ساخت تراز زیر سطحی ۱۰ درصد پیشرفت داشته است؛
مشهد صاحب شهر زیرزمینی میشود
اگر احداث شهر زیرزمینی در اطراف حرم مطهر رضوی به خوبی مدیریت و طرحریزی شود، میتواند به عنوان راهکاری جدید به کار گرفته شود که نه تنها نیازهای شهروندان و خواستههای مدیریت شهری را تامین میکند، بلکه تاثیر بسیار زیادی بر توسعه پایدار شهر خواهد داشت.
مشهد به عنوان پایتخت معنوی کشور در سال بیش از 25 میلیون زائر و مسافر به خود جذب میکند و این امر در کنار گسترش روز افزون جمعیت ساکن در شهر، همواره به عنوان نقطه مثبت و در عین حال به عنوان یک چالش برای این کلانشهر مذهبی شناخته میشود.
به گزارش ایلنا از مشهد، حجم میلیونی زائران در شهر مشهد نیازمند خدماترسانی مطلوب و فراهم کردن زیرساختهای رفاهی و خدماتی برای آنان است. این در حالی است که مشهد با مشکلات و مسائلی روبهرو است که شاید بتوان آنها را در قالب کمبود بسترهای خدمات دهی سیستم حمل و نقل، کمبود فضاهای خدماتی و فضاهای سبز، آلودگیهای صوتی، محیطی و... نام برد.
از سوی دیگر این مسائل هر روز با افزایش تعداد زائران و علاقمندی آنها به اقامت در محدوده پیرامونی حرم گستردهتر میشود و این امر سبب شده حجم بالایی از زائران در محدوده اطراف حرم ساکن شوند و با وجود تدابیر مسوولان برای خدمات دهی، نیازهای آنان به درستی پاسخگویی نشود؛ به همین دلیل از چند سال گذشته موضوع احداث شهر زیرزمینی و توسعه آن در سطوح زیرین حرم مطهر رضوی مطرح شد و هم اکنون این طرح در حال اجراست.
بزرگترین رواقهای زیرسطحی حرم مطهر اجرا میشود
در همین رابطه رییس کمیسیون فنی، عمرانی و طرحریزی شهری شورای اسلامی شهر مشهد احداث این شهر زیرزمینی را پتانسیل کشف نشدهای خوانده که میتواند افق توسعه شهر مشهد را گسترش بخشد، میگوید: اگر احداث شهر زیرزمینی در اطراف حرم مطهر رضوی به خوبی مدیریت و طرحریزی شود، میتواند به عنوان راهکاری جدید به کار گرفته شود که نه تنها نیازهای شهروندان و خواستههای مدیریت شهری را تامین میکند، بلکه تاثیر بسیار زیادی بر توسعه پایدار شهر خواهد داشت.
جواد داوودآبادی فراهانی به هزینه بالای تملک زمینهای محدوده اطراف حرم اشاره کرده و میافزاید: امکان گسترش ساخت و سازها در عرصه و سطح زمین به دلیل ارزش افزوده زمین وجود ندارد.
وی خاطرنشان میکند: از طرفی زائران نیازمند حضور در فضاهای مسقف و سرپوشیده به منظور حفظ از سرما و گرما در فصول مختلف سال هستند. این در حالی است که رواقهای موجود در حرم مطهر رضوی گنجایش تعداد مشخصی را دارد و پاسخگوی نیاز زائران نیست و همواره با پرشدن صحنها و بسته شدن در رواقها مواجهایم.
رییس کمیسیون فنی، عمرانی و طرحریزی شهری شورای اسلامی شهر مشهد با اشاره به طرح موضوع ساخت شهر زیرزمینی و بررسی آن در جلساتی با حضور تولیت آستان قدس رضوی میافزاید: موضوع ساخت شهر زیرزمینی یا تراز زیرسطحی که به عنوان یک ضرورت مطرح است، با تولیت آستان قدس رضوی در نشستهای متعددی مطرح و مورد بررسی قرار گرفت و تولیت آستان قدس نیز بر ایجاد بزرگترین رواقهای زیرسطحی در قسمت زیرین حرم مطهر تاکید کرد.
داوودآبادی با بیان اینکه برای اجرای این پروژه اعتباری بالغ بر 15 هزار میلیارد تومان نیاز است، تصریح میکند: افق اجرای این طرح فاقد تاریخ مشخصی است و هر چه منابع مالی بیشتری اختصاص یابد، اجرای طرح با سرعت بیشتری به پیش میرود.
اجرای پروژه شهر زیرزمینی در یک سوم از بافت فرسوده
سخنگوی سازمان مجری طرح نوسازی و بهسازی بافت فرسوده پیرامون حرم مطهر رضوی با اشاره به پروژه ساخت تراز زیرسطحی که به طرح گسترش حیات شهری معروف است، میگوید: این پروژه تقریبا یک سوم از مجموع کل 366 هکتار از بافت قدیم محدوده طرح حرم مطهر رضوی را شامل میشود.
عباسعلی رشید وسعت این پروژه را 40 هکتار اعلام کرده و میگوید: این پروژه در سال 1385 مطرح شد، در کمیسیون ماده 5 تصویب گردید و عملیات اجرایی آن از سال 1390 آغاز شد.
وی هدف از اجرای این طرح را استفاده بهینه از فضای شهری در سطوح زیرین عنوان و خاطرنشان میکند: در ابتدای اجرای طرح نوسازی و بهسازی بافت فرسوده پیرامون حرم مطهر رضوی، چنین شهر زیرزمینی در نظر گرفته نشده بود، اما پس از بازنگری طرح نوسازی اطراف حرم مطهر در سال 78، طرح احداث شهر زیرزمینی در محدوده شارستان به تصویب رسید.
... و اما هزینه بالای تملک زمین در اطراف حرم
سخنگوی سازمان مجری طرح نوسازی و بهسازی بافت فرسوده پیرامون حرم مطهر رضوی با اشاره به محدودیت زمین در اطراف حرم مطهر و ارزش افزوده زمین در این محدوده تصریح میکند: با توجه به پیشبینی حضور سالانه 40 میلیون زائر در سال 1404، با اجرای این طرح میتوان از فضاهای موجود و در دسترس بیشترین استفاده را برد.
رشید اظهار میکند: پروژه یاد شده دارای اولویتهایی است که از آن جمله میتوان به فضای مفصل(فاصله بین حرم مطهر و بافت فرسوده) اشاره کرد؛ همچنین ضلع قبله، باغ راهها و ایستگاههای قطار شهری از دیگر اولویتهایی است که در این پروژه اجرایی میشود.
وی در ادامه بیان میکند: طرح ساخت شهر زیرزمینی یا تراز زیرسطحی پروژهای عظیم در ترکیب با سایر زیرساختهای شهری است که به منظور گسترش حیات شهری در ترازهای زیرسطحی زمین اجرا میشود.
4 تراز زیر سطحی پذیرای زائران و مسافران
سخنگوی سازمان مجری طرح نوسازی و بهسازی بافت فرسوده پیرامون حرم مطهر رضوی در خصوص گستره طرح میگوید: این طرح از مرز فضای قدسی حرم(فضای20 متری مفصل) به سمت بیرون، تا خیابان 50 متری شارستان را شامل میشود که تمامی باغ راههای طراحی شده در این فضا قرار میگیرد.
رشید با اشاره به در نظر گرفتن هشت باغ راه در تراز زیرسطحی حرم مطهر خاطرنشان میکند: این باغ راهها به صورت شعاعی شامل 2 یا 3 تراز زیرین است که پیشبینی شده در تراز منفی یک و دو مجتمعها و کاربریهای تجاری احداث شود. در تراز منفی 3 پارکینگ احداث خواهد شد و تراز منفی 4 این طرح نیز به تاسیسات خدماتی اختصاص خواهد یافت.
وی به ارائه توضیحی در خصوص مفصل طرح پرداخته و میگوید: مفصل در این پروژه حدفصل حرم مطهر و بافت فرسوده است و به صورت حلقهای با جهت گیری شعاعی تعریف شده که مرکزیت آن حرم مطهر است.
در نظر گرفتن 4 ایستگاه قطار شهری در طرح
سخنگوی سازمان مجری طرح نوسازی و بهسازی بافت فرسوده پیرامون حرم مطهر رضوی اظهار میکند: با اجرای پروژه تراز زیرسطحی و شهر زیرزمینی تمامی نقشهای عملکردی، ارتباطی، فرهنگی، اجتماعی و مسائل مرتبط با زیرساختها به صورت یکجا و به هم پیوسته در اختیار شهروندان و زائران قرار میگیرد.
رشید در خصوص ضلع قبله که حدفاصل بابالجواد(ع) و بابالرضا(ع) قرار دارد، میگوید: این ضلع در ترکیب با ایستگاه قطار شهری به منظور توسعه حیات شهری با کاربریهای تجاری و خدماتی اجرا میشود.
وی همچنین به پیشبینی ایجاد چهار ایستگاه قطارشهری در داخل محدوده طرح اشاره کرده و میافزاید: این ایستگاهها در ترکیب با باغ راهها و سایر زیرساختها اجرا خواهد شد.
سخنگوی سازمان مجری طرح نوسازی و بهسازی بافت فرسوده پیرامون حرم مطهر رضوی با بیان اینکه در حال حاضر اجرای این پروژه در محدوده قطاع یک منطقه ثامن- حدفاصل خیابان شیرازی تا خیابان اندرزگو- با 10 درصد پیشرفت فیزیکی در حال اجراست، میگوید: با اجرای پروژه تراز زیرسطحی در محدوده حرم مطهر زندگی اجتماعی و اقتصادی مردم در نزدیکترین نقطه به حرم مطهر و در سطح زیرین جریان خواهد داشت.