وزیر ارشاد:
" فردوسی " حافظ راستین سنتهای ملی و شناسنامه قوم ایرانی است
شاهنامه اثری جهانی و کتاب دوستی است و کیست که نداند زبان فارسی عامل اتحاد ایرانیان در تمام فراز و فرودها بوده است.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: «فردوسی» و به تبع آن «شاهنامه» حافظ راستین سنتهای ملی و شناسنامه قوم ایرانی است
به گزارش ایلنا؛ علی جنتی؛ صبح امروز(جمعه ۲۶ اردیبهشت) در آیین پایانی بزرگداشت فردوسی در مشهد فردوسی را حافظ راستین سنتهای ملی و شناسنامه قوم ایرانیدانست واظهار داشت: شاید بیوجود این اثر بزرگ، بسیاری از عناصر مثبت فرهنگ گذشته ما در طوفان حوادثتاریخی نابود میشد و اثری از آنها به جای نمیماند.
وی تصریح کرد: فردوسی شاعری معتقد به امامت و ولایت مولا علی(ع) بود و با خلق حماسه عظیم خود، آمیختگی دو فرهنگ ایران و اسلام را به بهترین روش ممکن عینیت بخشید. با تامل در شاهنامه، عشق و ارادات این شاعر پارسی گوی به مولا علی(ع) کاملا مشهود است، آنجا که دین و راه خود را پیروی از پیامبر و علی، و خود را خاک پای مولا میداند
وی با اشاره به شعر منم بنده اهل بیت نبی / ستاینده خاک پای وصی ادامه داد: همه این شواهد تردیدی باقی نمیگذارد که فردوسی مسلمانی ژرف نگر وپیرو مولا علی(ع) است و از این رو تقارن ایام ولادت مولای متقیان علی(ع) و روز ولادت فردوسی تقارنی خجسته به شمار میآید.
وی تاکید کرد: ایران هماره سرزمینی فروغ و فرزانگی بوده است، سرزمینی که هزاران حادثه بزرگ و دشوار را تاکنون آزموده و ازیکایک آنها سربلند و پیروز و بیگزند بیرون آمده است بدون شک بخش مهمی ازبن مایه این غرور ملی از سیرت و سرنوشت قهرمان شاهنامه فردوسی سرچشمه گرفته است.
وی ادامه داد: اگر فردوسی در سپیده دم تاریخ ادب و هنر ایران سر برنمی آورد و شاهنامه را نمیسرود، هیچ یک از شاعران بزرگ ایران به آن پایه و مایه که دست یافتهاند نائل نمیشدند و فراتر از آن، اکنون که ما گرد همدیگر جمع شدهایم و به زبان شیوای فارسی با یکدیگر سخن میگوییم میتوان تا اندازهٔ زیادی مدیون فردوسی هستیم.
جنتی اذعان داشت: فردوسی شاعر بزرگ ملی ما را تذکره نویسان با صفت حکیم یاد کردهاند، هر چند از این شاعر بزرگوار، مانند خیام یا ناصر خسرو رسالهای در موضوعات فلسفی باقی نمانده است تا آن را سند حکمت او به شمار آوریم، اما دیباچه منظوم نغزی که فردوسی در آغاز شاهنامه در ستایش خداوند و خرد سرود به اندازه دفتری مفصل، نمایشگر معرفت و بینش فلسفی و شاعر قدرت اندیشه او در دریافت و حکمت محسوب میشود.
وی ادامه داد: هنر او در صیانت از زبان فارسی و غنی و نیرومند ساختن آن نیز خود حماسه دیگری است که نه فقط ایرانیان بلکه همه فارسی زبانان جهان را وامدار خود کرده است.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اظهار داشت: اگر پایگاه سخن وابسته به امتداد تفکر باشد، فردوسی بزرگترین سخن سرای ایران و بلکه بزرگترین شاعر جهان است.
وی خیال فردوسی را، نیرومندترین و عاطفهاش شگرفترین عواطف دانست و افزود: هر شاعری خیال خود را آشکار میکند و فردوسی، نمایاننده خیال هزاران نفر است. هر شاعری عواطف خود را بیان میکند و فردوسی بیان کننده عواطف بیشمار است.
جنتی گفت: فردوسی خرد دینداری، مرگ آگاهی و رستاخیز باوری را در گفتار و کردار قهرمانانه شاهنامه نشان میدهد با تاملی ژرف در کارآفرینشگران زبان فارسی میتوان دریافت که بسیاری از آنان همواره یا به زمین میپرداختهاند و یا به آسمان.
او بیان کرد: تنها در کار حکیم توس است که زمین و آسمان آشتی خیره کننده و عظیمی فراتر از تصور دارند.
وی ادامه داد: در کار عرفان برتر شدن و فراتر رفتن جز به رها کردن خاک ممکن نیست، اما در کار آموزگار عشق و مرگ، حکیم ابوالقاسم فردوسی، فراتر رفتن آدمی ممکن نیست جز با درگیری مداوم و درگیر و دارا بودن مستمر با زندگی.
وی هویت ملی را به مثابه مثلثی دانست که یک ضلع آن با زبان و ادب ملی، ضلع دوم آن اسطوره و تاریخ، و ضلع سوم آن حکمت و فلسفه است.
جنتی تصریح کرد: گزاف نیست اگر بگوییم که زبان فارسی بار این هرسه را به تنهایی بر دوش کشیده است و بیشک فردوسی نخستین و بلکه بزرگترین طلایه دار این راه است.
جنتی فردوسی را ادیبی هوشمند و اندیشمندی غیرتمند که ایران و ایرانیان را از جان خود عزیزتر داشته و با آفرینش افسانههای حماسی، غرور ملی را برای همیشه در رگهای ایرانیان جاری ساخته است دانست و افزود: او بر منابع بازمانده کهن، چنان کاخ رفیعی از سخن بنیان مینهند که به قول خودش باد و باران نمیتواند گزندی بدان برساند و گذشت سالیان برآن تاثیری ندارند.
وی فردوسی را یکی از دروازههای ورد اندیشمندان جهان به ایران دانست و افزود: هر غیر ایرانی کنجکاوری که بخواهد با فرهنگ و ادب این سرزمین آشنا شود، ناگزیر است باید از فردوسی و شاهنامهاش آغاز کند.
وی تصریح کرد: ستایش از حکیم توس در حقیقت ستودن خرد ناب ایرانی و تجلیل از گوهر ناب انسانی است.
وی با تاکید بر آنکه باید پذیرفت که اوهم از هوش سرشار برخوردار بوده است و هم از عقل پرعیار گفت: اگر این هر دو را در کلمه خرد جمع آوریم فردوسی را باید یکی از سرآمدان خرد به حساب آورد.
وی شاهنامه را کتاب حکمت خواند و افزود: در شاهنامه خرد و خرد ورزی منشاء پیروزیها، پیشرفتها و نیکی هاست از این روست که فردوسی در دیباچه و تمامی داستان شاهنامه خرد این ودیعه الهی را میستاید.
وی ادامه داد: خرد ناب، همان نعمتی است که بشریت امروز سخت از آن بیبهره است و لاجرم سخت بدان نیازمند.
جنتی افزود: حکتی که در شاهنامه از آن سخن میرود، حکمت ملی ایرانیان است که فردوسی در آغاز شاهنامه و نیز جای جای این اثر سترگ از آن سخن میگوید به همین سبب به فردوسی لقب حکیم دادهاند چرا که شاهنامه جلوهگاه حکت نظری و عملی است.
وی تصریح کرد: اهمیت شاهنامه فقط در جنبه ادبی و شاعرانه آن خلاصه نمیشود و پیش از آنکه مجموعهای از داستانهای منظوم باشد تبارنامهای است که هر بیت آن ریشه در اعماق آرزوها و خواستههای جمعی ملتی کهن دارد.
وی ادامه داد: تفکر فردوسی و اندیشه حاکم بر شاهنامه همواره نوعی دفاع از خوبیها در برابر ظلم و تباهی است.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی تصریح کرد: وقتی ایران که سرزمین آزادگان محسوب میشود در معرض مصیبتهای گوناگون قرار میگیرد پهلوانانش با تمام توان به دفاع از موجودیت این کشور و ارزشهای عمیق انسانی مردمانش بر میخیزند و جان بر سر این کار مینهند که نمونههای آن را نه فقط در شاهنامه بلکه به طور عینی در دفاع مقدس دیدیم.
وی تاکید کرد: شاهنامه اثری جهانی است، کتاب دوستی، محبت و مردانگی است که حتی دروغ را بر قهرمانان خود نمیبخشد. بیسبب نیست که این کتاب سترگ را برتر از حماسههای بزرگ عالم چون ایلیاد و اودیسه دانستهاند چرا که برای جهان امروز پیامی بزرگ و دروت به سوی انسانیت و جوانمردی دارد.
وی با تاکید بر آنکه کیست که نداند زبان فارسی مهمترین پیوند و اتحاد ایرانیان در تمام فراز و فرودهای تاریخیشان بوده گفت: فردوسی با نگارش شاهنامه، فرهنگ ایران زمین را بلند آوازه کرد و نشان داد که این فرهنگ زبام حرفهای بسیاری برای گفتن دارند.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی افزود: مهمترین خدمت فردوسی به ایران این است که هویت ایرانی را به ایرانیان بازشناساند خدمتی که پس از هزار و اندی سال همچنان جاری است.
وی تصریح کرد: از پژوهندگان ادب و تاریخ انتظار این است که در جنبههای اسطورهای، تاریخی و ادبی شاهنامه کند وکاو بیشتری کنند و کوشش شاهنامه پژوهان بزرگ معاصر را کاملتر نمایند تا این گوهر یکتا و میراثمعنوی ایرانیان هرچه بشتر به ایرانیان و جهانیان شناسانده شود.
وی اذعان داشت: اما نکته تاسف بار اینکه نسل جوان ما آنچنان که باید ابعاد فکری و شخصیت حقیقی فردوسی آشنا نیست و این مسئله برای جامعه فرهنگ مدار ایران با ستارگان درخشانی همچون فردوسی پسندیده نیست.
وی تصریح کرد: از همه جوانان میخواهم که باری شناخت فردوسی، او را در لابه لای ادبیات شاهنامه جستوجو کنند چرا که این یادگار گران سنگ، گنجینه خرد و دانایی است و سراسر آن درس انسانیت و اخلاق و فضیلت است.
وی ادامه داد: جوانان عزیز بدانند که شاهنامه را نباید تنها از منظر شعری و ادبی یا حتی تاریخی مطالعه کرد، بلکه این کتاب سرشار از لطایف و حقایق دینی عرفانی فلسفی وانسانی است که با کشف رموز آن میتوان غنی ترساختن فرهنگ ایرانی –اسلامی کمک نمود.
وی در پایان تاکید کرد: امیدواریم به زودی شاهد تاسیس رشته مستقل «شاهنامه پژوهی» در مقاطع تحصیلات عالیه دانشگاهها باشیم که به باور من اگر چنین اتفاقی رخ دهد قطعا در طول زمان آثار ارزشمندی به بار خواهد آورد.
