هانی‌زاده: دخالت آمریکا در روند پساانتخاباتی بغداد/جولانی در محاصره مشکلات داخلی/صف‌بندی در بیروت علیه حزب‌الله/تاثیر حملات آمریکا و اسرائیل علیه ایران بر معادلات منطقه

حسن هانی‌زاده، کارشناس مسائل منطقه در تشریح مهمترین تحولات عراق و سوریه در سال ۱۴۰۴ در گفت‌وگو با ایلنا اظهار کرد: جنگ تحمیلی رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه ایران، قواعد بازی را در منطقه حساس غرب آسیا یا خاورمیانه دگرگون کرده است. این جنگ نه تنها تأثیرات عمیقی بر ایران داشته، بلکه وضعیت سیاسی و نظامی در کشورهای همسایه مانند عراق، سوریه و لبنان را نیز تحت تأثیر قرار داده است. در عراق، پس از انتخابات پارلمانی و پیروزی اکثریت شیعیان در پارلمان، شرایط سیاسی دگرگون شد. فراکسیون‌های پیروز انتخابات قرار بود که نوری المالکی را به عنوان نخست وزیر انتخاب کنند، اما دخالت آمریکا باعث متوقف شدن این فرآیند شد. در نتیجه، محمد شیاع السودانی به عنوان نخست وزیر در دوره گذار همچنان در قدرت باقی ماند.

وی ادامه داد: در این مسیر اختلافات سیاسی در عراق شدت گرفت، به خصوص با توجه به حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی این مساله بیش از حد عیان شد. دولت سودانی در یک اقدام موثر و فوری، در کنار ایران قرار گرفت و اعلام کرد که الحشد الشعبی مجاز است تا از خودش دفاع کند. این تصمیم باعث ورود الحشد الشعبی به صحنه شد و تمام تحرکات سیاسی و پارلمانی عراق را دگرگون کرد. این وضعیت شرایط را برای جنگ طولانی مدت در عراق آماده کرده است و اکنون اختلافات بین فراکسیون‌های شیعه و سنی و برخی جریان‌های کرد کمتر شده است که دلیل آن، توجه به جنگ ایران است. هرچند برخی نیروهای کرد به دنبال این هستند که عراق را از درگیری‌های بین ایران و آمریکا و اسرائیل دور کنند، اما اکثریت شیعیان دنبال کمک به ایران هستند. حشدالشعبی در عراق انگشت به ماشه است ولی مسائل سیاسی تحت الشعاع وضعیت داخلی نظامی عراق قرار نگرفته است.

این تحلیلگر مسائل سیاسی تصریح کرد: در سوریه نیز وضعیت غبارآلود است. فشار برخی جریان‌های سیاسی، به خصوص علوی‌ها، علیه دولت احمد الشرع، رئیس‌جمهور خودخوانده، افزایش یافته است. این فشار به دلیل عدم موضع شفاف ابومحمد الجولانی نسبت به تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و لبنان است. به نظر می‌رسد که نیروهای وابسته به جریان‌های علوی در حال بازسازی نیروهای خود برای تقابل با رژیم صهیونیستی و تشکیل یک جبهه مقاومت جدید در ساحل سوریه هستند، اما دولت جدید سوریه، یعنی دولت احمد الشرع، به شدت تحت فشار کشورهای عرب منطقه، به خصوص عربستان، قرار دارد. این فشار به دلیل موضع‌گیری علیه محور مقاومت است. با این حال، دولت سوریه در حال بازی در وقت تلف شده است تا ببیند که شرایط چگونه رقم خواهد خورد و جنگ به کجا خواهد رسید.

وی افزود: در لبنان نیز شرایط پیچیده است. دولت لبنان، به خصوص رئیس‌جمهور، نخست‌وزیر و وزیر خارجه، به دنبال خلع سلاح حزب‌الله است. این در حالیست که اخیراً یک فرصت یک هفته‌ای به سفیر جدید ایران داده شد تا خاک لبنان را ترک کند و استوارنامه او لغو شد. این تصمیم نشان می‌دهد که لبنان در آستانه یک درگیری داخلی قرار دارد. این در حالیست که مفتی شیعیان لبنان به سفیر ایران اعلام کرد که به هیچ وجه خاک لبنان را ترک نکند، در حالی که دولت یک ضرب‌الاجل یک هفته‌ای به سفیر ایران داده است. از سوی دیگر، شیعیان دنبال تجمع و تحصن در برابر سفارت ایران هستند تا دولت تصمیم خود را لغو کند. بر این اساس شرایط در لبنان، سوریه و عراق تحت تأثیر فضای جنگ قرار دارد. دولت لبنان در این فضا دنبال ایجاد فشار علیه حزب‌الله است، در حالی که حزب‌الله به شدت در جبهه جنوبی علیه اسرائیل در حال جنگ است.

هانی‌زاده در پایان خاطرنشان کرد: در مجموع، تحولات سیاسی و نظامی در عراق، سوریه و لبنان به شدت تحت تأثیر جنگ تحمیلی علیه ایران قرار دارد. این جنگ نه تنها وضعیت داخلی این کشورها را دگرگون کرده، بلکه ممکن است تغییراتی در جغرافیای سیاسی و نظامی منطقه و جهان ایجاد کند. وضعیت فعلی پیچیده است و همه نگاه‌ها به این جنگ دوخته شده است. خروجی این جنگ تأثیر مستقیمی بر فضای سیاسی، امنیتی و نظامی سه کشور سوریه، عراق و لبنان خواهد داشت.