پشتپرده تأخیر در اعلام توافق آمریکا و ایران چیست؟
یک مقام آمریکایی از علت اصلی تأخیر در اعلام رسمی توافق میان ایران و آمریکا پرده برداشت؛ توافقی که با وجود انتشار گزارشهایی درباره پیشرفت مذاکرات و نزدیک شدن دو طرف به تفاهم، هنوز بهطور رسمی اعلام نشده است.
به گزارش ایلنا، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا روز جمعه نشست ویژهای را در «اتاق عملیات» کاخ سفید برای تصمیمگیری درباره تمدید آتشبس با ایران برگزار کرد، اما منابع آمریکایی تأیید کردند که وی بدون اتخاذ تصمیم نهایی درباره ایران، جلسه را ترک کرده است.
یک مقام آمریکایی در گفتوگو با روزنامه واشنگتنپست اظهار داشت که بیاعتمادی عمیق تهران به دولت ترامپ، روند جلب حمایت داخلی در ایران برای پذیرش توافق را دشوار کرده است؛ بهویژه آنکه ایران در جریان مذاکرات خود با آمریکا طی یک سال گذشته، دو بار هدف حملات نظامی قرار گرفته است.
به نوشته واشنگتنپست، نخستین حمله در تابستان گذشته توسط اسرائیل انجام شد که زمینهساز جنگ ۱۲ روزه شد و دومین حمله نیز در اواخر فوریه با مشارکت آمریکا و اسرائیل علیه ایران صورت گرفت.
این مقام آمریکایی افزود: «تهران هنوز موافقت نهایی خود را با یادداشت تفاهم اعلام نکرده، اما به نظر میرسد دو طرف در آستانه اعلام آن قرار دارند.»
وی تأکید کرد که فضای بیاعتمادی میان دو کشور، روند اجرای توافق را پیچیده کرده است؛ بهگونهای که هر دو طرف خواستار دریافت امتیازات اولیه از طرف مقابل در مرحله نخست توافق شدهاند.
ترامپ نیز پیش از آغاز نشست اتاق عملیات، از نزدیک شدن به توافقی برای تمدید آتشبس با ایران سخن گفته بود، اما خروج وی از جلسه بدون تصمیم نهایی، بر ابهامات موجود افزوده است.
بر اساس گزارش واشنگتنپست، مقامات ارشد آمریکایی و ایرانی در اوایل هفته جاری به یک توافق اولیه برای تعلیق درگیریهای چندماهه در خاورمیانه دست یافتهاند.
در روزهای اخیر، ترامپ و مقامات جمهوری اسلامی ایران مشغول بررسی چارچوب این توافق بودهاند. در عین حال، برخی اظهارات مسئولان ایرانی نشان داده است که تهران همچنان با احتیاط و بدون شتابزدگی به موضوع اعلام توافق مینگرد.
طبق این گزارش، توافق مورد بحث در قالب یک یادداشت تفاهم تنظیم شده و بر اساس آن، آتشبس فعلی برای ۶۰ روز دیگر تمدید خواهد شد تا دو طرف فرصت نهاییسازی جزئیات طرح انتقال یا حذف ذخایر اورانیوم غنیشده ایران و سایر موارد مورد اختلاف را داشته باشند.
در همین حال، یک مقام ایرانی اظهار داشت که تهران نگران پایبند نبودن آمریکا به تعهدات خود است؛ نگرانیای که به گفته منابع آمریکایی، در واشنگتن نیز نسبت به رفتار ایران وجود دارد.
به گفته این مقام، ایران در مرحله نخست توافق خواستار آزادسازی میلیاردها دلار از داراییهای مسدودشده و کاهش یا رفع تحریمهای آمریکا شده است. در مقابل، تهران پس از آن از اقدامات مربوط به پاکسازی مینها و بازگشایی مسیرهای دریایی از جمله تردد در تنگه هرمز حمایت خواهد کرد.
در همین چارچوب، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی و از چهرههای مؤثر در روند مذاکرات، تأکید کرد: «ما به تضمینها و حرفها اعتماد نداریم؛ معیار ما فقط عمل است و تا زمانی که طرف مقابل اقدامی انجام ندهد، ایران نیز گامی برنخواهد داشت.»
وی همچنین در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ایران امتیازات را از مسیر مذاکره به دست نخواهد آورد؛ ما آن را با قدرت موشکی خود کسب خواهیم کرد.»
یکی از مهمترین محورهای اختلاف میان دو طرف، موضوع ذخایر اورانیوم با غنای بالا است؛ مادهای که ترامپ از آن با عنوان «غبار هستهای» یاد کرده و خواستار تحویل آن شده است.
در حالی که جمهوری اسلامی ایران بارها تأکید کرده برنامه هستهای کشور صرفاً اهداف صلحآمیز و تأمین انرژی داخلی را دنبال میکند، آمریکا و رژیم صهیونیستی همچنان مدعی هستند که این ظرفیت میتواند در مسیر تولید سلاح هستهای مورد استفاده قرار گیرد.
