کلاهی که میتواند افکار شما را تایپ کند
یک استارتاپ آمریکایی در حال ساخت کلاهی مجهز به حسگرهای مغزی است که امکان تایپ مستقیم از ذهن و فقط از مسیر فکر کردن را فراهم میکند؛ فناوریای که میتواند شیوه تعامل ما با دستگاههای دیجیتال را دگرگون کند.
در سالهای اخیر، پیشرفتهای هوش مصنوعی باعث شده فناوری دیکته صوتی به شکل قابلتوجهی بهبود یابد. اما حالا گام بعدی حتی جسورانهتر است: حذف کامل صدا و تبدیل مستقیم افکار به متن.
استارتاپ آمریکایی «سابی» (Sabi) در حال توسعه یک فناوری پوشیدنی از نوع رابط مغز-کامپیوتر (BCI) است که در قالب یک کلاه ساده (Beanie) طراحی شده و بدون نیاز به جراحی یا ایمپلنت، قادر است افکار کاربر را به متن تبدیل کند.
این کلاهک به مجموعهای از حسگرهای بسیار کوچک EEG (الکتروانسفالوگرافی) مجهز شده که فعالیت الکتریکی مغز را ثبت میکنند. تعداد این حسگرها به حدود ۱۰۰ هزار عدد میرسد و هرکدام ابعادی کوچکتر از یک عدس دارند. دادههای جمعآوریشده توسط این حسگرها به سیستم پردازشی منتقل شده و سپس با استفاده از مدلهای هوش مصنوعی به متن تبدیل میشوند. طبق ادعای سابی، این فناوری میتواند سرعتی در حدود ۳۰ کلمه در دقیقه را ارائه دهد.
یکی از مهمترین مزیتهای این محصول نسبت به نمونههای مشابه، مانند پروژه نورالینک ایلان ماسک، عدم نیاز به جراحی مغز است. در حالی که بسیاری از رابطهای مغز-کامپیوتر برای دریافت سیگنالهای دقیقتر نیازمند کاشت ایمپلنت در مغز هستند، سابی رویکردی کاملا غیرتهاجمی را دنبال کرده است. این یعنی کاربران تنها با پوشیدن یک کلاه میتوانند از این فناوری استفاده کنند.
سابی همچنین مدعی است که فناوریاش قادر به تشخیص «گفتار پیوسته» از ذهن است؛ قابلیتی که آن را از بسیاری از دستگاههای الکتروانسفالوگرافی سنتی که تنها مجموعه محدودی از دستورات را تشخیص میدهند، متمایز میکند. این توانایی به لطف مدل اختصاصی این شرکت موسوم به Brain Foundation Model (مدل پایه مغز) ممکن شده که بر پایه یکی از بزرگترین دیتاسِتهای رمزگشایی سیگنالهای مغزی آموزش دیده است.
برای آموزش این مدل، بیش از ۱۰۰ هزار ساعت داده از ۱۰۰ داوطلب جمعآوری شده است تا الگوهای مشترک میان سیگنالهای مغزی و کلمات شناسایی شود. هدف این است که وقتی دو کاربر به یک کلمه خاص فکر میکنند، خروجی سیستم برای هر دو یکسان باشد، حتی اگر سیگنالهای مغزی آنها تفاوتهایی داشته باشد.
در کنار کاربردهای عمومی، این فناوری میتواند تحول بزرگی در دسترسپذیری ایجاد کند. افرادی که به دلیل آسیب یا بیماری توانایی حرکت یا صحبت کردن ندارند، میتوانند از این ابزار برای برقراری ارتباط استفاده کنند. همچنین، بهدلیل عدم نیاز به جراحی، کاربران میتوانند بدون ریسک بالا آن را امتحان کنند.
با این حال، چالشهایی مانند حفظ حریم خصوصی همچنان مطرح است. سابی اعلام کرده دادههای کاربران پیش از ارسال به فضای ابری رمزگذاری میشوند و مدلهای آن نیز بر پایه دادههای رمزگذاریشده آموزش دیدهاند.
قرار است این کلاهک تا پایان سال ۲۰۲۶ عرضه شود و نسخهای مشابه در قالب کلاه کپ نیز در راه است. هنوز اطلاعاتی درباره قیمت یا قابلیتهای فراتر از تایپ منتشر نشده، اما همین ایده که بتوان تنها با فکر کردن نوشت، چشماندازی جذاب از آینده تعامل انسان و ماشین ترسیم میکند.
