اختتامیه شانزدهمین جشنوراه نمایشهای آیینی سنتی برگزار شد؛
مدیران هم نگران زیرساختهای فرهنگی شدهاند
اعتبارات عرصه فرهنگ و هنرهای نمایشی در تمام دورانها کم بوده و مسئولان توجه در خورشان به آن نداشتهاند / در نبود سازمانی موظف برای اشائه نمایشهای آیینی سنتی؛ این آیینها در خطر فراموشی به سر میبرند.
ایلنا: مراسم اختتامیه شانزدهمین جشنواره نمایشهای آیینی سنتی شب گذشته شنبه(۳۰شهریورماه) با حضور هنرمندان و معاون هنری وزارت ارشاد در مجموعه تالار وحدت تهران برگزار شد.
داوود فتحعلیبیگی: شهرداری تهران برای اجرای شبیهخوانی سالن روباز دایر کند
به گزارش خبرنگار ایلنا، داوود فتحعلیبیگی(دبیر این جشنواره) در ابتدای مراسم ضمن قدردانی از تلاشهای همکاران و توجه ویژه علی مرادخانی معاون هنری وزارت ارشاد برای برگزار شدن این رویداد اظهار کرد: در نبود سازمانی موظف برای اشائه نمایشهای آیینی سنتی این آیینها در خطر فراموشی به سر میبرند و اگر نبود تلاشهای عده معدودی از هنرمندان پیشکسوت و علاقهمندان تا به امروز چیزی از این آیینها باقی نمیماند.
وی با تاکید بر اینکه باید توجه داشته باشیم امکانات موجود اصلا کافی نیست، ادامه داد: ما امسال در مواقعی با مشکل پیدا کردن بازیگر برای ایفای نقش در نمایشهای آیینی سنتی مواجه بودیم و حضور بعضی هنرمندان در چند نمایش به همین علت اتفاق افتاد.
دبیر جشنواره با زنده کردن یاد و خاطره هنرمندان درگذشته هنرهای آیینی سنتی کشور طی ماههای ابتدایی امسال بیان کرد: افرادی همچون سعدی افشار و مرشد ترابی را از دست دادیم، هنرمندانی که آخرینها از نسل خود بودند و جا دارد وزارت علوم حمایت ویژهای به عمل بیاورد چراکه اگر همت نسل ما نبود جوانان امروز چیزی از نمایشهای آیینی سنتی نمیدانستند و اگر این پژوهشها و تلاشها نباشد؛ ما باید در آینده نااین آیینها را در کتابها جستجو کنیم.
وی در پایان صحبتهای خود با تاکید ویژه بر لزوم اجرای عمومی نمایشهای آیینی درخواستی مطرح کرد و گفت: از مسئولان شهرداری تهران درخواست میکنم سالنی روباز در کنار تئاترشهر دایر کنند تا بتوانیم نمایشهای شبیهخوانی را که طی این سالها با سختی و در شرایطی نامناسب اجرا شده است را در محلی هم طراز باشان و جایگاه این آیین برگزار کنیم.
قادر آشنا: استقبال از جشنواره نشان دهنده توجه مردم به آیینهاست
قادر آشنا(مدیرکل مرکزهنرهای نمایشی) نیز در این مراسم بیان کرد: جشنواره نمایشهای آیینی سنتی با هویت و فرهنگ ما گره خورده و پاسدار هویت ایرانی و اسلامی است. جشنواره نمایشهای آیینی سنتی با توجه به جهان مدرن امروز که هر چه بیشتر از ریشهها فاصله میگیرد، تلاش در حفظ و پاسداری از فرهنگ کهن ما دارد که بسیار ارزشمند است.
وی اضافه کرد: استقبال مردم از این رویداد طی روزهای برگزاری نشان داد مردم اهمیت ویژهای برای این هنرها قائل هستند و من تاکید دارم باید به اجرای عمومی این نمایشها طی سال فکر کنیم که به سهم خود تلاش میکنم این اتفاق بیفتد.
اهدای خرقه مرشد ولیالله ترابی به نقال جوان
سپس طی مراسم خرقهپوشی و با حضور انوشیروان امیرارجمند، داوود فتحعلی بیگی و احمد محیط طباطبایی؛ لباس مرشدولیالله ترابی به وصیت خودش به جوان نقال، داوود معینی کیا اهدا شد. همچنین شیرین امامی و مرشد میرزا محسن میرزاعلی لوح تقدیر جشنواره را به پاس زنده نگهداشتن آیین نقالی دریافت کردند.
علی مرداخانی: مسئولان به فکر ارتقاء کیفیت محتوای آثار باشند
علی مرادخانی، معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی که در مراسم حضور داشت؛ ضمن بیان اینکه امیدوارم مسئولان جشنواره سال آینده دغدغه دریافت بودجه برگزاری را نداشته باشند، اظهار کرد: نگرانی برای دریافت بودجه و امکانات مورد نظر تا روزهای پایانی نزدیک به برگزاری موجب میشود برنامهریزیها و کیفیت کار پایین بیاید. امیدوارم مسئولان دبیرخانه چه برای جشنواره فجر و چه برای دوره هفدهم جشنواره آیینی سنتی از امروز به فکر سال آینده باشند تا محتوای با کیفیتتری را شاهد باشیم و مشکلات کمتر باشد.
وی ادامه داد: آیینها و سنتهای ما همواره نگاه چندلایه داشته و در عین سادگی قصهها، نکات مورد نظر خود را بسیار حکیمانه به جامعه مورد نظر انتقال میدهد. در کودکی که شاهد هنرنمایی مرحوم سعدی افشار بودیم، اتفاق میافتاد نکات بسیار تامل برانگیز و جدی را در قالب همان اجرای ساده و شیرین بیان میکرد که در خاطر میماند.
این مدیر تصریح کرد: ما گاهی در اثری که حلق میکنیم نگاه نخبهگرایانه داریم و عده خاصی را مورد نظر قرار میدهیم، اما زمانی هم سخن خود را به شکلی بیان میکنیم که فوج بیشتری از مردم را دربر میگیرد و مسائل سیاسی و فرهنگی را عنوان میکند که من امیدوارم جشنواره با ارتقای کیفیت محتوای آثار گام بلندتری در این زمینه بردارد.
مرادخانی به بحثتاسیس پژوهشکده نمایشهای آیینی سنتی اشاره کرد و گفت: از دوستان و صاحبنظران میخواهم تا با برگزاری جلسههای مشورتی کمک کنند تا ببینیم چطور میتوان بنایی را پایهگذاری کرد که اهمیت خود را همواره حفظ کند و آیندگان نگویند ضرورت راهاندازی چننی نهادی با این وضعیت چه بوده است. چطور میتوان بنایی گذاشت که به حیات خود ادامه دهد و افرادی از تربیت کند که همچون سنت این آیینها هنرمندانی از میان مردم و از دل جامعه، زیر نظر پژوهشکده رشد کنند.
معاون هنری وزیر ارشاد همچنین به مشکلات ایجاد شده برای زیرساختهای فرهنگی اشاره کرد و گفت: سرکار خانم لاله افتخاری در خصوص مشکلات ایجاد شده برای برج آزادی اظهار تاسف کرده بودند که من بسیار با ایشان موافق هستم و باید عنوان کنم چنین مشکلاتی را نه تنها در برج آزادی بلکه در محلهایی همچون تالار وحدت، موزه هنرهای معاصر و فرهنگسرای نیاوران شاهد هستیم که نیاز جدی به رسیدگی دارد.
وی در انتها با تاکید بر مشکلات ایجاد شده برای مجموعه تئاترشهر اضافه کرد: چنین مسائلی بسیار زیاد است و من امیدوارم با توجه به رویکردهای درست دولت، مشکلات ما در زمینه زیرساختها کاهش پیدا کند، چراکه اگر این امکانات را در اختیار نداشته باشیم با مشکلات زیادی مواجه خواهیم شد. همچنین هنرمندان نباید برای اجرای عمومی آثار خود نگرانی داشته باشند و مرکزهنرهای نمایشی که شاید بهتر باشد آن را اداره کل هنرهای نمایشی خطاب کنیم در برنامهریزیهایی در این زمینه انجام داده است.
بزرگداشت محمدرضا رجبزاده، حاج عبدالله بابا مرادی، علی اکبر رزمآرا، جواد انصافی و مجید افشار یکی دیگر از بخشهای در نظر گرفته شده برای اختتامیه جشنواره نمایشهای آیینی سنتی بود که با حضور احمد عزیزی، علی مرادخانی، علی نصیریان و داوود فتحعلیبیگی روی صحنه انجام شد.
علی نصیریان: نمایشهای آیینی سنتی برساخته فرهنگ عامه مردم ایران است
علی نصیریان در این مراسم به نمایشهای آیینی ایرانی اشاره کرد و گفت: اعتبارات عرصه فرهنگ و هنرهای نمایشی در تمام دورانها کم بوده و مسئولان توجه در خورشان به آن نداشتهاند. هنگامی که به دوره خودمان نگاه میکنم میبینم چه جوانی را صرف این کار کردهایم، البته مال اهمیت ندارد بلکه توجه و عنایت است که اهمیت دارد.
وی ادامه داد: یکی از ویژگیهای این آیینها خودجوش بودن آنهاست و این فرهنگ عامه است که چنین هنرهایی را به وجود آورده است. نمایشهای آیینی سنتی روایت محسوب میشوند و درام در آنها کمتر وجود دارد. ما شخصیتپردازی در تئاتر و اصولا دراما را پس از آشنایی با تئاتر غربی آموختیم و مورد توجه قرار دادیم.
این هنرمند تصریح کرد: متاسفانه پس از انقلاب جریان تئاتری که در کشور تداوم داشته باشد مانند گذشته اتفاق نیفتاد، اما به هر صورت باید آیینهای خود را حراست کنیم، چراکه این گونههای متنوع توسط مردم به وجود آمده و با ذوق و طبع مردم ایران عجین هستند. اصولا حضور شعر و موسیقی در این آیینها از همین رو اتفاق میافتد، چون مردم با شعر و موسیقی نزدیکی بسیار زیادی داشتهاند.
نصیریان در انتها اظهار کرد: حیف است آنچه از سالیان بسیار دور وجود داشته به این سادگی از دست برود و طرح مسئله تاسیس پژوهشکده اتفاق مبارکی به نظر میرسد. همین نمایشهای عامیانه اگر امکان اجرای عمومی داشته باشد مردم استقبال خواهند کرد چون وصنی است.
علی شمس برگزیده مسابقه نمایشنامه نویسی شد
در بخش پایانی این مراسم با حضور جعفر والی، اسماعیل خلج، ولی الله شیراندامی، داریوش مؤدبیان، رضا صابری، محمدحسین ناصربخت و هنگامه مفید برندگان مسابقه نمایشنامه نویسی جشنواره شانزدهم نمایشهای آیینی و سنتی معرفی شدند.
طبق نظر هیأت داوران مسابقه نمایشنامه نویسی این جشنواره سه نمایشنامه «آن سمها سرگذشتمان نوشت» اثر خسرو امیری، «ناز کنیز» نوشته محمدرضا مختاری آزادفرد و «هزار شلاق» نوشته ناصر حبیبیان رتبه سوم را به طور مشترک به خود اختصاص دادند.
همچنین دو نمایشنامه «غزال و سیاه» نوشته ابوالفضل حاجیعلیخانی و «راست پنجگاه» نوشته محمد مساوات به طور مشترک جایزه دوم این مسابقه را دریافت کردند.
جایزه رتبه نخست مسابقه نمایشنامه نویسی شانزدهمین جشنواره نمایشهای آیینی سنتی به نمایشنامه «شبی از شبهای تهران، مسافری» نوشته علی شمس اهدا شد.
مراسم اهدای لباس سیاهبازی به یه هنرمند جوان
مراسم خرقه پوشی «سیاه بازی» یکی دیگر از برنامههای آیین پایانی مراسم اختتامیه جشنواره بود که با حضور پری صابری، هادی مرزبان، سیاوش تهمورث، داریوش اسدزاده و جواد انصافی و با اهدای لباس مخصوص سیاهبازی و سیاه کردن چهره علی هاشمی، هادی شیرمحمدی و امیرحسین انصافی(فرزند جواد انصافی) به عنوان سه جوان فعال در عرصه سیاه بازی اجرا شد.
گرفتن عکس یادگاری هنرمندان و مسئولان حاضر در این مراسم پایان بخش مراسم اختتامیه شانزدهمین جشنواره نمایشهای آیینی سنتی بود که با حضور مسئولانی همچون علی مرادخانی(معاون هنری وزیر ارشاد)، قادر آشنا(مدیرکل مرکزهنرهای نمایشی)، مهدی شفیعی(معاون مالی و اداری مرکز هنرهای نمایشی) و هنرمندانی همچون، هادی مرزبان، فرزانه کابلی، پری صابری، اسماعیل خلج، رضا صابری، علی نصیریان، داریوش مودبیان، محمود عزیزی، بهروز بقایی، سیاوش طهمورث، هنگامه مفید، داریوش اسدزاده، خسرو احمدی، مریم معترف، انوشیروان ارجمند همراه شد.