صادرات ماشین‌آلات و تراکتورهای ایرانی به اوراسیا در دستور کار
رئیس دبیرخانه موافقت‌نامه تجارت آزاد ایران و اوراسیا از رشد ۲۲ درصدی تجارت دو طرف در سال ۲۰۲۵ خبر داد.
به گزارش ایلنا، الهام حاجی‌کریمی با اشاره به برگزاری دومین نشست کمیته مشترک اجرای موافقت‌نامه تجارت آزاد ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا و کشور‌های عضو آن در تهران، گفت: در این نشست، روند اجرای موافقت‌نامه بررسی شد و طرفین درباره راهکار‌های توسعه تجارت دوجانبه و تقویت همکاری‌های اقتصادی در حوزه‌های مختلف به تبادل نظر پرداختند.
او با اشاره به اهمیت بهره‌گیری از ظرفیت‌های موافقت‌نامه تجارت آزاد در توسعه مناسبات اقتصادی ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا، گفت: بررسی روند تجارت دوجانبه، شناسایی ظرفیت‌های موجود برای افزایش مبادلات و استفاده مؤثرتر از ظرفیت‌های تعرفه‌ای موافقت‌نامه از محور‌های مهم این نشست بود. همچنین بر ضرورت پیگیری موانع تجاری با هدف توسعه صادرات، تنوع‌بخشی به کالا‌های مبادله‌شده و تقویت همکاری‌های اقتصادی تاکید شد.
رئیس دبیرخانه موافقت‌نامه تجارت آزاد ایران و اوراسیا با اشاره به آمار‌های تجارت متقابل دو طرف افزود: بر اساس آمار طرف ایرانی، تجارت متقابل ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل ۲۲ درصد افزایش داشته است. همچنین آمار اتحادیه اقتصادی اوراسیا از رشد ۱۱ درصدی تجارت متقابل در همین دوره حکایت دارد.
او با بیان اینکه در این نشست، ضرورت تبادل منظم داده‌های تجاری، از جمله اطلاعات مربوط به تجارت ترجیحی، به‌منظور ارزیابی دقیق‌تر عملکرد موافقت‌نامه مورد تأکید قرار گرفت، گفت: فهرست کالا‌های صنعتی مورد علاقه طرفین برای صادرات مبادله شد تا زمینه شناسایی فرصت‌های جدید تجاری و گسترش همکاری‌های صنعتی فراهم شود.
حاجی‌کریمی با اشاره به بررسی راهکار‌های تسهیل دسترسی محصولات دارای اولویت به بازار‌های دو طرف تصریح کرد: در این چارچوب، موضوع دسترسی محصولات ایرانی از جمله ماشین‌آلات و تراکتورهای کشاورزی به بازار‌های کشور‌های عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا نیز مورد توجه قرار گرفت.
او پیگیری موانع تعرفه‌ای و غیرتعرفه‌ای را از دیگر محور‌های مهم مذاکرات عنوان کرد و گفت: تسهیل دسترسی کالا‌ها به بازار‌های طرفین، رسیدگی به مسائل اجرایی بنگاه‌ها و کاهش موانع پیش‌روی تجارت، از موضوعاتی است که در چارچوب کمیته مشترک و کمیته‌های تخصصی دنبال می‌شود.
رئیس دبیرخانه موافقت‌نامه تجارت آزاد ایران و اوراسیا افزود: در این نشست، موضوع دسترسی سیمان ایران به بازار‌های روسیه و قزاقستان، مقررات مرتبط با هزینه بازیافت خودرو در روسیه، الزامات فنی و بهداشتی عرضه برخی محصولات غذایی به ایران و شرایط ماندگاری گوشت گاو سرد و بسته‌بندی‌شده مورد بررسی قرار گرفت.
به گفته این مقام مسئول در سازمان توسعه تجارت ایران، طرفین همچنین درباره تبادل اطلاعات در خصوص مصادیق مشخص موانع تجاری و ایجاد سازوکاری برای رسیدگی موردی به مشکلات
شرکت‌ها در زمینه ثبت، صدور مجوزها، تسریع مجوز‌های وارداتی و تسهیل شناسایی گواهی‌های صادرشده از سوی مراجع ذی‌صلاح توافق کردند.
حاجی‌کریمی با اشاره به اهمیت همکاری‌های بهداشتی و قرنطینه‌ای در توسعه تجارت محصولات کشاورزی و غذایی اظهار کرد: تقویت این همکاری‌ها نیز از موضوعات مورد توجه طرفین بود و می‌تواند در تسهیل مبادلات این گروه از محصولات نقش مؤثری داشته باشد.
او تقویت همکاری‌های گمرکی و استفاده از راهکار‌های الکترونیکی را از دیگر زمینه‌های مهم همکاری ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا دانست و گفت: در این نشست، تسریع اقدامات مشترک برای نهایی‌سازی پیش‌نویس پروتکل تبادل الکترونیکی اطلاعات گمرکی مورد تأکید قرار گرفت.
رئیس دبیرخانه موافقت‌نامه تجارت آزاد ایران و اوراسیا ادامه داد: در حوزه قواعد مبدأ کالا نیز تسریع در توسعه سامانه الکترونیکی تأیید مبدأ کالا (EOVS) و ادامه همکاری‌ها برای اجرای یکسان و شفاف مقررات مبدأ مورد توجه قرار گرفت.
به گفته حاجی‌کریمی، برگزاری کارگاه‌های تخصصی برای تسهیل صدور گواهی‌های مبدأ و افزایش آگاهی فعالان اقتصادی از الزامات تجارت ترجیحی نیز از جمله اقداماتی است که در چارچوب اجرای موافقت‌نامه دنبال خواهد شد.
ترانزیت و کریدور‌های بین‌المللی محور همکاری‌های منطقه‌ای
او توسعه همکاری‌های حمل‌ونقلی و ترانزیتی را از دیگر محور‌های دومین نشست کمیته مشترک برشمرد و افزود: با توجه به موقعیت جغرافیایی ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا در اتصال کریدور‌های شمال–جنوب و شرق–غرب، راهکار‌های بهبود جریان عبور کالا و کاهش موانع عملیاتی درمسیر‌های حمل‌ونقل مورد بررسی قرار گرفت.
حاجی‌کریمی هماهنگ‌سازی تشریفات مرزی، تسریع ترخیص گمرکی، تبادل دیجیتال داده‌ها و توسعه سازوکار‌های تسهیل ترانزیت از جمله مهمترین موضوعات مطرح‌شده در این نشست عنوان کرد.
بنا به اظهارات این مقام مسئول در سازمان توسعه تجارت ایران؛ استفاده از ظرفیت بنادر ایران و پیشرفت پروژه‌های ریلی رشت–آستارا و چابهار–زاهدان به‌عنوان مؤلفه‌های مهم تقویت اتصال منطقه‌ای مورد توجه قرار گرفت.
او با اشاره به بررسی سازوکار‌های تسهیل حمل‌ونقل و ترانزیت گفت: توسعه مسیر سبز و مسیر سرد و بهره‌گیری از فناوری‌های eTIR و e-CMR از جمله محور‌های مورد تأکید طرفین بود که می‌تواند به افزایش قابلیت رهگیری محموله‌ها و کاهش زمان توقف در مرز‌ها کمک کند.
رئیس دبیرخانه موافقت‌نامه تجارت آزاد ایران و اوراسیا همچنین از پیش‌بینی تدوین و انتشار راهنمای جامع حمل‌ونقل ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا برای نیمه نخست سال ۲۰۲۷ خبر داد.
حاجی‌کریمی با اشاره به اهمیت مشارکت فعالان اقتصادی در بهره‌گیری از ظرفیت‌های موافقت‌نامه تجارت آزاد، گفت: تقویت ارتباط مستقیم میان بنگاه‌های اقتصادی ایران و کشور‌های عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا می‌تواند به شناسایی فرصت‌های صادراتی، توسعه همکاری‌های صنعتی و شکل‌گیری پروژه‌های مشترک کمک کند.
او همچنین امضای یادداشت تفاهم همکاری میان شورای کسب‌وکار اتحادیه اقتصادی اوراسیا و اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران را از نتایج مهم این نشست دانست و افزود: این تفاهم با هدف ایجاد چارچوبی برای گفت‌وگوی تجاری میان فعالان اقتصادی دو طرف و شناسایی فرصت‌های جدید همکاری به امضا رسید.
به گفته حاجی‌کریمی، در چارچوب برنامه اقدام مشترک سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۸ نیز تبادل اطلاعات مربوط به کالا‌ها و تولیدکنندگان دارای ظرفیت صادراتی، بررسی فرصت‌های سرمایه‌گذاری و شناسایی پروژه‌های مشترک مورد توجه قرار گرفته است. این همکاری‌ها می‌تواند با مشارکت بنگاه‌های کوچک و متوسط و کسب‌وکار‌های مستقر در مناطق ویژه اقتصادی دنبال شود.
او با اشاره به اعطای جایگاه ناظر به ایران در کمیته دارونامه اتحادیه اقتصادی اوراسیا اظهار کرد: این جایگاه امکان مشارکت کشورمان در نشست‌های این کمیته را فراهم کرده و می‌تواند زمینه تعاملات تخصصی بیشتر در حوزه دارویی را توسعه دهد.
تداوم پیگیری توافق‌ها برای اجرای مؤثر موافقت‌نامه
رئیس دبیرخانه موافقت‌نامه تجارت آزاد ایران و اوراسیا در جمع‌بندی نتایج این نشست گفت: بهره‌گیری از ظرفیت‌های موافقت‌نامه تجارت آزاد تنها به مزایای تعرفه‌ای محدود نمی‌شود، بلکه تسهیل فرایند‌های تجاری، توسعه همکاری‌های گمرکی و حمل‌ونقلی، رفع موانع اجرایی و تقویت ارتباط میان فعالان اقتصادی نیز در تحقق اهداف آن اهمیت دارد.
حاجی‌کریمی پیگیری توافق‌های اجرایی در کمیته‌های تخصصی، توسعه تبادل اطلاعات و ادامه مذاکرات درباره موانع تجاری و فنی را از جمله اقداماتی دانست که برای استفاده مؤثرتر از ظرفیت‌های موافقت‌نامه دنبال خواهد شد.
او در پایان با اشاره به جایگاه کمیته مشترک در اجرای موافقت‌نامه تجارت آزاد ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا خاطرنشان کرد: این کمیته از ارکان اجرایی موافقت‌نامه به شمار می‌رود و نشست آن به‌صورت سالانه و در سطح وزیران دو طرف برگزار می‌شود. نخستین نشست این کمیته مهرماه سال گذشته در مسکو برگزار شده بود.
