رییس شورای ثبت آثار تاریخی و فرهنگی آذربایجان شرقی:
"پولكه تؤلاماخ" شهرستان عجب شیر آیینی در گرامیداشت یاد 72 خورشید فروزان كربلاست
قدمت آیین عزاداری «پولكه تؤلاماخ» (مشعل گردانی) طبق شواهد محلی مربوط به دوران صفویه است.
ایلنا- تبریز: رییس شورای ثبت آثار تاریخی و فرهنگی آذربایجان شرقی گفت: پولكه تؤلاماخ، "مشعل گردانی شهرستان عجب شیر" آیینی در گرامیداشت یاد 72 خورشید فروزان كربلاست
به گزارش خبرنگار ایلنا تراب محمدی در گفتگو با خبرنگاران با اشاره به ثبت ملی مراسم "پولكه تؤلاماخ" روستای شیشوان عجب شیر، به عنوان یكی از هفت آیین عاشورایی استان آذربایجان شرقی، اظهار داشت: شب تاسوعا و عاشورای حسینی در روستای شیشوان، ده ها «پولکه» آتشین در فضای تاریک شب چرخانده شده و بر ظلمت و تاریکی این شب های غم افزا غلبه می كند.
وی«پولكه تؤلاماخ» را از منحصر به فردترین مراسم عزاداری حسینی كشور خواند و یادآور شد: «پولكه» نام نوعی توپ آتشین ساخته شده از پارچه است که آن را با سیمی بسته و بعد از نفت اندود کردن، آتش
می زنند.
محمدی در تشریح این مراسم با بیان اینكه مردم روستای شیشوان در شب عاشورا به یاد امام حسین(ع) و قیامش آتش میگردانند، اظهار داشت: کودکان روستا در شب تاسوعا مراسمی به نام کیچیک پولکه(مشعل كوچك) و بزرگترها در شب عاشورا مراسم اصلی را با نام بؤیوک پولکه(مشعل بزرگ) برگزار میکنند.
مدیرکل میراث فرهنگی استان آذربایجان شرقی ادامه داد: در این مراسم یک مشعل اصلی بزرگ در مركز میدان و در جلوی مسجد اعظم روستا افروخته میشود تا مردم به گرد آن جمع شوند.
محمدی افزود: عزاداران مانند وقتی که به زیر علم میروند یکی یکی به زیر این مشعل رفته و دو نفر دیگر نیز به دنبالش راه میافتند، یکی سطل آب را با خود برده و دیگری آب را از سطل بر میدارد و بر آتش گردان میریزد تا او را خنک کند.
وی این گلولههای توپ مانند ده، دوازده کیلویی را ساخته شده از پارچههای درهم فرورفتهای که با زنجیر بسته و به نفت سیاه و گازوئیل آغشته است، عنوان كرد و گفت: بعد از آن که مشعل اصلی در وسط قرار گرفت، مشعل های کوچک دیگری هم که متعلق به یک محله هستند، توسط دیگر عزاداران از جلوی مسجد محل به میدان اصلی آورده میشوند.
مدیركل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان خاطرنشان كرد: عزاداران این مشعلها را با زنجیرهای بلندی در دست با آتش مشعل اصلی روشن كرده و بر سر عزاداران میگردانند.
محمدی با بیان اینكه در این هنگام گویی بر آسمان روستای شیشوان گویهای آتشین در پرواز هستند، یادآور شد: آتشگردانی اهالی روستای شیشوان به عقیده بسیاری، به نشانه آتشگرفتن خیمههای امام حسین(ع) در شب عاشورا است.
وی قدمت آیین عزاداری «پولكه تؤلاماخ» (مشعل گردانی) را طبق شواهد محلی مربوط به دوران صفویه دانست و گفت: سینهزنی، زنجیرزنی، شاه حسین وای حسین، تزئین اسب امام حسین (ع) و مراسم تعزیه امام حسین (ع) و حضرت ابوالفضل از دیگر مراسم سنتی عزاداری ایام محرم در روستای شیشوان شهرستان عجب شیر هستند.
یادآور می شود، هفت پرونده آذربایجان شرقی از آیین های عزاداری شهرستان های تبریز، آذرشهر، مراغه، هریس، جلفا و عجب شیر در ششمین اجلاس سراسری شورای عالی ثبت کشور با موضوع بررسی پروندههای آیینهای عاشورایی، تصویب و به ثبت رسید.