رایزن فرهنگی سابق جمهوری اسلامی ایران در گفتگو با ایلنا:
امیدواریم فرصت در اختیار خدمتگزاران بومی قرار گیرد
در گزینش استانداران استان خراسان شمالی کارنامه اجرایی و توانمندیهای مدیریتی کمتر مورد توجه قرار گرفته است و بیشتر همسوییهای جناحی و گروهی وحزبی ملحوظ نظر بوده است یعنی مدیرانی به سکان مدیریت استان آمده اند که یک پله پایینتر نیز به نظر میرسیدهاند.
ایلنا: با توجه به تغییرات دولت و تغییرات احتمالی مدیریتی در استان خراسان شمالی با دکتر حبیب صفرزاده؛ رایزن فرهنگی سابق جمهوری اسلامی ایران در کشور ازبکستان که بیش از یک دهه مدیریت اجرایی را در کارنامههای خود داراست و از نیروهای بومی استان خراسان شمالی است؛ به گفتگو نشستهایم.
وی معتقد است در گزینش استانداران استان خراسان شمالی کارنامه اجرایی و توانمندیهای مدیریتی کمتر مورد توجه قرار گرفته است و بیشتر همسوییهای جناحی و گروهی و حزبی لحاظ شده بوده است، یعنی مدیرانی به سکان مدیریت استان آمدهاند که نه تنها نسبت به نیروهای کارآزموده و بومی استان برتری نداشتهاند، بلکه یک پله پایینتر نیز به نظر میرسیدهاند.
مشروح این گفتگو را در زیر میخوانید:
*: با توجه به تاسیس استان همزمان با خراسان جنوبی و اذعان بسیاری از مدیران هشت سال گذشته، خراسان شمالی توسعه نیافتهتر از جنوبی است، فکر میکنید موانع چه بوده است؟
صفرزاده: بخشی از توسعه یافتگی خراسان جنوبی مربوط به گذشته است، قبل از تاسیس استانهای خراسان بزرگ بعضی از زیرساختهای توسعه در مرکز خراسان جنوبی (به دلایل متعدد) مهیا شده بود. از باب مثال شهرستان بیرجند از سالها پیش زیرساختهای دانشگاهی را فراهم کرده بود، اما در خراسان شمالی بسیاری از این زیرساختها بعد از تفکیک استان مهیا شد. یعنی از قبل، اقدام چشمگیر و راضیکنندهای صورت نپذیرفته بود.
البته در پارهای از زمینهها نظیر صنعت و صنایع مادر خراسان شمالی نیز الحمدالله از شرایط بهتری برخوردار است. بخشی از این مساله نیز به مدیریت ارشد استان برمیگردد که با پیگیریهای جدی و ایجاد فرصت برای سرمایهگذاران چقدر توانستهاند بسترساز توسعه باشند و یا چه تسهیلاتی را برای سرمایهگذاران بخشهای خصوصی ایجاد نمودهاند.
به نظر میرسد مدیران ارشد و اقتصادی و سیاستگذار استان بعضا از همراهی مدیران ارشد دولتها و پشتوانههای حمایتی و جدی نمایندگان محترم مجلس استان کمتر بهره جستهاند و به همین جهت فرصت سازی لازم برای توسعه مطلوب استانی کمتر فراهم آمده است.
*: تغییر مداوم استانداران با تحلیلهای زیادی همراه بود که هم بار منفی برای دولت قبل در پی داشته و هم نارضایتی مردم، تحلیل جنابعالی به عنوان یکی از مدیران باتجربه چیست؟
صفرزاده: اصولا تغییر مدیریت در جریان و پروسه توسعه و شتاب پیگیری امور مردم اختلال به وجود میآورد، اما گاهی به دلیل عدم همراهی مدیر با سیاستهای دولت و کلان کشور و دلایل دیگر و... اجتناب ناپذیر است. حال اگر این تغییر منجر به گماردن مدیر لایقتر و توانمندتر و مقبولتر باشد قطعا مفیدو بلکه مرضی رضای حق باشد.
متاسفانه در گزینش استانداران استان خراسان شمالی کارنامه اجرایی و توانمندیهای مدیریتی کمتر مورد توجه قرار گرفته است، بلکه بیشتر همسوییهای جناحی و گروهی وحزبی ملحوظ نظر بوده است یعنی مدیرانی به سکان مدیریت استان گنجیدهاند که نه تنها نسبت به نیروهای کارآزموده و بومی استان برتری نداشته بلکه یک پله پایینتر نیز به نظر میرسیدهاند و بعضا به علت عدم شناخت از ظرفیت و پتانسیلهای استان کمی از فرصت خود را صرف شناخت استان مینمودند و یا گاهی به علت عدم شناخت و اظهار نظرهای نحیف و بیاساس موجبات رنجش متدینین و اهل علم و... را فراهم میساختند. تجربه نشان داده است به کارگیری مدیران بومی برای مدیریتهای ارشد استان یک ضرورت است، زیرا همه مردم او را راحتتر رصد مینمایند و هم خودش مترصد رضایت عامه و خدمت بیشتر خواهد بود.
*: وضعیت تربیت مدیران استان خراسان شمالی را چگونه ارزیابی میکنید. لطفا به قبل و بعد استان شدن نظر داشته باشید، در آینده انتظار چیست؟
صفرزاده: تربیت نیرو برای ادوار بعد نتیجه دلسوزی و تعهد مدیر ارشد یک مجموعه آیندگان است به عبارتی زمانی یک مدبر به نیروسازی و تربیت مدیر مبادرت میکند که نسبت به آن مجموعه و اقلیم احساس تعهد و پاسخگویی بیشتری داشته باشد. اگر مدیر ارشد و عالی استان بومی باشد بعد از دوران مدیریت به خاطر همجواری با سایر مردم همواره خود را پاسخگو میداند اما اگر عزیمت خواهد نمود و غیر پاسخگو.
از این رو مدیران ارشد بومی در هر جای کشور که به کار گرفته شدهاند از بین نیروهای موجود اقلیم خود با شناخت دقیق و تخصیص زمینه ارتقا و مدیریت دیگران را فراهم میسازند تا بلکه نتیجه زحمات خود وهمفکرانش را در ادوار خدمت بعد از خود هم شاهد باشد.
ابوالعلا معری دانشمند عرب میفرمایند: «مقبولیت خود را در بین ایل خود مورد سنجش قرار بده» بعضا مدیران جناح و سیاسی و گروهی و حزبی در بین ایل خود (اقلیم خود) جایگاهی ندارند و دوران آزمایش و خطای مدیریتی را در استانهای نوپا میگذرانند و این یک آفت است و به قول خطیب محترمی از خطبای استان توهین به مردم و مدیران استانی است. از طرفی وقتی مدیری غیربومی است هزینههای زیادی برای دولت محترم به جای میگذارد هزینههای ایاب و ذهاب مسکن و عدم شناخت کافی از مجموعه استان... البته در بعضی از زمینههای مدیریت تخصیص گماردن نیروهای غیربومی الزامی و ضرورت دارد. امیدواریم با اقبالی که نمایندگان محترم مجلس و خطبا و علما و ائمه جمعه نسبت به عدم به کارگیری استاندار غیربومی در استان نشان دادهاند این فرصت در اختیار خدمتگزاران بومی قرار گیرد تا او هم، بسترساز توسعه و زمینه تربیت نیروهای مدیر را برای ادوار پیش رو فراهم سازد.
*: برای توسعه استان و اینکه بخواهد پلههای ترقی را زودتر طی کند در یک مدت چند ساله چه راهکارهایی به نظر شما به عنوان یک نفر از آگاهان این عرصه میرسد؟
صفرزاده: ابتدا ظرفیتهای توسعه پایدار استان بایستی دقیق شناسایی شود.
به مدیران بومی و دلسوز که اهلیت مدیریت دارند میدان داده شود.
موانع بازدارنده سرمایه گذاری در استان حتی المقدور رفع و حذف گردد.
گرهها و مشکلات بین دستگاههای اجرایی که مدرم و سرمایه گذاران را از پیگیری امور توسعهای و سرمایه گذاری باز میدرد با شدت وحدت حذف گردد.
ظرفیتهای علمی و دانشگاهی استان با توجه به استراتژیک بودن استان و هم جواری با استانهای پرجمعیت افزایش داده شود.
زمینه سرمایهگذاری در بخشهای گردشگری و کشاورزی شناسایی و پیگیری امور برای سرمایه گذاران بخش خصوصی تسهیل شود.
برنامههای ملی و کشوری در زمینههای آموزش و پرورشی که فرهنگ تا رسیدن به جایگاه مطلوب دائما رصد شود.
تعامل دائمی با نمایندگان محترم ادوار مجلس و نخبهگان دانشگاهی در دستور کار فصلی نماینده عالی استان قرار گیرد تا بلکه توسعهای عالمانه و پایدار را برای استان دنبال نماید.
ظرفیتهایی چون مرزی بودن استان (اقالیم متفاوت آب وهوایی آن) جدی گرفته شده و به عنوان فرصتهای بینظیر جهت جذب سرمایه گذاری مطالعه و پیگیری و دنبال شود.
از فعالیتهای موازی بین دستگاههای اجرایی به دلایل حیف ومیل کردن بیت المال عمومی مردم جلوگیری به عمل آید.
مصوبات شورای فرهنگ عمومی استان توسط نماینده عالی دولت دقیقا رصد و پیگیری شود.
به فرهنگ اقوام و مفاخر استان و پیشینه دینی و فرهنگی و مواریث گذشتگان توجه بیشتر نشان داده شود تا اهالی استان به زادگاه استان خود فخر ورزیده و امید به زندگانی بیشتر شود.
*: شما همیشه اعلام کردهاید که طرفدار انتصاب نیروی بومی برای استانداری خراسان شمالی هستید؛ اگر نیروی کارآمدتری باشد که از لحاظر ارتباطات قدرت بیشتری داشته باشد ولی غیر بومی باشد؛ چه؟
صفرزاده: به شرط اینکه این کارآمدی و قدرت فرد از سوی یک جریان بیطرف و منصف مشخص شود و در این صورت ما هم طرفدار آمدن این فرد غیر بومی هستیم ولی حرف ما اینجاست که متاسفانه در این شرایط تغییرات دولت عدهای منفعت طلب که به دنبال مطامع خاص خود هستند؛ کسی را که غیر بومی است در این طلسمی که هنوز شکسته نشده و دائما ما به «خود زنی» نیروهای بومی عادت کردهایم؛ مطرح میکنند تا با هزینه کمتری سکان استانداری استان را به دست گیرند و ایشان از قبل این انتصاب به منافع خودشان دست پیدا کنند.