گزارش خبری
روز پرکار خبرنگاران آذربایجانشرقی باز هم با سکوت مسئولان همراه بود
روز شنبه پنجم مردادماه روز پرکار دیگری برای خبرنگاران رسانههای گروهی به ویژه خبرگزاریها در آذربایجان شرقی بود./ پوشش خبری چندین مراسم ویژه در این روز کاری همچون قبل روز پر تلاشی را در برابر آنان قرار داد.
ایلنا: پنجم مرداد ماه در شرایطی که آنچنان به نظر نمیرسید خبرنگاران استان آذربایجان شرقی روز پرکاری را داشته باشند ولی همراه شدن چندین رویداد خبری در این روز آنان را سخت درگیر کار کرد.
از یک طرف سفر وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و یکی از معاونان رییس جمهور به تبریز و افتتاح چندین طرح فرهنگی و از سوی دیگر حضور معاون اول رییس جمهوری در استان آذربایجان شرقی و همراهی وزاری نیرو و راه و شهرسازی با وی و آغاز عملیات اجرایی و بهرهبرداری از چندین طرح در نقاط مختلف استان که حکایت از اهمیت آنها داشت در کنار پوشش اخبار روزانه روز پرکاری برای دست اندرکاران رسانههای گروهی رقم زده بود.
برخورد مسئولان با خبرنگاران باید با نگاهی نو نگریسته شود
گرچه معمولا در سفرهایی مانند حضور رییس جمهوری و معاون اول رییس جمهوری عمدتا پوشش گزارشهای خبری به نوبه خود گسترده است و خبرنگاران باید خود را برای چنین روزهای کاری آماده کنند، اما در این میان تعامل مسئولان استان و کشوری نه تنها در چنین برنامههای خبری بلکه در کل فعالیتهای روزمره خبری ضروری به نظر میرسد. مهمتر از همه اینکه در سایه فعالیتهای رسانههای گروهی است که فعالیتهای مسئولان در عرصههای مختلف به مردم اطلاع رسانی میشود. لذا برخورد مسئولان با خبرنگاران باید با نگاهی نو نگریسته شود، اما در این میان انتظارات خبرنگاران از مسئولان در این عرصه جالب توجه است.
سرپرست خبرگزاری فارس در استان آذربایجان شرقی در این زمینه میگوید: خوشبحتانه خبرگزاری فارس در پوشش اخبار دیروز مشکل چندانی نداشت، اما چون معاون اول رئیس جمهوری با هلیکوپتر عازم شد امکان عزیمت خبرنگاران از مرکز استان فراهم نشد و ما مجبور شدیم از خبرنگاران شهرستان بهره بگیریم.
در ردههای پایینتر با مشکل مواجه میشویم
وحید زینالی در مورد برخورد مسئولان در ارتباط با خبرنگاران اظهار میدارد: در مدیریت کلان استان آذربایجان شرقی مسئله خاصی نداریم، اما در ردههای پایینتر با مشکل مواجه میشویم. به ویژه وقتی که خبر به نفع آنها نیست و مبادا علیه منافع آنها باشد و نقاط ضعف عملکردی آنان، رو شود. آنوقت است که هم دسترسی سخت میشود و هم با عکس العملهای غیرقابل قبول روبرو میشویم.
وی با بیان اینکه عمدتآ به دلیل ارتباطات خوب خبرنگاران فارس دسترسی مناسبی به مسئولان استان داشتهایم، تأکید میکند: خبرنگار برای فعالیت خود جز به دنبال مواد خام و اطلاعات اولیه لازم برای تهیه خبر و گزارش خود نیست و اگر به دنبال مسایل مادی بود وارد این حرفه نمیشد.
رئیس انجمن صنفی روزنامه نگاران آذربایجان شرقی یکی از مشکلات عرصههای خبری این استان را «خبرنگارگریزی» عنوان میکند و میگوید: متاسفانه برخی از مسئولین ازجمله مدیران بانکهای استان آذربایجان شرقی خود را پاسخگوی خبرنگاران ندانسته و حتی از برگزاری یک مصاحبه خبری برای گزارش عملکرد سالانه هم خودداری میورزند.
با وجود آنکه خدمات رسانههای گروهی در راستای معرفی عملکرد، ارایه پیشنهادات به همراه بیان نقاط ضعف، انتقادات سازنده و انتقال مشکلات بوده و در مجموع به نفع جامعه و مدیران برای پیشبرد امور جاری است اما با این وجود استقبال شایان توجهی از این فعالیتها به عمل نمیآید.
در استان آذربایجان شرقی کلآ شرایط خوبی حاکم نیست
یکی از خبرنگاران خبرگزاری ایرنا در آذربایجان شرقی نیز در این زمینه معتقد است: پوشش اخبار توسط خبرنگاران کلآ در راستای اهداف نظام بوده و باید مسئولان حمایت بیشتری از آن به عمل آورند. در استان آذربایجان شرقی کلآ شرایط خوبی حاکم نیست.
یحیی مرتضایی با بیان اینکه در برخی حوزهها در آذربایجان شرقی دسترسی و تهیه خبر آسان است، اضافه میکند: البته نمیتوان آمار درستی در این زمینه ارایه داد، ولی به اعتقاد من تنها در ۳۰ درصد دستگاههای دولتی میتوان خبر را به موقع و با کسب اطلاعات لازم تهیه کرد.
روابط عمومیها اختیار چندانی ندارند
وی با بیان اینکه روابط عمومیها اولین حلقه ارتباطی با خبرنگاران به شمار میروند، اظهار میدارد: متاسفانه روابط عمومیها اختیار چندانی ندارند و در برخی ادارات برای تهیه خبر باید از هفت خوان رستم گذشت.
مرتضایی یادآور میشود: البته این سختی کار تنها به تهیه اخباری که به معرفی خدمات دستگاههاست مربوط میشود و اگر خبری ایرادی را مطرح کند آنوقت شرایط سختتر میشود.
وی درعین حال توجهات مدیریت کلان استان آذربایجان شرقی را نسبت به فعالیت خبرنگاران را خواستار شده و میگوید: متاسفانه مسئولان آنطور که باید و شاید به همت، فعالیت شبانه روزی و طاقت فرسای خبرنگاران توجهی نمیکنند.
مرتضایی اضافه میکند: قطعا این توجه موجب انگیزه بیشتر خبرنگاران برای فعالیتهای خبری میشود، چراکه در درازمدت و با بیتوجهی مسئولان آنان در حوزه کاری خود دلسرد شده و این شرایط خوبی را برای آذربایجان شرقی رقم نمیزند.
بهواسطه تلاش خبرنگاران باسابقه جایگاه ایرنا را باید جدا محسوب کرد
جایگاه یک نهاد دولتی به عنوان خبرگزاری باید در این عرصه با وسعت نظر بیشتری نگریسته شود. جایگاهی که البته خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران در آذربایجان شرقی به واسطه تلاش مدیریت و خبرنگاران باتجربه آن کسب کرده را باید فارغ از آن جستجو کرد که اگر آنان تنها به این بسنده میکردند شاید ارسال گسترده این حجم خبری از استان ممکن نمیشد. کاری که در روز قبل و با پوشش گسترده اخبار این روز به وضوح باردیگر نمایان شد.
مدیر خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران در آذربایجان شرقی دراین زمینه با اشاره به عملکرد فعالانه خبرنگاران این خبرگزاری در استان میگوید: ما خود را موظف به اطلاع رسانی میدانیم و در چنین رویدادهای خبری با هماهنگی سازمان مرکزی در اعزام خبرنگار بدون حاشیه به دنبال وظایف خود هستیم.
یعقوب اسماعیلی با اشاره به عملکرد خبرگزاری ایرنا در آذربایجان شرقی اظهار میدارد: این خبرگزاری با تلاش خبرنگاران خود روزانه به طور متوسط بالغ بر ۵۰ خبر از استان منتشر میکند که قطعا نقش مهمی در معرفی وضعیت استان و بسترسازی برای توسعه آن را فراهم میکند.
بی اطلاعی مسئولان جالب است
وی به برخی بیاطلاعی مسئولین نیز اشاره میکند و میگوید: در چندین سال اول خبرگزاری جمهوری اسلامی را با روزنامه جمهوری اسلامی که ارگان حزب جمهوری اسلامی بود اشتباه میگرفتند البته الان شرایط بهتر شده است.
اسماعیلی درخصوص میزان دسترسی خبرنگاران ایرنا در آذربایجان شرقی به مدیران استانی میگوید: از آنجا که خبرنگاران ایرنا در آذربایجان شرقی باسابقه بوده و مدیران آنها را میشناسند، از لحاظ ارتباط مشکل چندانی نداریم، ولی یکی از مسایلی که ما را درگیر خود میکند تغییر زیاد در اطلاعات دریافتی است که البته این هم جز طبیعت کار خبری به شمار میآید.
وی در مقایسه ارتباطات مدیران استان آذربایجان شرقی با سایر نقاط کشور اظهار میدارد: اگر بخواهیم این موضوع با مرکز سیاسی کشور و تهران در نظر بگیریم، به نسبت ۲۰ درصد است. زمانی که من در تهران به فعالیت خبری مشغول بودم و حوزه کاریام را دو وزارتخانه تشکیل میداد، به راحتی با دو وزیر ارتباط مستقیم داشتم، چرا که آنان به اهمیت موضوع پی برده بودند. بدیهی است این کاهش ارتباط در شهرهای کوچک هم بیشتر است.
اسماعیلی با اشاره به اهمیت این ارتباطات خاطرنشان میکند: اطلاع رسانی مسئولین از طریق خبرنگاران هم موجب جلب اعتماد مردم شده هم توطئهها خنثی میشود و از طرف میتواند بستر بازار شایعات برچیند.
مدیر خبرگزاری ایرنا در آذربایجان شرقی یکی دیگر از مشکلات عرصه اطلاع رسانی در این استان پراهمیت دانستن صدا و سیما از سوی مسئولان به سایر رسانهها عنوان میکند و میگوید: جایگاه هریک از رسانههای تصویری، شنیداری و نوشتاری برای خود مشخص است، اما جایگاه برتر قایل شدن برای یکی از آنها قابل توجیه نیست. با وجود سختی کاری که در تهیه خبر برای صدا و سیما وجود دارد، رسانههای مکتوب با احساس مسئولیت بیشتری مبادرت به تهیه خبر میکنند و از طرفی حجم اخبار تولیدی دو مجموعه هم قابل قیاس نیست.
مسئولان باید به اقدامات خبزنگاران ارج بگذارنند
اسماعیلی بر ضرورت ارجگذاری مسئولین به فعالیت خبرنگاران رسانههای مکتوب تاکید و اظهار میکند: ارتباط نزدیک، بازدید از دفاتر خبرگزاریها و مطبوعات ضمن دلگرمی برای دست اندرکاران رسانهها فرصتی مناسبی را برای مسئولین فراهم میکند تا از ظرفیت موجود این حوزه بهره گیرند.
اما خبرگزاریهای مستقل و خصوصی با چه مشکلاتی روبرو هستند
اگر خبرگزاریهای دولتی و همسو با مواضع با نهادهای دولتی با مشکلات مختلفی روبرو هستند قطعا خبرگزاریهای مستقل و خصوصی با دغدغههای بیشتری روبرو هستند.
دبیر اخبار خبرگزاری ایلنا در آذربایجان شرقی در این زمینه میگوید: به واسطه ارتباطات خوب خبرنگاران ایلنا در آذربایجان شرقی با مسئولان و انعکاس واقعی اخبار بر اساس حقایق به ویژه در حوزه کارگری از سوی این خبرگزاری سبب شده تا نگرش مثبتی نسبت به این خبرگزاری در استان وجود داشته باشد و کمتر شده است تا تلاش خبرنگاران این خبرگزاری در کسب خبر بینتیجه بماند.
رضا عظیم آذری اضافه میکند: اما در مجموع مدیران روابط عمومیها و مسئولان ادارات تمایز خاصی را بین خبرگزاریها و برخی رسانههای مکتوب قائل هستند و عملآ شرایط به گونهای شده است که حتی در برخی مصاحبهها، همایشها و افتتاح پروژهها گزینشی عمل شده و محدودیت اعمال میشود که به نظر روش صحیحی به نظر نمیرسد چرا که خوشبختانه با وجود تشکلهای فعال مربوط به مطبوعات در آذربایجان شرقی از جمله انجمن صنفی روزنامه نگاران و خانه مطبوعات نباید هیچ مشکلی در این زمینه وجود داشته باشد.
وی با بیان اینکه در برخی نهادهای دولتی اولویت خاصی به خبرگزاریهای دولتی و وابسته به دولت و مطبوعات غیرمنتقد داده میشود، اظهار میدارد: وضعیت به گونهای است عرصه برای دریافت آسان خبر از سوی مسئولان و وقت مصاحبه به سادگی نیست و آنان معمولا به اصطلاح تمایلی برای ارایه اطلاعات ندارند به خصوص زمانی که اخبار مربوط به ایرادات حوزه کاری باشد.
عظیم آذری به محدودیتهای کار برای خبرگزاریهای خصوصی و برخی نشریات اشاره میکند و میگوید: در اوایل کار مسئولان وقعی به تلاشهای خبرنگاران غیر دولتی نمینهادند و برای آنان چند رسانه خاص قابل قبول بود گرچه اکنون شرایط کمی بهتر از گذشته شده است اما درهرحال تجربه نشان میدهد که دغدغههای کاری برای دست اندرکاران این عرصه به غیر از مسئولیتهای حرفهای خاصی که دارند بسیار بیشتر است.
وی خاطرنشان میکند: مسئولان بر این باورند که خبرنگاران موظفند که اخبار را مطابق با میل آنان منتشر کنند و دست اندرکاران این حرفه که با هزینه شخصی دست به انتشار نشریه و دایر کردن خبرگزاری کردهاند باید خواسته و توقعات آنان را برآورده سازند در حالی که نشریات و خبرگزاریها اساسا باید رویکرد مردم سالارانه داشته باشند.
عظیم آذری با اشاره به روند فعالیت خبرگزاری ایلنا اظهار میدارد: از آنجا که بخش عمدهای از اخبار این خبرگزاری در حوزه کارگری انتقادی و با طرح مشکلات کارگران در قالب اعتراضات و گزارش تجمعات منتشر میشود عمدتآ مسئولان دل خوشی از آن ندارند و ترجیح میدهند ارتباط کمتری با این خبرگزاری منتقد داشته باشند تا به آنجا که حتی در برخی جلسات از دعوت خبرنگاران این خبرگزاری خودداری میشود. در حالی که مدیریت کلان استان و روابط عمومی استانداری آذربایجان شرقی اصلآ چنین نگاهی وجود ندارد و ما در ردههای پایین و خاص دچار مشکل میشویم.
وی با بیان اینکه ارتباطات خوبی بین نهادها و تشکلهای کارگری با این خبرگزاری وجود دارد اما یادآور میشود: در برخی موارد به دلیل فشاری که بر روی نهادهای کارگری وجود دارد وقتی که ایلنا خبری را آماده انتشار میکند تشکلهای کارگری خواهان آن هستند که خبر در ابتدا از سایر خبرگزاریها و یا از تهران منتشر شود تا حساسیت موضوع از سوی مسئولان کمتر شود.
دبیر اخبار خبرگزاری ایلنا در آذربایجان شرقی در عین حال یادآور میشود: این در حالی است که وقتی خبر در ارتباط با مشکلات جامعه به ویژه در حوزه کارگری انتشار مییابد نه تنها در بازار شایعات بسته میشود بلکه محملی برای انعکاس سریعتر و رسیدگی بهتر به مشکلات و پاسخگویی جامعتر مسئولان فراهم میشود که باید از آن بهره کافی گرفته شود.
عظیم آذری یادآور میشود گرچه خبرنگاران هیچ انتظارخاصی از مسئولان ندارند ولی خود آنان باید جایگاه این نقش در برقراری ارتباطات سازنده وفراهم کردن بستر کار برای آنان توسعه دهند.
وی میگوید: راههای بسیار مفید وکارسازی برای گسترش این ارتباطات و ارج نهادن به تلاشهای دست اندرکاران رسانهها وجود دارد که اگر مسئولان بخواهند تحقق آن بسیار آسان و عملی است.
به هر روی پنجم مرداد با صدها خبر تولیدی خبرنگاران آذربایجان شرقی به پایان رسید و نشریات، خبرگزاریها و صدا و سیما تصویر، عملکرد و سخنان مدیران استانی و کشوری را منتشر کرد، اما یک خسته نباشید هم از سوی یکی از مسئولان خطاب به خبرنگاران و دست اندرکاران رسانهها نیز شنیده نشد. البته شاید همه این خسته نباشید یکساله را به روز خبرنگار موکول کردهاند.