میزبانی موزه هنرهای معاصر تهران از هم اندیشان «تامل در هنر»
هر نوع اندیشهای که هنرمند داشته باشد مانند عینکی است که بر چشم زده و توسط آن به جهان مینگرد و با هر نوع نگاهی که داشته باشد نوع خاصی از قالب را برای اندیشهاش تعریف میکند، یعنی که فرم تابع اندیشه است.
ایلنا: محمد علی رجبی(مدرس دانشگاه تهران) با انتقاد از توجه نشدن به اصل صداقت در آثار هنری گفت: در بررسی آثار هنری اگر پریشانی دیده میشود از هنرمند است. البته فرم به این معنا نیست که همیشه یک کار کنیم بلکه فرم در تحول است که شکل میگیرد و هنرمند در تحولات خود همیشه در حال دگرگونی است.
به گزارش ایلنا به نقل از روابط عمومی معاونت امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، محمد علی رجبی در نشست تخصصی نمایشگاه فصل تامل با محور «فرم و محتوا» که در موزه هنرهای معاصر برگزار شد، افزود: هر نوع اندیشهای که هنرمند داشته باشد مانند عینکی است که بر چشم زده و توسط آن به جهان مینگرد و با هر نوع نگاهی که داشته باشد نوع خاصی از قالب را برای اندیشهاش تعریف میکند، یعنی که فرم تابع اندیشه است.
رجبی با تاکید بر اینکه ضرورت دارد قالبهای مختلف هنری را بشناسیم عنوان کرد: شناخت در قالب هنر، شناخت عملی است. یک نقاش نمیتواند بگوید که با دیدن یک نقاشی چینی یا مینیاتور ایرانی این سبک را فهمیده است چرا که هنر ساحت عمل است.
این محقق، پژوهشگر و نگارگر با اشاره به اینکه ما در مرحله ایی هستیم که عدهای از هنرمندان جوان شروع کردهاند به کار و آثارشان حاصل درسهایی است که در دانشگاه و آموزشگاهها آموختهاند، گفت: هرگز کسی نمیگوید که فرم و محتوای آثار جوانان، موید انقلاب است و به مرور که جلو میروند و هر مقدار که محتوی در دل هنرمند جا باز میکند، آثار هنرمند نیز مصداق محتوی میشود.
رجبی با انتقاد از اینکه در آثار هنری به اصل صداقت توجه نمیشود، عنوان کرد: در بررسی آثار هنرمندی، اگر پریشانی دیده میشود از هنرمند است. البته فرم به این معنا نیست که همیشه یک کار کنیم بلکه فرم در تحول است که شکل میگیرد و هنرمند در تحولات خود همیشه در حال دگرگونی است. وقتی اثری از یک هنرمند را میخواهند بررسی کنند نمیآیند یک یا دو اثر از او را بررسی کنند بلکه سیر و مراحل کار است که بررسی میشود.
وی با اشاره به اینکه انسانها با عقل روابط این عالم را میشناسند و با دلشان روابط عالم معنا را میشناسند، اظهار کرد: کسی که هر کدام از اینها را نفی کند گرفتار میشود. در عالم هنر سر و کار ما با روح است. برخی هنرمندان میگویند ما متعلق به ۱۵۰ سال بعد هستیم چرا که هنرمند تنها متعلق به زمان خود نیست و در طول زمان با هنرش باز هم ظهور میکند.
این هنرمند و استاد دانشگاه اظهار داشت: اگر ما قرار است به عنوان یک هنرمند کاری کنیم که مختص عالم هنر باشد، اول باید در هنر خودسازی خودمان باشد و وقتی خودمان را ساختیم از کوزه برون همان تراود که در او ست.
مرتضی گودرزی دیباج(مدیر مرکز هنرهای تجسمی حوزه هنری) نیز در این نشست گفت: حدود ۱۲ سال است که در باره نقاشی ایران تحقیق و پژوهش میکنم و به اینکه هنرمندان ما سردرگم هستند اعتقاد ندارم. معتقدم کسانی گیجاند که هنوز هنرمند نشدهاند و در حال تلاش برای هنرمند شدن هستند.
وی با بیان اینکه در گذشته افرادی که در حوزه تخصصی خود بهشان لازم رسیده بودند و بدات و نوآوری داشتند در دوره معاصر خود میدرخشیدند ادامه داد: این هنرمندان یک گام هم به جلو میرفتند مانند برخی هنرمندان که از قرن خود هم جلوتر بودهاند. کسانی که به اینشان میرسند خود فرم را پیدا میکنند و در این میان کسانی که میخواهند به سرعت به این مقام برسند کار دیگر هنرمندان را هم خراب کردهاند.
گودرزی اظهار داشت: اگر بخواهم خودم را به جای مخاطب بگذارم اولین چیزی که از شرایط هنری به عنوان دغدغه جدی و پرسش علمی از سیستمهای رسمی کشور، میپرسم این است که هنرمندان تجسمی چند نفر هستند؟
وی گفت: در دورهای این پرسش را از وزیر علوم مطرح کردم که پاسخی نداشت، در سه دوره از وزیر ارشاد پرسیدم پاسخی نداشت، از معاونان پرسیدم پاسخ نداشتند، خود ما هم آماری نداریم که ما چند نفر هنرمند حرفه ایی داریم و چند نفر اینها به معنای واقعی حرفهای هستند یعنی زندگیشان از این راه میگذرد و یا چند نفر فارغ التحصیلان هنر داریم که وارد حوزه فعالیت هنری شدهاند.
مدیر مرکز هنرهای تجسمی با اشاره به اینکه هنرمندانی داریم که مدتی خلاق بودهاند و دیگر نیستند، گفت: زمانی هم هست که هنرمندی کار میکند اما ۶۰ سال است که دارد اشتباه میکند و چون جامعه ما با تعارفات و آداب خوب در حوزه اخلاق و بد در حوزه علم و هنر است هیچ کس تا به حال به برخی هنرمندان نتوانسته است انتقاد کند.
وی ادامه داد: بر عکس این موضوع را هم داریم، کسانی هستند که در حوزه هنر ما محتوای عالی تولید میکنند و محتوی را هم مضمون نه، بلکه موضوع تلقی و تصور میکنند هر چیزی که موضوع دارد و روایت با ارزشی دارد الزاما محتوی را تامین کرده است و بعد هم میگویند که حالا که سمت خدا و پیغمبر و مباحث ارزشی رفتیم باید از ما حمایت شود در حالی که به سخیفترین شکل یک موضوع ارزشی را بیان کرده است و از این نمونهها فراوان داریم.
وی اظهار داشت: بهترین الگویی که هنرمندان را راهنمایی میکند قرآن است که در فلسفه آفرینش این الگو را رقم رده است. قرآن میگوید زمانی که خداوند میخواهد بشر را بیافریند به سراغ سخیفترین مادههای جهان میرود، چیزی را پیدا میکند که هیچ ارزشی ندارد و خداوند با گل کالبد انسان را میسازد و بعد روح را میدمد در کالبد که همان محتوا ست و همان جاست که خداوند برای اولین بار و فقط در این بخش از خلقت به خود تبریک میگوید.
نمایشگاه «فصل تامل» فعالیت سه سال مرکز هنرهای تجسمی حوزه هنری است که این نمایشگاه ۶ خرداد ماه در موزه هنرهای معاصر افتتاح شد و تا ۱۰ مرداد در همین مکان و نگارخانه ابوالفضل عالی و گالری شماره یک خانه عکاسان حوزه هنری برپاست.
نمایشگاه «فصل تامل» آثار هنرمندانی چون حسین نیرومند، کاظم چلیپا، مسعود شجاعی طباطباعی، حسین غلامی، حمید عجمی، مرتضی اسدی، محمد خزائی، احمدآقا قلیزاده، وزیریان، ایرج اسکندری، غلامعلی طاهری، احمد خلیلی، عبدالحمید قدیریان و نادر قشقایی در معرض دید عموم قرار میگیرد. تعداد آثار نقاشی در نمایشگاه ۶۷ اثر، خوشنویسی ۱۰۰ اثر، نگارگری ۱۵ اثر، پوستر ۷۰ اثر، کاریکاتور ۱۰۰ اثر و حجم سازی ۲۶ اثر است.