در نشست خبری مطرح شد؛
افزایش ١۵٠ درصدی هزینههای حمل و نقل جادهای/کاهش ۵٠ درصدی واردات کالا از جنوب کشور
عضو انجمن شرکتهای حملونقل بینالمللی ایران با اشاره به مشکلات حمل و نقل جادهای گفت: پس از جنگ هزینههای این بخش حداقل ١۵٠ درصد افزایش پیدا کرد و با مشکلاتی مانند دپوی کالا در برخی از مرزها، کمبود سوخت، عدم مقررات پایدار مواجه هستیم.
به گزارش خبرنگار اقتصادی ایلنا، محمد حجارزاده، عضو انجمن شرکتهای حملونقل بینالمللی ایران، در نشست خبری امروز با اشاره به سهم قابل توجه حملونقل جادهای در اقتصاد کشور، اظهار کرد: حملونقل جادهای بخش قابل توجهی از جابهجاییهای کشور را بر عهده دارد و با توجه به جایگاه این صنعت در اقتصاد، حدود ۱۴ درصد از تولید ناخالص داخلی (GDP) کشور مربوط به این بخش است.
وی با بیان اینکه حجم قابل توجهی از کالاهای کشور از طریق جاده جابهجا میشود، افزود: سالانه حدود ۶۰۰ میلیون تن بار در کشور حمل میشود که این میزان میان بخشها و شیوههای مختلف حملونقل تقسیم میشود. در حوزه صنایع غذایی و محصولات کشاورزی نیز حدود ۳۳ میلیون تن از این بار به محصولات کشاورزی اختصاص دارد.
حجارزاده در ادامه به وضعیت ناوگان فعال در بخش صادرات اشاره کرد و گفت: بر اساس آماری که از فعالان این صنعت در اختیار داریم، در حال حاضر حدود یکهزار تا یکهزار و ۵۰۰ دستگاه کشنده در کشور وجود دارد که قابلیت فعالیت در حوزه صادرات را دارند. این در حالی است که حدود ۱۴ هزار کامیون در این بخش ثبت شدهاند و مقایسه این ارقام نشان میدهد تنها حدود ۱۰ درصد از این ناوگان قابلیت فعالیت در بخش صادرات را دارد.
عضو انجمن شرکتهای حملونقل بینالمللی ایران همچنین با اشاره به نقش صنعت حملونقل یخچالی در جابهجایی مواد غذایی، اظهار کرد: حملونقل یخچالی با وجود سهم و نقش مهمی که در جابهجایی مواد غذایی کشور دارد، با چالشها و مشکلات متعددی روبهرو است که بخشی از این مشکلات به وضعیت ناوگان و هزینههای ناوگانداری مربوط میشود.
حجارزاده با اشاره به مشکلات ناوگان یخچالی تصریح کرد: ناوگان یخچالی در مسیرهای صادراتی سهمیه سوخت کشنده را دریافت میکند، اما برای دستگاه یخچال سهمیهای در نظر گرفته نشده است. این ناوگان در مبادی بارگیری و بهویژه مرزها با توقفهای طولانی مواجه میشود و در برخی موارد ناچاریم هر لیتر گازوئیل را در مرز ۷۰ تا ۸۰ هزار تومان خریداری کنیم.
حجارزاده ادامه داد: با توجه به پایین بودن حاشیه سود ناوگانداری، این هزینهها فعالیت ناوگان یخچالی در صادرات را عملاً با زیان مواجه میکند. از سوی دیگر، پرداختی رانندگان بر اساس پیمایش انجام میشود و زمانی که راننده به دلیل توقفهای طولانی، ۴۰ روز در مرز معطل میشود، باید هزینه جبران این مدت نیز پرداخت شود. باید توجه داشت که خواب یک کشنده در روز ٣٠ میلیون تومان ضرر در پی دارد.
عضو انجمن شرکتهای حملونقل بینالمللی ایران از پیگیری اختصاص سهمیه سوخت به دستگاههای یخچالی خبر داد و گفت: امروز در وزارت نفت و شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی این موضوع را پیگیری کردیم و برای کامیونهایی که به دلیل توقف امکان پیمایش ندارند اما برای حفظ کیفیت محصولات صادراتی ناچار به روشن نگه داشتن دستگاه یخچال هستند، باید سهمیه سوخت جداگانهای در نظر گرفته شود.
عضو انجمن شرکتهای حملونقل بینالمللی ایران، یکی دیگر از مشکلات حوزه حملونقل را به روابط میان کشورها مرتبط دانست و اظهار داشت: یکی از چالشهای ما در حوزه حملونقل کانتینری، نحوه تعامل و روابط میان کشورهاست. پس از جنگ و با توجه به شرایطی که در خلیج فارس ایجاد شد، بخش عمده کانتینرهایی که قرار بود به سمت بندرعباس حرکت کنند، به سمت کراچی سرازیر شد.
وی ادامه داد: حدود ۲۰ هزار کانتینر که عمدتاً متعلق به ایرانیان بود، در کراچی دپو شد. قرار بود با هماهنگیهایی که در حوزه دیپلماسی حملونقل کشور انجام میشود و با ایجاد روابط مناسب با پاکستان، این کانتینرها از طریق یک مسیر جادهای به داخل کشور منتقل شوند.
عضو انجمن شرکتهای حملونقل بینالمللی ایران گفت: در حال حاضر، بخش عمده این کانتینرها ناچاراً در پاکستان دپو شدهاند و برای انتقال آنها باید از مسیرهای جایگزین، از جمله مسیر عمان، حمل فیدری و سایر مسیرهای ممکن استفاده شود.
وی تأکید کرد: استفاده از این مسیرهای جایگزین طبیعتاً هزینههای حملونقل را افزایش میدهد و میتواند هزینه نهایی جابهجایی کالا را برای صاحبان کالا دوچندان کند.
عضو انجمن شرکتهای حملونقل بینالمللی ایران، با اشاره به افزایش هزینههای حملونقل اظهار داشت: سازمان راهداری در چند مرحله افزایش نرخ کرایه را اعلام کرده که در یک مرحله ۲۶ درصد و در مرحله دیگر ۲۰ درصد افزایش اعمال شد و در مجموع نرخ کرایهها ۴۶ درصد افزایش پیدا کرد.
وی ادامه داد: در نهایت هزینههای حملونقل حدود ۱۵۰ درصد افزایش پیدا کرده است. البته میزان افزایش هزینهها در بخشهای مختلف، از جمله لوازم یدکی و قطعات، متفاوت است و ممکن است برخی قطعات افزایش قیمت ۵۰ یا حتی ۷۰ درصدی داشته باشند.
حجارزاده با اشاره به افزایش شدید قیمت لاستیک گفت: به عنوان مثال، سال گذشته یک جفت لاستیک را حدود ۳۰ تا ۴۰ میلیون تومان خریداری میکردیم، اما امسال قیمت همان لاستیک به حدود ۱۵۰ میلیون تومان رسیده است و این روند افزایش قیمت نیز همچنان ادامه دارد.
حجارزاده با اشاره به افزایش هزینه حمل دریایی کالا از چین گفت: اگر سال گذشته یک کانتینر از چین به صورت دریایی با هزینهای حدود ۸۰۰ تا هزار و حداکثر هزار و ۲۰۰ دلار به کشور میرسید، امروز این هزینه به حدود ۴ تا ۴ هزار و ۵۰۰ دلار افزایش یافته است. این افزایش سهونیم تا حدود چهاربرابری بهخوبی نشان میدهد که هزینههای تحمیلشده به صاحب کالا تا چه میزان افزایش یافته است.
وی در پاسخ به سوال ایلنا درباره کاهش بار در بنادر جنوبی و افزایش تقاضای بار در بنادر شمالی گفت: بندر شهید رجایی با وجود کاهش جابهجایی بار، همچنان فعال است و ما تاکنون حدود ۱۵۰۰ کانتینر را از این بندر به داخل کشور منتقل و حمل کردهایم.
وی افزود: البته باید توجه داشت که بندر شهید رجایی یک بندر تخصصی کانتینری است، اما در بندر چابهار نیز شاهد پهلوگیری کشتیها هستیم که دلیل آن، تفاوت شرایط حمل کالای اساسی در دوران تحریم است.
حجارزاده ادامه داد: در بندر امام نیز شرکتهای مختلفی در حوزه حملونقل و جابهجایی کالا فعال هستند و ما نیز در بندر چابهار فعالیت داریم و تاکنون با مشکل خاصی مواجه نبودهایم.
وی در ادامه درباره وضعیت بنادر شمالی کشور اظهار داشت: فعالیت بنادر شمالی نسبت به سال گذشته افزایش محسوسی داشته است. با توجه به اینکه در مقطعی مسئول لجستیک شرکت بازرگانی دولتی بودم، این تغییر و افزایش فعالیت را بهخوبی میتوانم مشاهده کنم.
حجارزاده افزود: در حال حاضر بهطور متوسط هر هفته حداقل دو کشتی در بنادر شمالی کشور، بهویژه فریدونکنار، نوشهر و امیرآباد، تخلیه میشود.
خوشبختانه تاکنون تلاش شده کالاهایی که وارد بنادر شمالی شدهاند، در اولویت قرار گیرند و هرچه سریعتر ترخیص و وارد کشور شوند.
همچنین در ادامه این نشست سید رضا نورانی، رییس اتحادیه صادرکنندگان محصولات کشاورزی در ادامه این نشست گفت: به گزارش خبرنگار اقتصادی ایلنا، نورانی، رئیس اتحادیه صادرکنندگان محصولات کشاورزی، با اشاره به فرسودگی ناوگان حملونقل یخچالی کشور اظهار داشت: برای صادرات محصولات فسادپذیر به ناوگان یخچالی نو نیاز داریم. با وجود گذشت حدود ۳۰ سال، همچنان با مشکل فرسودگی ناوگان مواجه هستیم.
وی افزود: اگر هدف دولت توسعه صادرات است، باید به زیرساختهای مورد نیاز آن نیز توجه ویژهای داشته باشیم. یکی از مسائل مهم امروز، فرسودگی ناوگان حملونقل و مسئله دیگر، کمبود کانتینرهای یخچالی در کشور است.
رئیس اتحادیه صادرکنندگان محصولات کشاورزی با انتقاد از فاصله میان برنامههای توسعه تجارت و زیرساختهای موجود گفت: امروز در رسانهها از توسعه صادرات و واردات و افزایش تجارت با چین صحبت میشود و حتی موضوع انتقال کالا از چین از طریق مسیرهای ریلی مطرح است، اما باید پرسید آیا حتی یک واگن یخچالی برای این منظور داریم؟ مشکلات با صحبت و طرح موضوع حل نمیشود و حداقل باید زیرساختهای لازم را فراهم کنیم.
وی با اشاره به نبود واگنهای یخچالی گفت: در حال حاضر حتی یک واگن یخچالی در اختیار نداریم و همین مسئله باعث میشود فشار بیشتری به حملونقل جادهای وارد شود. در حالی که کشور برای حمل دارو، مواد اولیه و بسیاری از کالاهای حساس به تجهیزات و کانتینرهای مناسب نیاز دارد.
نورانی ضعف زنجیره سرد را یکی از مشکلات اساسی کشور دانست و اظهار داشت: متأسفانه امروز زنجیره سرد به شکل مناسب و کامل در کشور وجود ندارد. بخشی از کانتینرهای یخچالی موجود نیز در اختیار شرکتهای کوچک یا مجموعههایی است که فعالیت آنها ساماندهی و نظاممند نشده است. لازم است این مجموعهها ساماندهی شوند و زیر یک چتر مشخص قرار گیرند تا بتوانند به شکل مؤثرتری به شبکه حملونقل کشور کمک کنند.
وی همچنین به معطلی کامیونها در مرزها اشاره کرد و گفت: یکی دیگر از مشکلات، توقف کامیونها در مرزهاست. حتی در مورد واردات موز از ترکیه نیز به دلیل مقررات موجود، هیچ کانتینر خارجی نمیتواند وارد کشور شود و ناچار است در مرز تخلیه شود. در این مرحله نیز با کمبود کانتینرهای یخچالی مواجه هستیم و کالا باید در داخل کشور مجدداً بارگیری و حمل شود.
نورانی با اشاره به افزایش هزینههای حمل کانتینری اظهار داشت: امروز هزینههای بسیار سنگینی در حوزه کانتینرهای یخچالی و کانتینرهای مورد استفاده در صادرات به صادرکنندگان تحمیل میشود و این مسئله قدرت رقابتپذیری ما را در بازارهای منطقهای کاهش داده است.
وی ادامه داد: هزینههای حملونقل به حدی افزایش یافته که قدرت چانهزنی صادرکنندگان نیز کاهش پیدا کرده و این موضوع نگرانی جدی ایجاد کرده است؛ بهویژه اینکه در ششماهه دوم امسال، تولید محصولاتی مانند سیب درختی، انار و کیوی افزایش خواهد یافت و در صورت تداوم شرایط موجود، صادرکنندگان با مشکلات عدیدهای مواجه خواهند شد.
وی همچنین با اشاره به سوال ایلنا درباره کاهش تقاضای بار از بنادر جنوبی کشور گفت: در بنادر و محورهای جنوبی واردات کالا تا ۵٠ درصد کاهش پیدا کرده است.
