چرا قبل از زنگ ساعت از خواب بیدار میشویم؟
گاهی بیدار شدن قبل از زنگ ساعت نتیجهٔ هماهنگی دقیق ساعت زیستی (Circadian Rhythm) با برنامهٔ خواب ماست.وقتی ساعت خواب و بیداری نسبتاً ثابت باشد، مغز یاد میگیرد چه زمانی بدن را آمادهٔ بیداری کند.
در این زمان، هورمون کورتیزول بهتدریج افزایش مییابد تا انرژی و هوشیاری بالا برود.همزمان ترشح ملاتونین کاهش پیدا میکند و مغز از فاز خواب عمیق خارج میشود.
بالا رفتن تدریجی دمای مرکزی بدن هم یکی از سیگنالهای طبیعی بیدار شدن است.حتی اضطراب خفیف یا انتظار ذهنی برای بیدار شدن میتواند این فرآیند را جلو بیندازد.
اگر با وجود بیدار شدن زودتر احساس خستگی دارید، معمولاً نشانهٔ کمخوابی یا اختلال در کیفیت خواب است، نه عملکرد خوب ساعت زیستی.
خوابهای سبک در ساعات پایانی شب باعث میشوند راحتتر و زودتر بیدار شویم.عادتهای منظم خواب، بدن را شرطی میکند تا بدون محرک خارجی بیدار شود.پرکاری ذهن، استرس یا فکر کردن به کارهای روز بعد هم بیداری زودهنگام را تشدید میکند.
این پدیده در صورت خواب کافی طبیعی است، اما تکرار آن با خستگی نشانهٔ نیاز به اصلاح الگوی خواب است.
