هانیزاده در گفتوگو با ایلنا تشریح کرد:
پشتپرده اولین سفر نخستوزیر عراق به آمریکا/ابعاد دستور کار جدید واشنگتن برای بغداد
کارشناس مسائل منطقه گفت: علی الزیدی میتواند زمینه اعمال محدودیتهای بیشتری علیه جریانهای همسو با ایران در عراق را فراهم کند و این دقیقاً همان انتظاری است که آمریکا از او دارد.
حسن هانی زاده، کارشناس مسائل منطقه در تشریح دلایل و ابعاد نخستین سفر نخستوزیر جدید عراق به آمریکا در گفتوگو با ایلنا عنوان کرد: سفر قریبالوقوع علی الزیدی، نخستوزیر عراق، به آمریکا را باید در چارچوب مجموعهای از تحولات داخلی عراق و همچنین رخدادهای منطقهای مورد تجزیه و تحلیل قرار داد. علی الزیدی از دیدگاه آمریکا، شخص دونالد ترامپ و تیم سیاسی و امنیتی او، چهرهای مطلوب تلقی میشود. او همچنین به عنوان جوانترین نخستوزیر در تاریخ عراق شناخته میشود. اصرار دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بر انتخاب او به عنوان نخستوزیر عراق، با وجود آنکه وی از تجربه سیاسی چندانی برخوردار نیست، به نظر میرسد تحت تأثیر مجموعهای از ملاحظات داخلی و منطقهای صورت گرفته باشد. علی زیدی فعالیت خود را با شعار مبارزه با فساد و رانتخواری آغاز کرد و رسانههای غربی نیز تلاش کردند از او چهرهای پاکدست و ضدفساد بسازند تا بتواند جایگاه خود را در ساختار سیاسی عراق تثبیت کند. رخدادهایی مانند بازداشت نزدیک به ۵۰ نفر از شخصیتهای سیاسی عراق که در دولتها و پارلمانهای گذشته حضور داشتند، از نگاه برخی ناظران نشان میدهد که حرکتی سازمانیافته برای ایجاد پایگاه مردمی برای علی الزیدی، با حمایت آمریکا و برخی جریانهای درون حاکمیت عراق، در حال شکلگیری است.
وی ادامه داد: یکی از مهمترین محورهای سفر علی الزیدی به آمریکا، موضوع روابط با ایران و همکاریهای اقتصادی، امنیتی و نظامی میان تهران و بغداد است. آمریکاییها به شدت در تلاش هستند تا سطح روابط ایران و عراق را به حداقل ممکن کاهش دهند. در کنار این موضوع، یکی از اصلیترین دستورکارهای این سفر، مسئله خلع سلاح گروههای مسلح مردمی عراق، از جمله جنبش نجبا، کتائب حزبالله و حشدالشعبی است. از نگاه آمریکا، حشدالشعبی که یک نیروی مردمی، نظامی و امنیتی به شمار میرود، باید خلع سلاح شود. موضوع دیگری که در این چارچوب مطرح میشود، تقویت مجدد گروههای تروریستی مانند داعش است. به نظر میرسد آمریکاییها به دنبال آن هستند که بار دیگر زمینههای تقویت داعش را فراهم کنند تا بتوانند از ظرفیت این گروه تروریستی در منطقه بهرهبرداری کنند. از این منظر، سفر علی الزیدی به آمریکا سفری بسیار مهم ارزیابی میشود که میتواند بر آینده عراق و تحولات منطقه تأثیرگذار باشد.
این تحلیلگر مسائل سیاسی تصریح کرد: در این میان، پرسش مهم این است که نگاه دونالد ترامپ و تیم سیاسی، امنیتی و بهویژه اقتصادی او به عراق در شرایط کنونی منطقه چیست. با توجه به اینکه علی زیدی اساساً سابقه سیاسی قابل توجهی ندارد و عمده سوابق او در حوزههای اقتصادی و مدیریتی بوده است، این سؤال مطرح میشود که ترامپ چه نگاهی به شخص زیدی و تیم جدید او دارد و در کوتاهمدت چه سناریویی را برای عراق دنبال میکند. به نظر میرسد نگاه آمریکا به علی زیدی، همانند نگاه این کشور به برخی شخصیتهای دیگر منطقه از جمله احمد الشرع در سوریه، نگاهی ابزاری باشد. هر فردی که بتواند منافع آمریکا را بیشتر تأمین کند، از محبوبیت بیشتری نزد ترامپ و تیم او برخوردار خواهد بود. همانگونه که در سوریه نیز مشاهده شد، با وجود سوابق بحثبرانگیز احمد الشرع، او به یکی از چهرههای مورد حمایت آمریکا تبدیل شد.
وی افزود: در همین چارچوب، علی الزیدی نیز از برخی جهات جایگاهی مشابه احمد الشرع در عراق دارد؛ هرچند تفاوتهایی میان این دو وجود دارد. با توجه به اینکه الزیدی تجربه سیاسی محدودی دارد، به نظر میرسد وابستگی و همراهی بیشتری با سیاستهای آمریکا داشته باشد. البته این بدان معنا نیست که او بتواند به طور کامل مجری سیاستهای واشنگتن باشد، زیرا فضای سیاسی عراق، نقشآفرینی مردم و همچنین قدرت جریانها و نهادهای نزدیک به ایران، محدودیتهای جدی در برابر چنین رویکردی ایجاد میکند. با این حال، علی الزیدی میتواند زمینه اعمال محدودیتهای بیشتری علیه جریانهای همسو با ایران در عراق را فراهم کند و این دقیقاً همان انتظاری است که آمریکا از او دارد. به نظر میرسد واشنگتن از نخستوزیر عراق خواهد خواست که گروهها و جنبشهای نزدیک به ایران را مهار کند. از همین رو، پیشبینی میشود که پس از این سفر، روابط تهران و بغداد تا حدی تحت تأثیر نتایج آن قرار گیرد.
هانی زاده در پایان خاطرنشان کرد: مهمترین محور این تحولات نیز احتمالاً موضوع خلع سلاح حشدالشعبی و کاهش نفوذ و نقش نیروهای نزدیک به ایران در عراق خواهد بود. این عوامل میتوانند در آینده مناسبات ایران و عراق تأثیرگذار باشند. در مجموع، به نظر میرسد علی الزیدی گرایش قابل توجهی به سیاستهای آمریکا دارد و تمایل دارد این سیاستها را در عراق اجرا کند؛ همانگونه که از نگاه برخی تحلیلگران، احمد الشرع نیز در سوریه نقشی مشابه ایفا میکند.
