شوک هرمز به اقتصاد جهان؛ بلومبرگ از کاهش بیسابقه تردد کشتیها خبر داد
رسانههای غربی از افت بیسابقه تردد کشتیهای تجاری در تنگه هرمز خبر میدهند؛ رخدادی که همزمان با افزایش تنشهای تهران و واشنگتن، بازار نفت و حملونقل دریایی را در وضعیت هشدار قرار داده است.
به گزارش ایلنا، روزنامه «رأی الیوم» به نقل از دادههای رصد تردد کشتیها که خبرگزاری «بلومبرگ» منتشر کرده، نوشت: عبور و مرور دریایی در تنگه هرمز به پایینترین سطح خود رسیده و این آبراه راهبردی عملا با اختلال جدی در تردد کشتیهای تجاری مواجه شده است.
بر اساس این گزارش، بسیاری از شرکتهای بزرگ کشتیرانی از عبور از مسیرهای معمول در تنگه هرمز خودداری کردهاند و تنها تعداد محدودی کشتی، عمدتا شناورهای مرتبط با ایران یا کشتیهایی که در نزدیکی سواحل ایران تردد میکنند، در این مسیر مشاهده شدهاند. در مقابل، مسیر دریایی مورد حمایت آمریکا و عمان تقریبا خالی از کشتیهای تجاری توصیف شده است.
این گزارش، نگرانی شرکتهای کشتیرانی و بیمه از افزایش ریسکهای امنیتی را عامل اصلی کاهش تردد کشتیها عنوان کرده و مدعی است حتی بدون اعلام رسمی بسته شدن تنگه هرمز، کاهش شدید عبور و مرور عملاً همان پیامدهای اقتصادی را به دنبال داشته است.
این تحولات پس از آن رخ داده که آتشبس شکننده میان تهران و واشنگتن از بین رفته و آمریکا بار دیگر حملات نظامی خود علیه اهدافی در ایران را از سر گرفته است. در مقابل نیز حملاتی علیه برخی کشتیها و تأسیسات در خلیج فارس صورت گرفته است.
منابع آگاه که با خبرگزاری «رویترز» گفتوگو کردهاند، میگویند آمریکا از ایران خواسته است بهصورت رسمی امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز را تضمین کند و هرگونه حمله به کشتیهای تجاری را متوقف سازد. واشنگتن آزادی کشتیرانی در این آبراه را از خطوط قرمز خود و از ارکان ثبات اقتصاد جهانی میداند.
تنگه هرمز مسیر اصلی صادرات نفت کشورهای حاشیه خلیج فارس از جمله عربستان، عراق، کویت، امارات، قطر و ایران به شمار میرود و هرگونه اختلال در آن، به سرعت بر بازار جهانی انرژی، هزینههای حملونقل و بیمه دریایی و همچنین زنجیره تأمین کالا در جهان اثر میگذارد.
بلومبرگ نیز گزارش داده است که همزمان با تشدید نگرانیها نسبت به ادامه اختلال در تردد کشتیها، قیمت جهانی نفت روندی صعودی به خود گرفته و شرکتهای انرژی و پالایشگاههای بزرگ با دقت تحولات منطقه را دنبال میکنند؛ چرا که تداوم این وضعیت میتواند به محدودیتهای بیشتر در تردد کشتیها یا حتی بسته شدن طولانیمدت تنگه هرمز منجر شود.
این گزارش همچنین میافزاید پیامدهای بحران تنها به بازار نفت محدود نیست و صادرات گاز طبیعی مایع، بهویژه صادرات قطر که وابستگی زیادی به تنگه هرمز دارد، نیز با تهدید مواجه شده است. علاوه بر این، افزایش هزینههای بیمه، تغییر مسیر کشتیها و تأخیر در تحویل محمولهها، فشار مضاعفی بر صنعت حملونقل دریایی وارد کرده است.
در عین حال، گزارشها حاکی است ایران توانسته بخشی از تردد نفتکشها و کشتیهای تجاری خود را از مسیرهایی که امنتر ارزیابی میشوند حفظ کند، در حالی که بخش عمده ناوگان تجاری بینالمللی همچنان منتظر روشن شدن وضعیت امنیتی منطقه است.
همزمان روزنامه «گاردین» گزارش داده است که عمان و قطر تلاشهایی را برای مهار بحران و جلوگیری از گسترش تنشها دنبال میکنند. همچنین برخی کشورهای اروپایی در حال بررسی پیشنهادهایی برای تقویت امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز هستند، هرچند موفقیت این ابتکارات را منوط به کاهش تنشهای نظامی میدانند.
«رأی الیوم» در پایان تاکید کرده است بحران تنگه هرمز دیگر صرفا یک رویارویی نظامی میان ایران و آمریکا نیست، بلکه به آزمونی برای اقتصاد جهانی تبدیل شده است؛ چرا که حتی بدون اعلام رسمی بسته شدن این آبراه، کاهش چشمگیر تردد کشتیها برای ایجاد شوک در بازارهای انرژی و تجارت جهانی کافی است.
این گزارش همچنین یادآور شده است که دونالد ترامپ پیشتر پایان توافق آتشبس با ایران را اعلام کرده بود؛ توافقی که یکی از محورهای آن، بازگشایی تنگه هرمز برای عبور آزاد کشتیها عنوان شده بود. به ادعای این گزارش، در شرایط کنونی بخش عمده تردد دریایی به مسیر نزدیک سواحل ایران محدود شده و مسیر جنوبی در مجاورت عمان که آمریکا استفاده از آن را توصیه میکند، تقریباً خالی از کشتیهای تجاری است.
