اقتصاد ایران در پیچ تاریخی؛ رفع تحریمها چه تغییری ایجاد میکند؟
اقتصاد ایران که سالها تحت فشار محدودیتهای مالی و ارزی قرار داشته، اکنون با سناریوی رفع تحریمها در برابر فرصتها و چالشهای جدید قرار گرفته است.
به گزارش ایلنا، مسئله تحریمهای اقتصادی آمریکا علیه ایران یکی از مهمترین ابزارهای فشار واشنگتن بر تهران طی دهههای گذشته بوده است؛ ابزاری که با مسدودسازی داراییهای خارجی و محدود کردن دسترسی ایران به نظام مالی جهانی، تأثیر عمیقی بر اقتصاد این کشور گذاشته است.
طبق برآورد مؤسسه صلح آمریکا، حجم داراییهای بلوکهشده ایران حدود ۱۰۰ میلیارد دلار است؛ رقمی که بخش قابل توجهی از منابع ارزی کشور را از چرخه اقتصادی خارج کرده و توان بانک مرکزی ایران برای مدیریت بازار ارز و تأمین واردات را محدود کرده است.
در صورت رفع این محدودیتها، کارشناسان معتقدند اقتصاد ایران با تغییرات مهمی روبهرو خواهد شد. نخست، دسترسی دوباره به منابع ارزی میتواند به بهبود مدیریت تجارت خارجی و کاهش هزینه واردات منجر شود؛ موضوعی که به طور مستقیم بر سطح قیمت کالاها در داخل کشور اثر میگذارد.
دوم، افزایش عرضه ارز در بازار داخلی میتواند به تقویت ارزش ریال در برابر دلار کمک کند؛ مسئلهای که در سالهای اخیر به دلیل فشار تحریمها و تورم بالا، با کاهش شدید ارزش پول ملی همراه بوده است.
همچنین کاهش فشار ارزی میتواند در مهار تورم نقش داشته باشد؛ بهویژه در شرایطی که اقتصاد ایران طی سالهای اخیر با نرخهای تورمی بالا و افزایش قیمت کالاهای اساسی مواجه بوده است.
از سوی دیگر، رفع تحریمها میتواند زمینه استفاده مجدد از منابع مسدودشده برای بازسازی زیرساختها و احیای بخشهای آسیبدیده از بحرانهای اقتصادی و جنگی را فراهم کند؛ موضوعی که به ایجاد فرصتهای شغلی، بهویژه برای جوانان، منجر خواهد شد.
در سطح کلان نیز برخی تحلیلگران تأکید میکنند که اقتصاد ایران، با وجود ظرفیتهای بالای نفت و گاز، بخش قابل توجهی از مشکلات خود را در نتیجه محدودیتهای خارجی تجربه کرده است. در صورت تغییر شرایط، امکان رشد اقتصادی و گسترش همکاریهای تجاری، بهویژه با کشورهایی مانند چین که بخش مهمی از مبادلات نفتی ایران را انجام میدهند، افزایش خواهد یافت.
با این حال، کارشناسان هشدار میدهند که تحقق کامل آثار مثبت رفع تحریمها وابسته به ثبات سیاسی و نحوه مدیریت داخلی اقتصاد ایران نیز خواهد بود.
