چهره پنهان رهبر چین؛ "پادشاهی با ذهن فیلسوف"
پشت چهره رسمی و کنترلشده رئیسجمهور چین، روایتی از قدرتی شکل گرفته که خود را معلم نظم جهانی میداند؛ روایتی که او را نه یک مدیر سیاسی، بلکه یک «پادشاه فیلسوف» توصیف میکند.
به گزارش ایلنا، دیوید پیرسون، روزنامهنگار نیویورک تایمز، تصویری متفاوت و غیرمعمول از شی جینپینگ، رئیسجمهور چین ترسیم کرده است؛ تصویری که با صحنههای رسمی و سختگیرانهای که رسانههای چین نمایش میدهند تفاوت دارد. او میگوید شی پشت درهای بسته، چهرهای شبیه «پادشاهی فیلسوف» دارد: فردی بسیار مطمئن به خود که از سرزنش رهبرانی که آنها را ضعیفتر یا کمانضباطتر میداند، ابایی ندارد.
در این گزارش که از هنگکنگ تهیه شده، پیرسون با استناد بر شهادت دیپلماتها و مقامات پیشین، برخی افشاگریها و گفتگوهایی که از طریق میکروفونهای باز ضبط شدهاند، تصویری از رهبری ارائه میدهد که خود را نگهبان تمدن چین و معمار یک نظم نوین جهانی میبیند. همچنین این روایتها نشان میدهند شی چگونه ممکن است با همتای آمریکایی خود، دونالد ترامپ، که در حال حاضر به پکن سفر کرده، برخورد کند.
از جمله مهمترین مواردی که در این گزارش آمده، دیداری میان شی و باراک اوباما، رئیسجمهور اسبق آمریکا، در پرو در اواخر سال ۲۰۱۶ و پس از پیروزی غیرمنتظره ترامپ در انتخابات آمریکا است.
به گفته بن رودز، مشاور سابق اوباما، شی از اینکه آمریکاییها چگونه فردی «غیرمتعارف» مانند ترامپ را انتخاب کردهاند شگفتزده شده بود. وقتی اوباما توضیح داد که این موضوع ناشی از خشم اقتصادی، از دست رفتن مشاغل صنعتی و نگرانی از سیاستهای تجاری چین است، شی با خونسردی پاسخ داد: «اگر یک رهبر نابالغ جهان را به آشوب بکشاند، دنیا خودش خواهد فهمید چه کسی باید سرزنش شود.»
انضباط در برابر آشوب
در ادامه این مطلب آمده است: همین برداشت اولیه از ترامپ ممکن است همچنان بر نگاه شی به جهان تأثیر بگذارد. در آستانه نشست آتی در پکن، انتظار میرود رئیسجمهور چین تلاش کند کشورش را بهعنوان قدرتی باثبات و منضبط معرفی کند، در مقابل آنچه پکن آن را آشوب و غیرقابلپیشبینی بودن سیاست آمریکا میداند.
شی تمایل دارد به رهبران کشورهای متوسط درس بدهد. در نشست گروه ۲۰ در سال ۲۰۲۲، او جاستین ترودو، نخستوزیر پیشین کانادا، را به افشای جزئیات یک جلسه خصوصی در رسانهها متهم کرد و هشدار داد که نبود «صداقت و احترام» باعث میشود «نتایج قابل پیشبینی نباشد».
مارک کارنی، نخستوزیر کنونی کانادا نیز گفته است که شی در نخستین دیدارشان بیش از ده دقیقه صرف تعیین قواعد رابطه کرده است؛ پیامی که کارنی چنین برداشت کرده: «در ملأ عام از من انتقاد نکن، مسائل را مستقیم مطرح کن.»
گزارش همچنین به دیدار شی با کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، اشاره میکند؛ جایی که شی هنگام مطرح شدن موضوع تنش میان چین و ژاپن ناراحت شد و مسئولیت کامل را متوجه توکیو دانست، بهویژه پس از اظهارات سانائه تاکایچی، نخستوزیر ژاپن، درباره احتمال پاسخ نظامی در صورت حمله چین به تایوان.
«فرزند آسمان» و مسائل فلسفی
به گفته این روزنامه، چنین رفتاری ریشه در سنتی عمیق در فرهنگ سیاسی چین دارد؛ جایی که رهبر عالی کشور نه صرفاً یک مدیر سیاسی، بلکه نگهبان فلسفی تمدن تلقی میشود. زویی لیو، پژوهشگر شورای روابط خارجی (مرکز تحقیقاتی در نیویورک)، میگوید رهبر چین بهعنوان «فرزند آسمان» دیده میشود که درگیر مسائل کلان فلسفی است.
این بُعد فلسفی در سفر اوباما به پکن در سال ۲۰۱۴ نیز آشکار شد؛ جایی که دستیاران اوباما متعجب شدند که گفتوگوی طولانی خصوصی میان او و شی، نه بر مسائل امنیتی مانند دریای چین جنوبی، بلکه بر رابطه میان جوامع فردگرای غربی و نظامهای جمعگرای کنفوسیوسی متمرکز بوده است.
در پایان، گزارش به این نتیجهگیری اشاره میکند که شی به برتری نظامهای اقتدارگرا باور دارد. همچنین نقل شده است که جو بایدن از قول شی گفته است دموکراسیهای غربی «نمیتوانند در قرن بیستویکم دوام بیاورند» زیرا در ایجاد اجماع ملی دچار مشکل هستند.
همچنین به گفتوگوهای شی جینپینگ با ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، اشاره شده است. از جمله در سال ۲۰۲۳ در مسکو، جایی که او گفته بود چین و روسیه در حال رقم زدن تغییراتی هستند که جهان در یک قرن گذشته مشابه آن را ندیده است. در گفتوگویی دیگر میان آنها، بحثهایی درباره جاودانگی و پیشرفتهای زیستفناوری مطرح شده و گفته میشود شی این دیدگاه را مطرح کرده که در آینده، طول عمر انسان میتواند تا حدود ۱۵۰ سال افزایش پیدا کند.
