آیا دیپلماسی رفتوآمدی ویتکاف و کوشنر در ژنو به نتیجه میرسد؟
همزمانی مذاکرات حساس درباره برنامه هستهای ایران و تلاش برای پایان دادن به جنگ روسیه و اوکراین، استراتژی سیاست خارجی دونالد ترامپ را در موقعیتی تعیینکننده قرار داده؛ جایی که وعده «توافقهای بزرگ» با واقعیت بحرانهای ریشهدار روبهرو شده است.
به گزارش ایلنا به نقل از رویترز، اقدام دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در اعزام همزمان دو چهره نزدیک به خود برای مدیریت مذاکرات مرتبط با ایران و جنگ اوکراین در شهر ژنو، با تردیدهایی در محافل سیاست خارجی روبهرو شده است.
ترامپ که به رویکردی معاملهمحور در سیاست خارجی شهرت دارد، مأموریت پیشبرد این گفتوگوها را به استیو ویتکاف و دامادش، جرد کوشنر سپرده است؛ دو چهرهای که در یک روز میان دو پرونده حساس، یکی درباره برنامه هستهای ایران و دیگری درباره جنگ روسیه و اوکراین، در رفتوآمد بودند.
پیشرفت محدود در پرونده هستهای
بر اساس این گزارش، گفتوگوهای غیرمستقیم میان هیأت آمریکایی و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، با میانجیگری عمان، حدود سه ساعت و نیم به طول انجامید. هرچند دو طرف از «پیشرفتهایی» سخن گفتند، اما نشانهای از دستیابی قریبالوقوع به توافق مشاهده نشد.
در عین حال، واشنگتن همزمان با ادامه مسیر دیپلماتیک، آرایش نظامی خود در اطراف ایران را حفظ کرده است؛ اقدامی که به گفته تحلیلگران میتواند بر فضای منطقهای سایه بیفکند و نگرانیها درباره احتمال تشدید تنش را افزایش دهد.
انتقال فوری به پرونده اوکراین
هیأت آمریکایی بلافاصله پس از پایان نشست مربوط به ایران، راهی محل مذاکرات روسیه و اوکراین شد؛ مذاکراتی که با هدف بررسی راههای پایان دادن به جنگ در اروپا برگزار میشود. با این حال، بسیاری از ناظران دستیابی به توافقی سریع در این دور از گفتوگوها را بعید میدانند.
برخی منابع منطقهای نزدیک به تهران، همزمانی این دو پرونده را نشانهای از «پراکندگی تمرکز» تیم آمریکایی دانسته و نسبت به میزان جدیت واشنگتن در هر دو مسیر ابراز تردید کردهاند.
انتقاد از سپردن چند پرونده به یک تیم محدود
کارشناسان غربی نیز نسبت به سپردن چندین پرونده پیچیده به یک تیم محدود ابراز تردید کردهاند. به گفته منتقدان، ویتکاف و کوشنر که سابقه فعالیت در حوزه تجارت و توسعه املاک دارند، اکنون با مذاکرهکنندگانی باتجربه در تهران و مسکو روبهرو هستند.
در این میان، مارکو روبیو، عدم حضور وزیر خارجه آمریکا در مذاکرات ژنو نیز مورد توجه تحلیلگران قرار گرفته است.
از سوی دیگر، برخی منتقدان در آمریکا از جمله مشاوران سابق دولت باراک اوباما معتقدند کاهش ظرفیتهای حرفهای در وزارت خارجه و شورای امنیت ملی آمریکا میتواند توان چانهزنی واشنگتن را در چنین پروندههایی تضعیف کند.
هدفگذاری سیاسی ترامپ
ترامپ که بارها از تمایل خود برای دستیابی به توافقهای بزرگ بینالمللی سخن گفته، در پی ارائه کارنامهای از پایاندادن به منازعات خارجی است. با این حال، همزمانی دو بحران پیچیده در یک بازه زمانی فشرده، پرسشهایی درباره میزان کارآمدی این دیپلماسی «مکوکی» و معاملهمحور ایجاد کرده است.
در مجموع، هرچند مسیر گفتوگوها همچنان باز است، اما شواهد نشان میدهد حل همزمان دو بحران ریشهدارــ یکی در خاورمیانه و دیگری در قلب اروپاــ با چالشهای جدی روبهرو خواهد بود.
