زخم بیکاری درمان ندارد/
آمارهای ضد و نقیض و بنگاههایی که مرهم نشد
پیادهروهای چهارباغ مدعیان خوبی هستند.کافی است چند ساعتی را در آن قدم بزنی تا کسانی را ببینی که شاید چندین بار ابتدا تا انتهای پیاده رو را گز میکنند تا عقربهها جایشان را باهم عوض کنند ثانیهها و دقیقهها هم یکجا نمانند تا بیکاری به هر نحو که شده بگذرد.
پیاده روهای چهارباغ مدعیان خوبی هستند. کافی است چند ساعتی را در آن قدم بزنی تا کسانی را ببینی که شاید چندین بار از ابتدا تا انتهای پیاده رو را گز میکنند تا عقربهها جایشان را باهم عوض کنند ثانیهها و دقیقهها هم یکجا نمانند تا بیکاری به هر نحو که شده بگذرد.
به گزارش خبرنگار ایلنا، با هر کدامشان که هم صحبت شوی یک جمله دستگیرت میشود: نه ارث پدری داریم و نه پارتی. کسانی که از نشستن روی نیمکتهای بیحوصله گی خسته شدهاند از ماندن در اضطراب بیکاری از اعتماد به آمارهایی که هر بار دولتیها عنوان میکنند خسته شدهاند. حالا لیسانس داشته باشی یا دیپلم یا حتی برخی اوقات دکترا فرقی نمیکند. بیکاری خیلی وقت است با جوانان ما دست به یقه شده است.
ابراهیم، یکی از آنهاست: دیپلم که گرفتم، پدرم گفت: پسرم خودت میدانی که من با حقوق کارگری توانایی پرداخت هزینه دانشگاه آزاد را ندارم بنابراین حرف دانشگاه آزاد را نزن و هر طور شده سعی کن تا در دانشگاه سراسری قبول شوی. اما رقابت به قدری سنگین بود که من توانستم در مقطع کاردانی یک دانشگاه در سیستان و بلوچستان پذیرفته شوم. پدرم اما گفت: هزینه مسافتهای دور کمتر از دانشگاه آزاد نیست، قبلا هم گفته بودم که حقوق ناچیز من کفاف این هزینهها را نمیدهد. بنابراین دور درس و دانشگاه را خط کشیدم و به خدمت سربازی رفتم. وقتی برگشتم تصمیم گرفتم دنبال کار بروم.
شدم آواره خیابانها، پدرم تلخ حرف میزد! اما حرف حق میزد، راست میگفت او دیگر پیر شده بود. تصمیم گرفتم درس بخوانم روزها درخانه میماندم و درس میخواندم شاید در کنکور سراسری قبول شوم اما خانه نشینی من مسالهای نبود که برای پدرم قابل هضم باشد بنابراین هر روز یک دعوای بزرگ پیش میآمد و اعصاب همه خرد میشد. بنابراین پیاده روی در چهارباغ را به خانه نشستن ترجیح دادم.
حرفهای هر کدامشان را بشنوی مشابه همدیگر است. بیکاری غولی که حالا به یک کلمه تکراری تبدیل شده است و از هر سو کشیده میشود تا مراجع رسمی و غیر رسمی هر بار ابعاد تازه تری از آن را بنمایانند. ابعادی که گاهی در پس آمارهای ضد ونقیض یک رقمی و دو رقمی رد گم میکند و باز سرباز میکند تا زخم بیکاری هیچوقت خوب نشود.
زخمی که دولت نتوانست با مرهم بنگاههای زود بازده هم آن را ترمیم کند. به موجب این طرح مالکان کارگاههای کوچک در ازای استخدام سه نفر در کارگاه خود نه میلیون تومان وام کم بهره با باز پرداخت دراز مدت دریافت میکردند. از سرنوشت این طرح در دولت نهم چندان اطلاعی در دست نیست چرا که دولت چندان تمایلی به اعلام آمار و مشخص شدن دستاوردهای خود ندارد. عملکرد دولت در زمینه بیکاری سناریویی است که به شدت به بنیانهای اقتصاد مبتنی بر بازار وابسته است. این را نادر که حالا بیکار است و قبلا یک مغازه کفاشی داشته اما ورشکست شده و همه چیزش را از دست داده میگوید. کتابی حرف میزند و اطلاعاتش کم و زیاد در مورد اقتصاد بد نیست. به گفته او جذب سرمایه خارجی و تقویت بخش خصوصی تنها راههایی است که موجب میشود تا اقتصاد ایران هم طمع شیرین بیکاری تک رقمی را بچشد.
اما گفتههای او با وجود وضعیت اقتصادی حاضر آنچنان راهکار مناسبی نست چرا که اکنون فضای رقابتی نابرابری در عرصه کار و تجارت ایجاد شده است و در پی خود بیکاری را هم به دنبال داشته است. شاید به همین خاطر است که حل مشکل بیکاری به پای ثابت بحثهای مقامات اقتصادی تبدیل شده است و در کنار تورم عمده توجه مسئولان دولتی و نمایندگان مجلس را به خودش معطوف کرده است.
مسالهای که برای کارگران اصفهانی که روزانه به تعداد بیکارانشان افزوده میشود و یا کسانی که فارغ التحصیل سراب کار شدهاند نمود پررنگتری دارد تا هر بار به بهانههای مختلف آمار بیکاران را جستجو کنند. علیرضا هم یکی از همین کارگرانی است که به دنبال اجرای طرح بنگاههای زود بازده مدتی در یک شرکت پخش تجهیزات پزشکی مشغول به کار شد. او میگوید: بعد از اینکه مدیر شرکت با استخدام ما وام را گرفت بلافاصله چکهای برگشتیاش را پاس کرد و اموال شرکت را زیر قیمت فروخت. بعد از چندماه با ما سه نفر دستمزد سه ماهمان را تصفیه کرد و اعلام بر شکستگی کرد و ما به جرگه بیکاران اضافه شدیم.
اما در این میان مسالهای که وضعیت را بحرانیتر میکند ابهاماتی است که نرخ بیکاری واشتغال استنباط میشود. آمار مبهمی که دبیر اجرایی خانه کارگراصفهان آنها را واقعی نمیداند.
اصغر برشان در این زمینه با ذکر مثالی میگوید: یکی از منابع مستند مرکز آمار، لیست بیمه شدگان تامین اجتماعی است که این منبع نمیتواند قابل استناد باشد چرا که همه کارگران و شاغلین تحت پوشش بیمه نیستند.
در حالیکه طبق آمار ارائه شده نرخ بیکاری در استان اصفهان ۱۴. ۲ عنوان میشود، اما این فعال کارگری در اصفهان این عددها را قبول ندارد.
او میگوید: هم اکنون جوانان بسیاری بیکار هستند که دلایل آن وضعیت بد اقتصادی تعدیل نیرو در کارخانهها یا کارگاهها و بسیاری از مسائل دیگر است این در حالی است که اشتغال باید ثبات و استمرار داشته باشد، و آمار کارگران موقت و شاغلین شغلهای کاذب، نمیتواند در ارایه آمار ایجاد شغل و نرخ بیکاری صحیح باشد.
به گفته وی نرخ اعلامی بیکاری استان اصفهان غیر واقعی بوده و آمارهای رسمی که از سوی وزارتخانههای مختلف منتشر میشود، نباید این آمارها با هم مغایرت داشته باشند.
حسین باقری با بیان اینکه ۲۲ درصد از جمعیت استان را افراد زیر ۱۵ سال و ۳۵ درصد را جوانان ۱۵ تا ۲۹ سال تشکیل میدهند، میافزاید: پیشبینی میشود که بیش از ۶۰ هزار نفر بیکار در شهرستان اصفهان وجود داشته باشد.
دریا قدرتیپور