خبرگزاری کار ایران

از دید کارشناس ارشد جامعه شناسی:

آسیب شناسی شوراهای شهری از برنامه ریزی تا مناقشات میان اعضاء

یکی از تحولات مهم در عرصه سیاسی – اجتماعی کشور تشکیل شوراهای شهر در سال ۱۳۷۷ بود و تا پیش از تشکیل این شوراها، ساز و کار اداره شهرها شکلی ساده و متمرکز داشت.

ایلنا - کاشان: کارشناس ارشد جامعه شناسی گفت: یکی از تحولات مهم در عرصه سیاسی – اجتماعی کشور تشکیل شوراهای شهر در سال ۱۳۷۷ بود و تا پیش از تشکیل این شوراها، ساز و کار اداره شهرها شکلی ساده و متمرکز داشت.

به گزارش خبرنگار ایلنا در کاشان « میثم نوابی پور » در گفتگو با خبرنگاران  با اعلام این مطلب راظهار داشت:شهردار از سوی استاندار یعنی یک مقام انتصابی دولت مرکزی، انتخاب می شد و زیر نظر او به فعالیت می پرداخت و تشکیل شوراهای شهر سبب شد تا ساز و کاری غیر متمرکز و مبتنی بر انتخاب مردم، اداره امور شهرها را بر عهده بگیرد.

به گفته وی، اگر چه تشکیل سازمان های جمعی و دموکراتیک برای اداره شهرها در ایران سابقه ای صدساله دارد و در گذشته تجربه هایی چون" انجمن بلدی" و" انجمن شهر"(آبرهامیان، ۱۳۸۷) وجود داشت،در مجموع می توان گفت که تا پیش از انقلاب مشروطه، در شهرهای ایران نهادهای منتخب مردم برای اداره امور شهر وجود نداشت و مدیریت شهری در اختیار نمایندگان حاکمان بود و با ورود به دوران مدرن که می توان سرآغاز آن را مقارن با تشکیل حکومت پهلوی اول در ایران در آغاز سده ۱۳۰۰ خورشیدی دانست در عرصه مدیریت شهری نیز تحولاتی اتفاق افتاد و سازمان های اداری مدرن برای اداره امور شهرها در قالب شهرداری ها تشکیل شد.

این کارشناس افزود:با وجود این سازمان ها با توجه به ماهیت مطلقه حاکمیت در دوران پهلوی و سیاست " نوسازی از بالا " به شدت وابسته به دولت مرکزی به ویژه وزارت کشور بودند و توسعه نیافتگی سیاسی در دوره پهلوی سبب شد که ساختارهای کلان و خرد مشارکت سیاسی یعنی مجلس شورای ملی و انجمن های شهر هیچ گاه نتوانند کارایی لازم را داشته باشند و آنها به آسانی تسلیم قدرت دولت شده و فاقد استقلال و آزادی عمل بودند.

به گفته وی، ایمانی جاجرمی در تحقیق عمیقی که در خصوص مسائل شوراهای شهری انجام داده است معتقد است که در حال حاضر تنها سازمانی که شوراها قدرت دخالت محدودی در نحوه ادراه و نظارت بر عملکرد آن دارند، شهرداری ها هستند،ازهمین رو تلقی اعضای شوراها این است که آن ها شورای شهرداری هستند نه شورای شهر، اما شهرداری تنها یکی از ده سازمان اجرایی محسوب می شود که در سطح شهر فعالیت دارند و نیروی انسانی و درآمد شهرداری ها در مقایسه با سازمان های قدرتمندی مانند آب، برق و مخابرات بسیار نازل است.

نوابی پور گفت:بسنده بودن قدرت و نظارت شورا به شهرداری موجب می شود تا اعضای شورا خود را اعضای سازمانی تلقی کنند که محدودیت شدیدی بر عملکرد آن تحمیل شده است.

به گفته وی،این تلقی آنها ناشی از این واقعیت است که در قانون اساسی، شوراها نهادهایی مهم و موثر درنظر گرفته شده اند، در حالیکه در واقعیت قدرت چندانی برای اداره امور و عمل به اهداف عالی خود ندارند.

کارشناس ارشد جامعه شناسی در ادامه تاکید کرد: ابهامات قانون شوراها و تغییرات مکرری که در آن اتفاق افتاده است، موجب شده تا نهادینگی شورا با مانع مواجه شود و ابهام در متون قانونی، پدید آورنده تفاسیر مختلف از قوانین می شود و ماموران اجرای آن ها و مردم را با سردرگمی مواجه می سازد، نبود یا ضعف سنت های دموکراتیک که مشوق عمل جمعی و تصمیم گیری مشترک باشند از عواملی است که فقدان نهادینگی شورا را موجب می شود.

به گفته نوابی پور، به اعتقاد ایمانی جاجرمی،شورای شهرها در ایران، با مسائل زیادی مواجه هستند که بر عملکرد آنها تاثیر دارد،بخشی از این عوامل که از سوی تحقیقات به آنها پرداخته شده است،عوامل فرهنگی یا سرمایه اجتماعی است واین سرمایه در دو شکل درونی و بیرونی بر شوراها موثر است، در شکل درونی، وجود سرمایه اجتماعی خود را در قالب اعتماد میان اعضای شورا نشان می دهد.

وی تصریح کرد: وجود این اعتماد موجب می شود تا جریان تصمیم گیری و اجماع با هزینه و زمان کمتری صورت گیردودر شوراهایی که اعتماد درون گروهی زیادی را از خود نشان می دهند، کمترین اشاره به تنش های درون گروهی وجود داشته است و نبود یا ضعف سنت های دموکراتیک که مشوق عمل جمعی و تصمیم گیری مشترک باشند از عواملی است که فقدان نهادینگی شورا را موجب می شود.

نوابی پور خاطر نشان کرد:مشاهدات در دوره اخیر شورای شهر نوش آباد هم نشان داد که ضعف تجربه عمل جمعی موجب شد تا بخش قابل توجهی از فعالیت شورا مصروف مباحث و مناقشات میان اعضاء شود و این مباحث عموما فاقد ماهیت فنی و برنامه ریزی بودند و در نتیجه در عملکرد شورا تاثیر منفی گذاشت.

به گفته وی، مسائل به نحوی پیش رفت که دو تن از اعضای شورای شهر پیش از موعد اتمام دوره شان استعفا دادند و از عوامل دیگری که باعث اختلال در کار شورای شهر می شد، رقابت های کاذب محلی در انتخاب اعضای شورا بود که به ایجاد چشمداشت های غیرمنطقی محلی از اعضای شورا می انجامید.

وی در پایان اظهار داشت:در حقیقت رقابت های محلی در ایجاد پیش فرض های بعضی از اعضای شورا از یکدیگر تاثیر منفی می گذاشت و از کیفیت و کارآمدی فعالیت های اعضای شورا کاست و به نظر می رسد درصورتیکه این مسائل وجود نداشت، اعضای شورا کارآمدی لازم برای انجام فعالیت های مثمر ثمر بیشتری را داشتند.

ارسال نظر
پیشنهاد امروز