اسپانیا در تقابل با تلآویو؛ آیا «سدِ سکوت» اروپا در برابر اسرائیل شکسته میشود؟
با افزایش اقدامات عملی و دیپلماتیک دولت مادرید علیه سیاستهای جنگطلبانه اسرائیل، پرسشی بزرگ در فضای سیاسی اروپا مطرح میشود: آیا جسارتِ پدرو سانچز در فراخوان برای تعلیق «توافق شراکت راهبردی» با اسرائیل، سرآغاز یک چرخشِ بنیادین در سیاست خارجی اتحادیه اروپا خواهد بود یا در حد یک فریادِ دیپلماتیک باقی میماند؟
به گزارش ایلنا به نقل از الجزیره، در یک موضع قابل توجه در اروپا، دولت اسپانیا سیاستهای خود را در مقابل اسرائیل در پی بحرانهای جاری در غزه و لبنان تشدید میکند. این سیاستها که شامل اقدامات دیپلماتیک و عملی متعددی است، نسبت به دیگر کشورهای اتحادیه اروپا، مواضع سختتری نشان میدهد.
از جمله این اقدامات میتوان به خارج کردن دائمی سفیر اسپانیا از تلآویو، ممنوعیت ورود متهمان به ارتکاب جرائم جنگی( به اسپانیا)، و جلوگیری از هرگونه فعالیت مرتبط با ارتش اسرائیل در عبور از قلمرو اسپانیا اشاره کرد. پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا، مواضع سیاسیاش را در این زمینه تندتر کرده است. او پیشتر مخالفت خود را با عملیات نظامی اسرائیل، از جمله جنگ در ایران، اعلام کرده بود و اخیرا پس از حملات به لبنان، خواستار تعلیق پیمان همکاری بین اتحادیه اروپا و اسرائیل شده است، و این را امری ضروری در راستای پاسخگویی به نقض حقوق بشر عنوان کرده است.
پیمان همکاری، که پایهایترین چارچوب برای تنظیم روابط تجاری و سیاسی بین دو طرف است و تسهیلات گستردهای را در حوزه مبادلات تجاری، کاهش تعرفهها و همکاری در زمینههای تحقیق و توسعه فراهم میکند، اکنون در اروپا جنجالبرانگیز شده است. چندین کشور قبلا در سال گذشته اعلام کردند که اسرائیل بند دوم این پیمان، بر احترام به حقوق بشر و اصول دموکراتیک، را زیر پا گذاشته است، و خواهان بازنگری یا حتی تعلیق آن شدند. اما، تعلیق کامل نیازمند موافقت اکثریت ۲۷ کشور اروپایی است، که این امر دشوار به نظر میرسد؛ بنابراین، سناریوهای جایگزین مانند تعلیق جزئی یکی از بندهای پیمان در دست بررسی است.
در رسانههای اجتماعی، واکنشها به فراخوان سانچز برای پاسخگو کردن اسرائیل و تعلیق همکاری با آن، گسترده بوده است. برخی او را به عنوان نمادی از موضع اخلاقی و شجاع میستایند، مانند غیاث که گفت: «اسپانیا اولین و آخرین کشور اروپایی است که با صداقت صحبت میکند، موضع اسپانیا خیلی قابل ستایش است و باید کشورهای دیگر اروپا هم این مسیر را ادامه دهند.»
در مقابل، عدهای معتقدند این مواضع صرفا شعاری و نمادین است و در عمل چیز زیادی رخ نخواهد داد. سهیل گفت: «هر بار چنین اظهاراتی میکنند، اما نتیجهای نمیگیرند؛ واقعیت این است که این تنها برای آرام کردن خیابانها و حفظ آبروی دولتهاست، در حالی که در عمل چیزی تغییر نمیکند.»
برخی دیگر، بر موانع جدی در اجرایی کردن این مواضع در اتحادیه اروپا تاکید دارند. عبد الرحمن معتقد است: «گفتن آسان است، اما اجرا بسیار سخت است. اگر قرار باشد پیمان تعلیق پیدا کند، تبعات اقتصادی زیادی دارد و زمینهساز محدودیتهای جدید برای اسرائیل میشود؛ اما سوال این است که آیا اتحادیه اروپا توانای وحدت در این موضوع را دارد؟»
تجارت با اسرائیل در سال ۲۰۲۴ حدود ۴۲ میلیارد یورو بوده است، که کمتر از ۱% از کل تجارت این اتحادیه را تشکیل میدهد، اما هرگونه تعلیق پیمان حتی به صورت جزئی، میتواند هزینههای اقتصادی و تضعیف جایگاه اسرائیل در یکی از بزرگترین بازارهای جهانی باشد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل و متهم به ارتکاب جنایات جنگی و نسلکشی در دادگاه جنایی بینالمللی، اعلام کرد که اسپانیا درصدد تخریب وجهه سربازان اسرائیلی است. او همچنین دستور داد که نمایندگان اسپانیا از مرکز هماهنگی در کریات گات اخراج شوند
