقتر این موضوع ضروری باشد.