الجزیره بررسی کرد؛ برداشته‌شدن محدودیت برد موشک‌های ایران چه معادله‌ای را تغییر می‌دهد؟
الجزیره با بررسی اعلام سپاه درباره رفع محدودیت برد موشک‌های بالستیک ایران، به این پرسش پرداخته است که گسترش احتمالی برد این موشک‌ها چه تأثیری بر دامنه اهداف نظامی آمریکا و محاسبات واشنگتن در صورت وقوع جنگ خواهد داشت.
به گزارش ایلنا، الجزیره در گزارشی به بررسی پیامدهای تصمیم سپاه پاسداران درباره برداشته شدن محدودیت ۲ هزار کیلومتری برد موشک‌های بالستیک ایران پرداخته و نوشته است این تصمیم می‌تواند دامنه تهدید علیه پایگاه‌های نظامی آمریکا را گسترش دهد؛ اقدامی که به‌ویژه برای کشورهایی که میزبان نیروها و تأسیسات نظامی واشنگتن هستند، پیامدهای مهمی خواهد داشت.
این گزارش در شرایطی منتشر شده که تلاش‌های دیپلماتیک برای کاهش تنش میان ایران و آمریکا ادامه دارد. قطر اعلام کرده است که میانجی‌گری میان تهران و واشنگتن را دنبال می‌کند، اما محسن رضایی، مقام ایرانی، از نبود مذاکره در شرایط کنونی خبر داده است.
پیام ایران به کشورهای میزبان پایگاه‌های آمریکا
الجزیره به نقل از حسین حقیان، پژوهشگر حوزه نیروهای مسلح ایران، می‌نویسد اعلام برداشته شدن محدودیت برد موشک‌ها بیش از آنکه متوجه اسرائیل باشد، کشورهای میزبان پایگاه‌های نظامی آمریکا را هدف قرار داده است.
به گفته حقیان، تهران با این پیام به این کشورها هشدار می‌دهد که اجازه ندهند خاک و امکاناتشان برای هرگونه حمله نظامی علیه ایران مورد استفاده قرار گیرد؛ چراکه در چنین شرایطی، پایگاه‌های آمریکا در این کشورها نیز می‌توانند در معرض پاسخ ایران قرار گیرند.
حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران، هفتم نوامبر اعلام کرد که محدودیت پیشین برد موشک‌های ایران برداشته شده است. این اظهارات در پاسخ به پرسشی درباره دستور آیت الله سید مجتبی خامنه‌ای، رهبر انقلاب، مبنی بر پاسخ‌گویی به تهدیدها بدون محدودیت جغرافیایی مطرح شد.
محبی در عین حال، برد جدیدی برای موشک‌های ایران اعلام نکرد و گفت توانمندی‌های سپاه در میدان عمل آشکار خواهد شد.
راهبرد افزایش هزینه هرگونه حمله به ایران
الجزیره یادآور شده است که در سال ۲۰۱۷، محمدعلی جعفری، فرمانده وقت سپاه پاسداران، اعلام کرده بود رهبر انقلاب اسلامی محدودیت برد ۲ هزار کیلومتری را برای موشک‌های بالستیک ایران تعیین کرده‌اند. استدلال آن زمان این بود که پایگاه‌ها و منافع آمریکا در منطقه در همین محدوده قرار دارند.
طبق این گزارش، تغییر این محدودیت را می‌توان بخشی از راهبرد ایران برای دشوارتر کردن شکل‌گیری ائتلافی گسترده علیه خود دانست؛ راهبردی که هدف آن افزایش هزینه مشارکت کشورهای منطقه در هرگونه اقدام نظامی علیه ایران است.
حقیان در این باره می‌گوید تهران تلاش دارد دامنه پیامدهای هرگونه درگیری را فراتر از آمریکا و اسرائیل گسترش دهد. به اعتقاد او، تهدید منافع آمریکا در منطقه و همچنین احتمال بسته شدن تنگه هرمز می‌تواند هزینه‌های اقتصادی و امنیتی جنگ را برای متحدان واشنگتن افزایش دهد و آنان را از همراهی با چنین اقدامی بازدارد.
آیا موشک‌های ایران از مرز ۲ هزار کیلومتر عبور کرده‌اند؟
الجزیره در ادامه به شواهد و برآوردهای مطرح‌شده درباره برد موشک‌های ایران پرداخته است. خبرگزاری تسنیم پیش‌تر گزارش داده بود که موشک بالستیک سجیل در یک آزمایش، مسافتی حدود ۱۹۰۰ تا ۲۰۰۰ کیلومتر را از ایران تا محدوده ورودی اقیانوس هند طی کرده است.
همچنین انگلیس، فرانسه و آلمان در نامه‌ای که سال ۲۰۱۹ به سازمان ملل ارسال کردند، احتمال داده بودند یکی از نسخه‌های موشک خرمشهر بردی در حدود ۳ هزار کیلومتر داشته باشد.
با این حال، این دو مورد از نظر فنی یکسان نیستند: مسافت طی‌شده در یک آزمایش، لزوما به معنای حداکثر برد عملیاتی موشک نیست و برآورد کشورهای اروپایی نیز به یک نسخه مشخص از موشک خرمشهر مربوط می‌شود.
به نوشته الجزیره، کاهش وزن کلاهک جنگی می‌تواند به افزایش برد موشک منجر شود، هرچند ممکن است بر دقت آن تأثیر بگذارد. با وجود این، حتی موشکی با دقت کمتر نیز می‌تواند با هدف قرار دادن تأسیسات و زیرساخت‌های یک پایگاه نظامی، فعالیت آن را مختل کند.
حقیان همچنین با اشاره به بردهای احتمالی ۲۵۰۰ تا ۳۵۰۰ کیلومتری، می‌گوید در صورت دستیابی ایران به چنین ظرفیتی، برخی مناطق جنوب شرق اروپا نیز بسته به محل شلیک، می‌توانند در محدوده برد موشک‌ها قرار گیرند. با این حال، برد عملیاتی واقعی موشک‌های ایران همچنان مشخص نیست.
ماجرای دیه‌گو گارسیا و ابهام درباره برد موشک‌ها
یکی از مواردی که در بحث درباره برد موشک‌های ایران مطرح شده، ادعای انگلیس درباره شلیک دو موشک ایرانی به سمت پایگاه مشترک آمریکا و انگلیس در جزیره دیه‌گو گارسیا در اقیانوس هند است.
جان هیلی، وزیر دفاع انگلیس، ۲۳ مارس گذشته ادعا کرد دو موشک از ایران به سمت این پایگاه شلیک شده‌اند؛ به گفته او، یکی از موشک‌ها در مسیر سقوط کرده و موشک دیگر پیش از نزدیک شدن به پایگاه رهگیری شده است. تهران مسئولیت این حمله را نپذیرفته است.
این پایگاه حدود ۴ هزار کیلومتر از ایران فاصله دارد، اما هیلی جزئیاتی درباره مسافت طی‌شده موشک‌ها ارائه نکرد. مارک روته، دبیرکل ناتو، نیز در گفت‌وگو با شبکه سی‌بی‌اس اعلام کرد این ائتلاف نتوانسته ارزیابی اسرائیل درباره قاره‌پیما بودن موشک‌های مورد اشاره را تأیید کند.
حقیان در گفت‌وگو با الجزیره تأکید کرده است که اطلاعات فنی منتشرشده درباره این حادثه برای تعیین نوع موشک‌ها و چگونگی اجرای عملیات کافی نیست.
تغییر برد موشک‌ها چه اثری بر محاسبات آمریکا دارد؟
الجزیره در جمع‌بندی گزارش خود می‌نویسد افزایش احتمالی برد موشک‌های ایران برای اسرائیل تغییر راهبردی چندانی ایجاد نمی‌کند؛ زیرا این رژیم پیش‌تر نیز در محدوده برد موشک‌های ایران قرار داشته است. با این حال، گسترش دامنه جغرافیایی اهداف احتمالی می‌تواند موقعیت آمریکا را پیچیده‌تر کند.
در چنین شرایطی، شمار بیشتری از پایگاه‌ها و تأسیسات نظامی آمریکا ممکن است در معرض تهدید قرار گیرند و همین مسئله می‌تواند برنامه‌ریزی برای عملیات نظامی و جلب همکاری کشورهای میزبان را دشوارتر کند.
با وجود اعلام برداشته شدن محدودیت ۲ هزار کیلومتری، سخنگوی سپاه جزئیاتی درباره برد جدید موشک‌های ایران ارائه نکرده است. گزارش الجزیره نیز با اشاره به برخی آزمایش‌ها و برآوردهای مطرح‌شده درباره توان موشکی ایران، به ابهام‌های موجود درباره برد واقعی این موشک‌ها پرداخته است.
