بازار گاز به آتش کشیده شد/ کارت طلایی در دست ایران

رضا نوشادی در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی ایلنا، در ارزیابی جنگ رمضان و آنچه در حوزه تجارت و کریدورهای گازی جهان اتفاق افتاد، اظهار داشت: ابتدا اینکه قطر سالانه ۷۵ میلیون تن تولید ال ان جی داشته که اکنون با انسداد تنگه هرمز به صفر رسیده است، از جمله تولیدکنندگان ال ان جی کشورهای امریکا، استرالیا، قطر و چند کشور آفریقایی هستند که حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد ال ان جی دنیا توسط قطر تامین می شود.

وی توضیح داد: چندین مجتمع تولید ال ان جی در ماجرای جنگ اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی با ایران در قطر مورد تهاجم قرار گرفته که در این خصوص سه برآورد وجود دارد؛ برآورد خوشبینانه اینکه ۱۵ تا ۲۰ درصد تجهیزات آسیب دیده، واقع بینانه ۳۰ تا ۴۰ درصد و در پیش بینی بدبینانه تا ۷۰ درصد برآورد خسارت شده است. هر کدام از این اعداد را حتی با فرض بازگشایی تنگه هرمز ملاک قرار دهیم بخشی از ال ان جی از این مسیر تردد نخواهد کرد یعنی یک سوم این ال ان جی به مقصد اروپا و دو سوم نیز به کره، ژاپن ‌ چین می‌رفت، بنابراین این کشورها برای تامین انرژی با مشکل مواجه می شوند.

مدیر عامل پیشین شرکت مهندسی و توسعه گاز ایران ادامه داد: با توجه به خلایی هم که در حوزه گازوییل اتفاق می‌افتد اگرچه قیمت دو برابری را نسبت به گاز دارد اما واقعیت اینکه حوزه سوخت مایع نیز با فشار و مشکل جدی مواجه می‌شود.

وی با پیش بینی اینکه بصورت معمول افزایش قیمت را در حوزه گاز خواهیم داشت، بیان کرد: با اتفاقی که در تنگه هرمز رخ داده قطعا واکنش گاز نسبت به نفت عمیق‌تر بوده و با وجود همه اقداماتی که امریکا به لحاظ ورود در بازار معاملات و اقدامات خبری از جمله اجازه تردد چند کشتی که ترامپ این را بعنوان دستاورد اعلام می کند تا روی قیمت نفت تاثیر بگذارد؛ اما قیمت روند رو به رشد خود را طی می کند.

نوشادی در ادامه به وضعیت تامین گاز اروپا پرداخت و گفت: در ماجرای سال ۲۰۲۲ و انفجار خط لوله نورد استریم یک و دو؛  در سال ۲۰۲۵ قرارداد انتقال گاز روسیه به اروپا از مسیر اوکراین به اتمام رسید و کشورهایی که در اروپا از گاز روسیه تغذیه می‌کردند، اعلام کردند که تا سال ۲۰۲۷ به قراردادهای خود خاتمه می دهند و اکنون به نظر می رسد اتحادیه اروپا ظرفیتی برای جایگزینی انرژی های دیگر نیز ندارد و این بحران برای اروپا آزاردهنده است.

وی افزود: بر اساس گزارش بلومبرگ قبض انرژی ۱۰۰۰ میلیارد دلاری  در سال ۲۰۲۲ روی دست اروپا مانده و اگر انسداد تنگه هرمز هم ادامه داشته باشد ضربه و هزینه‌های انرژی در اروپا کماکان تداوم خواهد داشت. 

این تحلیلگر ارشد حوزه انرژی با اشاره به تشدید تنش گازی در اروپا تصریح کرد: چالش اروپا از ۲۰۲۲ بدتر خواهد بود، از این جهت که اروپا در سال ۲۰۲۲ گزینه تامین گاز از قطر را داشت که اکنون ندارد و هم اینکه تا حدی صرفه جویی کردند که ابتدای شروع روی re-engeeniring و اصول مهندسی مجدد کار کردند اما هرچه جلوتر می‌رود درصدهای بهینه‌سازی عددهای کمتری را به خود اختصاص می‌دهد و از این جهت مشکلات بیشتری نسبت به سال ۲۰۲۲ خواهند داشت، البته ممکن است اتفاقی که در مورد تحریم نفت روسیه رخ داد در مورد گاز روسیه نیز حادث شود یعنی به کشورهای اروپایی این اجازه داده شود که از روسیه گاز تامین کنند و این مهمترین اتفاقی است که قابل پیش بینی است.

وی تاکید کرد: حتی اگر از موضوعات فوق الذکر نیز صرفنظر کنیم به هرحال ترامپ و اسراییل تا مدتی می توانند قیمت ها در بازار انرژی را با خبرسازی ها پایین نگه دارند؛ روزی که نفت و گازی برای عرضه وجود نداشته باشد چاره‌ای جز این ندارند که تسلیم واقعیت بازار شوند.

نوشادی یادآور شد: در هر حال تاکنون گاز هم نسبت به نفت واکنش شدیدتری داشته و هم اینکه پیش بینی می شود واکنش قیمتی بالاتری را تجربه کند.

وی در ادامه درباره احتمال تغیبر در کریدورهای گازی منطقه در پساجنگ رمضان گفت: ایران از دیرباز و نزدیک ۴ دهه مسئله تنگه هرمز را مطرح می کرد. بر این اساس عربستان و امارات خطوط لوله ای را برای روز مبادا احداث کردند و بخشی از تولیدات صادراتی خود را با دور زدن تنگه هرمز از این خطوط ارسال می کردند.

این کارشناس ارشد حوزه انرژی خاطرنشان کرد: ایران بالاخره کارت طلایی تنگه هرمز را استفاده کرد اما با وجودی که ایران هیچگاه این اهرم مهم را بکار نگرفته بود؛ عربستان و امارات تمهیداتی اندیشیده بودند و امروز در دنیای جدید و با اتفاقاتی که رخ داده حتما به صورت جدی گزینه های موازی با تنگه هرمز را در دستور کار قرار داده و بدنبال کریدورهای خواهند رفت اما واقع امر اینکه توافقات سیاسی، مراحل مهندسی و اجرای این پروژه ها سال ها زمان می برد کما اینکه برای احداث خط لوله غرب به شرق عریستان شاید دو دهه زمان صرف شد. 

وی گفت: اکنون از کارت تنگه هرمز استفاده شده و اسلحه کشیده شده بنابراین منطقا کشورها دنبال کریدورهای جدید نفت و گاز خواهند رفت، اگرچه اجرای این کریدورها هزینه داشته و انتقال نفت و گاز از آنها گرانتر باشد اما قطعا شاهد معماری و اقدامات اولیه در این حوزه خواهیم بود.