تابستانی که برای شهربازیها گرم نشد؛ صنعت سرگرمی زیر فشار رکود، جنگ و هزینههای سنگین
در حالی که تابستان همواره فصل طلایی فعالیت شهربازیها و مراکز تفریحی کشور به شمار میرود، فعالان این صنعت میگویند کاهش قدرت خرید مردم، آسیبهای ناشی از جنگ و همچنین هزینههای جانبی و عدم همکاری برخی از نهادهای ذیربط، یکی از دشوارترین سالهای فعالیت این مجموعهها را رقم زده و بسیاری از آنها برای ادامه فعالیت با چالش جدی روبهرو هستند.
به گزارش خبرنگار ایلنا، صنعت شهربازی در سراسر جهان یکی از ارکان اقتصاد سرگرمی و از مهمترین ابزارهای ایجاد نشاط اجتماعی، تقویت روابط خانوادگی و ارتقای کیفیت اوقات فراغت، بهویژه برای کودکان و نوجوانان، محسوب میشود. این صنعت علاوه بر نقش فرهنگی و اجتماعی، سهم قابل توجهی در اشتغالزایی و گردش مالی بخش خدمات دارد. در ایران نیز شهربازیها همواره یکی از مهمترین مقاصد تفریحی خانوادهها بودهاند و فصل تابستان، همزمان با تعطیلی مدارس، معمولاً اوج فعالیت و درآمد این مجموعهها به شمار میرود.
اما تابستان امسال برخلاف انتظار، برای بسیاری از شهربازیهای کشور با رونق همراه نشده است. فعالان این حوزه معتقدند مجموعهای از مشکلات اقتصادی، کاهش قدرت خرید خانوارها، افزایش هزینههای نگهداری و پیامدهای جنگ اخیر، شرایط فعالیت این صنعت را بیش از هر زمان دیگری دشوار کرده است.
به گفته فعالان صنعت، در شرایطی که بخش قابل توجهی از درآمد خانوارها صرف هزینههای ضروری مانند مسکن، خوراک، درمان و آموزش میشود، تفریح نخستین بخشی است که از سبد هزینه خانوادهها حذف یا محدود میشود. همین موضوع موجب کاهش مراجعه مردم به شهربازیها شده و درآمد بسیاری از مجموعهها را تحت تأثیر قرار داده است؛ آن هم در فصلی که معمولاً بیشترین میزان مراجعه را به خود اختصاص میدهد.
آسیبهای جنگ؛ از تعطیلی تا هزینههای سنگین بازسازی
در کنار رکود اقتصادی، جنگ اخیر نیز خسارت قابل توجهی به بخشی از صنعت شهربازی وارد کرده است. بر اساس اظهارات رضا مردانی، رئیس هیأتمدیره انجمن شهربازیداران ایران، برخی مجموعهها در جریان جنگ آسیب مستقیم دیدهاند و حتی یکی از شهربازیها حدود یک هزار میلیارد تومان خسارت متحمل شده است.
به گفته وی، تعدادی از مجموعهها ناچار به تعطیلی موقت شدند و برخی دیگر نیز همچنان درگیر بازسازی و تعمیر تجهیزات آسیبدیده هستند. از آنجا که بسیاری از تجهیزات شهربازی وارداتی یا دارای قطعات تخصصی هستند، تأمین و جایگزینی آنها با هزینههای بسیار سنگینی همراه شده است.
افزایش هزینهها؛ چالش همیشگی صنعت سرگرمی
فعالان این صنعت میگویند مشکلات شهربازیها تنها به کاهش تقاضا یا خسارتهای جنگ محدود نمیشود. افزایش نرخ ارز، رشد هزینه تعمیر و نگهداری دستگاهها، گرانی قطعات، افزایش حق بیمه، مالیات، هزینه انرژی و دستمزد نیروی انسانی، فشار مضاعفی بر بهرهبرداران وارد کرده است.
در چنین شرایطی بسیاری از صاحبان شهربازیها ناچارند میان افزایش قیمت بلیت و حفظ توان خرید مشتریان تعادل برقرار کنند؛ موضوعی که سودآوری این صنعت را بیش از گذشته کاهش داده است.
تفریح؛ نخستین قربانی کاهش قدرت خرید
کارشناسان معتقدند هر زمان اقتصاد خانوار با فشار مواجه میشود، هزینههای تفریحی در اولویت آخر قرار میگیرد. همین مسئله سبب شده است که حتی در فصل تابستان نیز میزان مراجعه به بسیاری از شهربازیها نسبت به سالهای گذشته کاهش یابد.
فعالان این حوزه تأکید میکنند ادامه این روند نه تنها سرمایهگذاری در صنعت سرگرمی را با چالش روبهرو میکند، بلکه در بلندمدت میتواند بر نشاط اجتماعی، کیفیت اوقات فراغت خانوادهها و دسترسی کودکان به فضاهای استاندارد تفریحی نیز اثر منفی بگذارد.
درخواست برای حمایت از صنعت شهربازی
به اعتقاد فعالان این صنعت، شهربازیها تنها یک کسبوکار تفریحی نیستند، بلکه بخشی از زیرساختهای اجتماعی و فرهنگی شهرها محسوب میشوند. از این رو انتظار میرود با ارائه تسهیلات برای بازسازی مجموعههای آسیبدیده، حمایت در تأمین تجهیزات، کاهش فشارهای مالیاتی و بیمهای و تسهیل فرآیند نوسازی، شرایطی فراهم شود تا این صنعت بتواند از رکود فعلی عبور کرده و بار دیگر نقش خود را در ایجاد نشاط اجتماعی و رونق گردشگری شهری ایفا کند.
صنعتی که در جهان از حمایت دولتها برخوردار است
در بسیاری از کشورهای جهان، شهربازیها و پارکهای موضوعی تنها مراکز سرگرمی نیستند، بلکه به عنوان یکی از پیشرانهای صنعت گردشگری، اشتغال و توسعه شهری شناخته میشوند. به همین دلیل دولتها با ابزارهای مختلف از توسعه این صنعت حمایت میکنند؛ از اختصاص زمین و توسعه زیرساختهای حملونقل گرفته تا معافیتهای مالیاتی، تسهیلات مالی و مشارکت در اجرای پروژههای بزرگ.
برای نمونه، دولت بریتانیا در پروژه احداث پارک بزرگ یونیورسال در بدفورد، متعهد شده است حدود ۱.۳ میلیارد پوند برای توسعه زیرساختهای منطقه، از جمله راهها و شبکه حملونقل، سرمایهگذاری کند تا زمینه بهرهبرداری از این مجموعه فراهم شود.
در کشورهای آسیایی نیز دولتها با استفاده از مشارکت عمومی-خصوصی، واگذاری زمین، مشوقهای مالیاتی و توسعه زیرساختها از ایجاد شهربازیهای بزرگ حمایت کردهاند. چین، کرهجنوبی، ژاپن، مالزی و سنگاپور از جمله کشورهایی هستند که این صنعت را به عنوان ابزاری برای جذب گردشگر، ایجاد اشتغال و افزایش درآمدهای محلی توسعه دادهاند.
کارشناسان معتقدند تجربه کشورهای موفق نشان میدهد حمایت از صنعت شهربازی صرفاً به معنای حمایت از یک فعالیت تفریحی نیست، بلکه سرمایهگذاری در حوزه گردشگری، اقتصاد خدمات، اشتغال و ارتقای کیفیت زندگی شهری به شمار میرود. از همین رو فعالان صنعت شهربازی ایران نیز خواستار تسهیل دسترسی به تسهیلات مالی، کاهش فشارهای مالیاتی و بیمهای، حمایت از نوسازی تجهیزات و مشارکت دولت در توسعه زیرساختهای این صنعت هستند تا بتوانند از شرایط دشوار کنونی عبور کنند.
صنعتی که فراتر از سرگرمی است
شهربازیها تنها محلی برای بازی و تفریح نیستند؛ این صنعت بخشی از اقتصاد خدمات، گردشگری شهری و زیرساختهای فرهنگی هر جامعه محسوب میشود. تجربه کشورهای مختلف نیز نشان داده است که سرمایهگذاری و حمایت از این بخش، علاوه بر ایجاد اشتغال و رونق اقتصادی، به افزایش نشاط اجتماعی و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان کمک میکند.
فعالان این صنعت معتقدند حفظ و توسعه شهربازیها تنها حمایت از یک صنف نیست؛ بلکه سرمایهگذاری برای حفظ یکی از مهمترین فضاهای تفریحی خانوادهها، ارتقای نشاط اجتماعی و تقویت اقتصاد گردشگری کشور است؛ صنعتی که اگر امروز از آن حمایت نشود، هزینه احیای آن در سالهای آینده بهمراتب سنگینتر خواهد بود.
