تحقق افزایش ظرفیت برق تولیدی انرژیهای تجدیدپذیر
افزایش ظرفیت ۲۰۰۰ مگاواتی در یکسال و سهم برق تولیدی انرژی های تجدیدپذیر به ۳ درصد تنها با مشارکت بخش خصوصی ودولت محقق شد.
به گزارش ایلنا، پاسخ سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری انرژی برق (ساتبا)در پاسخ به مطلب منتشر شده با عنوان «بنبست توسعه انرژیهای تجدیدپذیر در ایران/ ناکامی ساتبا و ضعف سیاستگذاری وزارت نیرو» در خبرگزاری ایلنا (تاریخ ۱۴۰۴/۰۹/۲۴)، به استحضار میرساند:
سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری انرژی برق (ساتبا) ضمن احترام به دیدگاههای کارشناسی و نقدهای دلسوزانه، ضروری میداند برای تنویر افکار عمومی توضیحاتی را ارائه کند.
در خصوص نقش ساتبا و ورود به اجرا:
نخست لازم است از تمامی تلاشهایی که طی سالهای گذشته در زمینه ایجاد ظرفیتهای فنی، پیمانکاری، تولیدی و قانونگذاری صورت گرفته و زیرساخت امروز توسعه تجدیدپذیرها را فراهم کرده است، قدردانی شود.ساتبا براساس مأموریتهای قانونی خود، متولی سیاستگذاری، تنظیمگری، تسهیلگری و حمایت از سرمایهگذاری بخش خصوصی در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر است.
ورود محدود این سازمان به برخی پروژهها نه با هدف رقابت با بخش خصوصی، بلکه بهعنوان اقدامی گذار برای رفع خلأهای سرمایهگذاری، ایجاد پروژههای نمونه، کاهش ریسکهای فناورانه و فراهمسازی زیرساختهای اولیه انجام شده است. بدیهی است در شرایطی که تحریمها، محدودیتهای مالی، نوسانات نرخ ارز و چالشهای تضمین خرید برق، جذابیت سرمایهگذاری را کاهش داده، نقش دولت در تحریک اولیه بازار اجتنابناپذیر بوده است.
در خصوص حمایت از بخش خصوصی:
وزارت نیرو طی سالهای اخیر با ابزارهایی نظیر قراردادهای خرید تضمینی برق، توسعه مدلهای جدید مانند بازار برق سبز، امکان عرضه برق تجدیدپذیر به صنایع، تسهیل صدور مجوزها و حرکت به سمت مدلهای رقابتیتر، تلاش کرده است حضور و نقشآفرینی بخش خصوصی را تقویت کند.
بسیاری از پروژههای فعال و در حال احداث تجدیدپذیر در کشور، حاصل سرمایهگذاری مستقیم بخش خصوصی با حمایتهای سیاستی و حقوقی دولت، وزارت نیرو، ساتبا، صندوق توسعه ملی و... است. به بیان دیگر با توجه به ناترازی شدید در تأمین سوخت و برق کشور، و با مجوز و حمایت مقام معظم رهبری، برای نخستینبار صندوق توسعه ملی امکان سرمایهگذاری مستقیم در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر را یافت. در این مسیر، ساتبا صرفاً در نقش نهاد تخصصی و تسهیل گر شامل صدور پروانه، نظارت، تسهیل واردات و…—عمل کرده است.
نتیجه این رویکرد آن است که ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر کشور طی یک سال گذشته از ۱٬۲۳۷ مگاوات به بیش از ۳۱۰۰ مگاوات رسیده و اکنون هفتهای حدود ۱۰۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی جدید وارد مدار میشود.تاکید میشود که بیش از ۴۰ درصد نیروگاههای وارد مدار شده توسط بخش خصوصی احداث شدهاند. همچنین نیروگاههایی که با سرمایهگذاری صندوق توسعه ملی ساخته میشوند نیز در فرآیند واگذاری به بخش خصوصی قرار دارند و فراخوانهای مربوط در سایت ساتبا منتشر شده است.
در خصوص سیاستهای کلان وزارت نیرو و سبد انرژی
تمرکز تاریخی کشور بر منابع فسیلی و آبی، محصول تصمیمات چند دههای و شرایط خاص اقتصادی، ژئوپلیتیکی و اقلیمی بوده و محدود به یک سازمان یا یک دوره زمانی خاص نیست. با این حال، وزارت نیرو و ساتبا به عنوان دستگاه متولی دولت، در سالهای اخیر، با توجه به چالشهایی نظیر ناترازی انرژی، کاهش منابع آبی، تعهدات زیستمحیطی و نیاز صنایع، بازتعریف سبد انرژی، افزایش سهم تجدیدپذیرها را در بهعنوان یک اولویت راهبردی در دستور کار قرار دادهاند. لازم به ذکر است که در تمام برنامه های وزارت نیرو توسعه نیروگاه های حرارتی با تمرکز ویژه بر تبدیل نیروگاه های گازی به سیکل ترکیبی نیز به عنوان یکی از کلان پروژه های اصلی وجود دارد که توضیح آن در صورت نیاز توسطدیگر شرکت زیرمجموعه وزارت نیرو ( برق حرارتی ) قابل ارائه است.
چالشها و واقعیتها:
توسعه انرژیهای تجدیدپذیر در ایران با موانع متعددی از جمله محدودیت منابع مالی دولتی، دشواری تأمین مالی خارجی، تحریمها، مشکلات زنجیره تأمین تجهیزات و ناترازی اقتصادی صنعت برق مواجه بوده است. نادیده گرفتن این واقعیتها و تقلیل موضوع به «ناکامی یک نهاد» تصویر دقیقی از شرایط پیچیده این حوزه ارائه نمیدهد ودر عین حال نشان از ندیدن دستاوردهای کنونی در توسعه دو برابری تجدیدپذیر و رساندن از۱۲۰۰مگاوات به ۳۱۰۰ مگاوات (افزایش سهم تجدید پذیر ها در سبد تولید برق از زیر یک درصد به ۳.۲ درصد) است ظرفیتی که در هفته های آتی به ۴ هزار مگاوات نزدیک خواهدشد .
در پایان، ساتبا ضمن استقبال از نقدهای کارشناسی و گفتوگوی سازنده، تأکید میکند که عبور از چالشهای توسعه انرژیهای تجدیدپذیر نیازمند همافزایی دولت، بخش خصوصی، نهادهای مالی، رسانهها و جامعه علمی است و این سازمان خود را متعهد به اصلاح مستمر سیاستها و استفاده از دیدگاههای تخصصی برای تسریع مسیر گذار انرژی در کشور میداند.
