نیجر؛ جزئیات شب پرالتهابی که پایههای حکومت ژنرال تیانی را لرزاند
در فاصله شب ۲۸ تا ۲۹ اوت (۶ تا ۷ شهریور)، دهها نظامی تلاش کردند به کاخ ریاستجمهوری نیجر یورش ببرند و بخشی از پایگاه هوایی ۱۰۱ در نیامی را به کنترل خود درآورند؛ اقدامی که در نهایت ناکام ماند و مداخله روسیه نقش تعیینکنندهای در مهار آن داشت.
به گزارش ایلنا، نشریه «ژون آفریک» در گزارشی جزئیات این شب پرتنش و دشوار برای حکومت نظامی نیجر به رهبری ژنرال عبدالرحمن تیانی را منتشر کرده است.
ساعت حدود ۲۰ دقیقه بامداد بود که صدای نخستین انفجارها سکوت شبانه نیامی را شکست. این درگیریها در بامداد جمعه ۲۸ اوت (۶ شهریور) تا شنبه ۲۹ اوت (۷ شهریور) رخ داد و خیلی زود مناطق مختلف پایتخت را در هراس و سردرگمی فرو برد.
در محلههای اطراف منطقه «فلاتو» که کاخ ریاستجمهوری، ساختمانهای اصلی دولتی و مقر تلویزیون ملی در آن قرار دارد، مردم با صدای تیراندازی و انفجار از خواب بیدار شدند. دقایقی بعد، نخستین پیامها و گزارشها درباره درگیری در شبکههای اجتماعی منتشر شد.
در حالی که هنوز مشخص نبود چه گروهی درگیر شده است، برخی ساکنان از مردم خواستند برای نیروهای ارتش نیجر دعا کنند؛ زیرا بسیاری تصور میکردند حملهای جدید از سوی گروههای مسلح و تروریستی رخ داده است. این احتمال نیز چندان دور از ذهن نبود، چرا که فرودگاه بینالمللی «دیوری هامانی» و پایگاه هوایی ۱۰۱ آن پیش از این در سال جاری دو بار هدف حمله قرار گرفته بودند.
کاخ ریاستجمهوری زیر آتش
گروهی از نظامیان، از جمله شماری از افسران جوان و نیروهای ویژه، تلاش کردند وارد محدوده کاخ ریاستجمهوری شوند.
بر اساس اطلاعات ژون آفریک، حدود ۱۰۰ نیروی مسلح در قالب سه واحد در اطراف کاخ مستقر شده بودند. این نیروها به خودروهای وانت مجهز به تیربار متکی بودند و هر یک در نقطهای از منطقه مستقر شدند؛ یک واحد در ورودیهای کاخ، واحد دیگر در خیابان ساحلی پایین کاخ و واحد سوم در میدان «سیکس».
در مقابل، نیروهای گارد ریاستجمهوری که پیش از این و تا زمان سرنگونی محمد بازوم در ژوئیه ۲۰۲۳ (تیر ۱۴۰۲) تحت فرماندهی عبدالرحمن تیانی بودند، مواضع دفاعی خود را در اطراف کاخ مستقر کردند. این نیروها که از مجهزترین یگانهای نظامی نیجر محسوب میشوند، همچنان به ژنرال تیانی وفادار هستند.
پس از نخستین رگبارهای گلوله، استفاده از سلاحهای سنگین شدت گرفت و ویدئوهایی که ساکنان ساختمانهای اطراف ضبط کرده بودند، نور انفجارها و شلیکها را در آسمان تاریک نیامی نشان میداد.
شاهدان از شدت درگیریها در اطراف کاخ ریاستجمهوری خبر دادند. یک منبع داخل کاخ نیز از زخمی شدن نیروهای وفادار به دولت خبر داد و گزارشهایی درباره شنیده شدن تیراندازی در داخل مجموعه ریاستجمهوری منتشر شد؛ موضوعی که نگرانیها از احتمال نفوذ مهاجمان به داخل کاخ را افزایش داد.
پس از بیش از یک ساعت درگیری شدید، نیروهای مهاجم از اطراف کاخ عقبنشینی کردند. یک منبع نزدیک به دستگاه امنیتی نیجر گفت این نیروها خود را به واحد مستقر در میدان «سیکس» رساندند.
این میدان در مسیر ملی شماره ۲۵ قرار دارد و یکی از نقاط مهم ارتباطی میان فرودگاه بینالمللی دیوری هامانی و مرکز نیامی به شمار میرود؛ ضمن اینکه چند اردوگاه نظامی نیز در نزدیکی آن قرار دارد.
نیروهای مسلح سپس به سمت پایگاه هوایی ۱۰۱ حرکت کردند و توانستند کنترل دو پادگان را در اختیار بگیرند. مقامهای نیجر بعداً اعلام کردند که شماری از نیروهای خودی در این پایگاه «بازداشت شدهاند».
پایگاه ۱۰۱ یکی از حساسترین مراکز نظامی در پایتخت نیجر است و بخشی از مهمترین تجهیزات نظامی، از جمله پهپادها، در آن مستقر است. نیروهای روسی وابسته به «فیلق آفریقا» نیز در این پایگاه حضور دارند و برخی تأسیسات مرتبط با «ائتلاف کشورهای ساحل» در آن قرار گرفته است.
ورود روسیه به ماجرا
بر اساس گزارش ژون آفریک، نارضایتیهایی در میان برخی افسران جوان ارتش نیجر شکل گرفته است؛ افسرانی که طی ماههای گذشته با حملات مداوم گروههای جهادی و تلفات سنگین در جبهههای نبرد روبهرو بودهاند. با این حال، این نارضایتیها همچنان محدود توصیف شده است.
نقطه عطف ماجرا ظهر شنبه ۲۹ اوت (۷ شهریور) و حدود ساعت یک بعدازظهر رقم خورد؛ زمانی که نیامی برای مهار بحران به سراغ متحد راهبردی خود، روسیه، رفت.
نیروهای روسی مستقر در نیجر از «فیلق آفریقا» برای حمایت از نیروهای وفادار به دولت وارد عمل شدند. ویکتور وروپایف، سفیر روسیه در نیامی، نیز بعدا تأیید کرد که مقامهای نیجر از مسکو برای پایان دادن به این شورش کمک خواستهاند.
به گفته وی، روسیه در پاسخ به این درخواست وارد عمل شد و نیروهای وفادار به حکومت توانستند شورش را مهار کنند.
