بمناسبت پانزدهم رمضان المبارک؛
گِرگِیعان، رسم ماندگار اعراب خوزستان
"گرگیعان" میراث ماندگار و آیینی سنتی مذهبی که ریشه در 1400 سال پیش دارد و به عنوان میراث معنوی و ناملموس خوزستان به ثبت ملی رسیده است.
به گزارش خبرنگار ایلنا از اهواز، جشن آیینی گرگیعان که در نیمه ی ماه رمضان توسط کودکان عرب با خواندن اشعار آهنگین و شاد اجرا می شود، قدمتی به اندازه ی 14 قرن دارد.
هر ساله با فرا رسیدن پانزدهم رمضان و همزمان با میلاد امام حسن مجتبی (ع) در ایران و برخی کشورهای حاشیه ی خلیج فارس جشنی برپا می شود به نام جشن "گِرگِیعان".
مردم عرب خوزستان نیز هر ساله در نیمه ی ماه مبارک رمضان و به میمنت میلاد امام دوم شیعیان علیه سلام، این جشن سنتی را برگزار می کنند.
کودکان در شب پانزدهم رمضان پس از افطار، لباس های محلی بر تن کرده به خیابان ها می آیند و درب خانه ها را زده و پس از باز کردن درب توسط صاحب آن خانه، شروع به خواندن شعری آهنگین کرده و برای آن خانواده از خداوند شادی، تندرستی و خیر و برکت فراوان طلب می کنند؛ سپس صاحب خانه به کودکان عیدی و شیرینی می دهد.
اهالی هرمزگان و بوشهر به این سنت "گرگشو"(گره گشو یا گره گشا) می گویند و هر ساله با برپایی آن، این میراث معنوی را پاس می دارند.
جشن های مشابه دیگری مثل آیین "ثوابه" دزفول، "هفت مجتو" بهبهان، آیین"هوم بابایی" کاشان و ... برای کودکان در سایر شهرهای ایران و در روزهای مختلفی از تقویم شمسی و قمری برگزار می شود.
درباره ی پیشینه ی این سنت تاریخی تعبیرهای مختلفی وجود دارد، از آن جمله آورده اند کلمه ی گرگیعان یا قرقیعان از کلمه ی"قرع الباب" گرفته شده است؛ چون کودکان درب خانه ها را می کوبند تا عیدی و شیرینی دریافت کنند. "قرع الباب" به معنای درب زدن است و برخی نیز می گویند این کلمه از واژه ی "قرة عین" یعنی نور چشم گرفته شده و با توجه به همزمانی این جشن با میلاد امام دوم شیعیان علیه سلام به این روایت نزدیک است که به دلیل شادی پیامبر اکرم (ص) از تولد اولین نوه اش، مردم برای گفتن شادباش و تبریک به امام علی(ع) و حضرت فاطمه (س) قرة عین گویان به درب منزل شان می رفتند.
همچنین جشن گرگیعان در کشورهای عربی همسایه نیز با نام ها و اجراهای مختلفی برگزار می گردد.
مثلا بحرینی ها به آن "قرقاعون"، مردم بغداد "ماجینه"، قطری ها "قرنقعوه"، و در دیگر کشورها به نام های دیگری خوانده می شود.
این آیین سنتی در سال 1395 به عنوان میراث معنوی مردم خوزستان به ثبت ملی رسیده است.
شعرهایی که در این جشن خوانده می شود، تواَم با آرزوی شادی، تندرستی، رزق و روزی و فراوانی است.
و این نمونه ی شعری است که خرمشهری ها در جشن گرگیعان می خوانند:
گرگشون و گرگشون
الله أیخلی زغیرون
زغیرون علی الطینه
یسگی بساتینه
یوم الحسن عینه.
لازم به ذکر است، امسال به دلیل شیوع بیماری کرونا و رعایت طرح فاصله گذاری اجتماعی قرار بر این شد که این آیین سنتی به شکل مجازی برگزار شود.
