مروری بر شغل صدها ساله ایرانی؛
هنر صنایع دستی یادگار روزی که ایرانی خود اکتفا بود
وقتی از جوانان قدیم سراغی از هنرهایی همچون ارسی سازی، علامت سازی، چلنگری، صحافی سنتی، جاجیم بافی، شعربافی، گیوه دوزی، دوات گری، دباغی سنتی و برک بافی را می گیرم، سرهایشان را به تأسف تکان می دهند و تنها می گویند، یادش بخیر...
ایلنا - مشهد: امروزه از جوانان اگر سراغ صنایع دستی را بگیرید شاید تنها بتوانند چند نمونه رایج آن همچون قالی بافی و سنگ تراشی را بیان کنند، و این در حالی است که خراسان قدیم یکی از پایگاه اصیل هنر صنایع دستی در کشور محسوب می شده است.
به گزارش خبرنگار ایلنا از مشهد، به گفته کارشناسان بیش از تولید صنایع دستی بیش از 90 رشته را در خراسان در بر می گرفته است و اگر امروز به بازار های قدیمی مشهد همچون سرشور و کوچه نوقان بروی البته اگر زیبا سازی های نوین تاریخ را از گوشه ذهن و چشم هایمان نشسته باشد، دکان های فرسوده ای را می بینی که روزگار گرد فراموشی را بر سروصورتشان نشانده است.
البته اگر چشم بر کرکره های پایین کشیده آنان بگذاری و گوش دل را به سال های دور سالهای 1320 به بعد ببری هنوز صدای چکش آهنگران و نعل سازان و شیهه اسب های لجام گسیسخته را خواهی شنید و حتی می توان صدای فروشندگان جاروهای دستی و دیگر هنرهای منقرض شده را که درستی شرط اصلی کارشان بود را شنید.
اما امروز جوانان ما دیگر نمی دانند چارق دوزی چیست و گیوه چه کارکردهایی داشته و دارد و حتی نام رنگرزی گیاهی،، پوستین دوزی، نمدمالی، احجام سنگی، آینه کاری، قطاعی و چادر شب بافی ها نیز در گوششان غریبگی می کند اما اگر از آنان سراغ اجناس خارجی را بگیری چنان برند های روز دنیا را معرفی می کنند که اگر ندانی گمان میبری آنان کارشناسان اقتصادی اروپا و آمریکایی هستند.
وقتی از جوانان قدیم سراغی از هنرهایی همچون ارسی سازی، علامت سازی، چلنگری، صحافی سنتی، جاجیم بافی، شعربافی، گیوه دوزی، دوات گری، دباغی سنتی و برک بافی را می گیرم، سرهایشان را به تأسف تکان می دهند و تنها می گویند، یادش بخیر...
مدیر موسسه توسعه گردشگری خراسان رضوی نیز بر ضرورت توجه مردم ومسئولان به رشته های مختلف صنایع دستی خاصه هنرهای در حال انقراض تاکید می کند و می گوید: یکی از مهمترین دلایل منسوخ شدن برخی از رشته های صنایع دستی و هنرهای سنتی، کاربردی نبودن آنها در زندگی روزمره مردم است که باید در این زمینه یک اقدام علمی و کارشناسی جامع انجام شود.
محسن لشگری ادامه می دهد:تنها راه احیاء و رونق هنرهای سنتی ارائه تعریف کاربردی به منظور شناسایی بیشتر آنها و زمینه سازی برای گرایش و علاقه مندی مردم به تولیدات سنتی و صنایع دستی بومی و منطقه است.
مدیر موسسه توسعه گردشگری با اشاره به برخی از رشته های ناشناخته صنایع دستی استان خاطر نشان می کند:برخی از رشته ها و تولیدات هنرمندان صنایع دستی در سطح استان ناشناخته است و این مشکل موجب شده تا امکان بهره برداری اقتصادی برای هنرمندان و تولیدکنندگان این آثار وجود نداشته باشد.
لشگری می افزاید: توسعه و رونق فعالیت های حوزه هنرهای دستی و سنتی ایران با توجه به گستردگی و تنوع بالای این هنر بومی،نیازمند آسیب شناسی و انجام یک کار علمی و فراگیر است.از همین رو،آسیب شناسی رشته های مختلف صنایع دستی باید در اولویت برنامه های مدیریتی و اجرایی در این حوزه قرار گیرد.
مدیر موسسه توسعه گردشگری درپایان اضافه می کند: این موسسه بنابر رسالت خود وبه منظور حفظ واحیای هنرهای دستی قصد دارد دوره های آموزشی در رشته های مختلف صنایع دستی از جمله گلیم بافی، منبت، مشبک چوبی، سفال و... به اجرا گذارد که مقدمات اولیه آن در حال انجام است.
.......................
محمد جواد ابوعطا