نمایشگاه صادق تبریزی در لندن
این روزها لندن میزبان نمایشگاهی مهم از آثار صادق تبریزی شده است؛ نمایشگاهی که مخاطبان گالری ۸ را به خود دعوت میکند تا از جدیدترین آثار پایه گذار نقاشیخط در ایران دیدن کنند.
ایلنا: این روزها لندن میزبان نمایشگاهی مهم از آثار صادق تبریزی شده است؛ نمایشگاهی که مخاطبان گالری ۸ را به خود دعوت میکند تا از جدیدترین آثار پایه گذار نقاشی خط در ایران دیدن کنند. این نمایشگاه بخشی از برنامههای گسترده «هفته هنری جهان اسلام» در لندن است که تبریزی، تنها میهمان ایرانی آن به شمار میرود. نمایشگاه تبریزی که شامل ۴۰ اثر از دورههای مختلف کاری این هنرمند است، درست رو به روی ساختمان اصلی موسسه «کریستیز» در لندن، هنر ایرانی را به مخاطبان عرضه میکند. این نمایشگاه که اول اکتبر (پنجم مهر) افتتاح شده، به مدت دو هفته دایر است.
به گزارش ایلنا، تبریزی در این نمایشگاه چهل اثر به نمایش گذاشته است که ده عدد از آنها جدید هستند و تا به حال به نمایش در نیامدهاند. مابقی آثار هم طی ده سال گذشته اجرا شدهاند. این هنرمند درباره برپایی نمایشگاه در لندن و همزمانی آن با هفته هنر جهان اسلام، گفت: «گالری ۸ از طریق اینترنت با آثار من آشنا شد و با یک ایمیل از من دعوت به عمل آورد. ظاهرا یک مشتری خواستار کار من بوده است و به همین دلیل مدیران این گالری که یک زن و شوهر انگلیسی هستند پیشنهاد کردند تا نمایشگاهی از آثار من در آن گالری برپاشود. آنها البته برنامه نمایشگاهی من را به گونهای تنظیم کردند تا آثارم همزمان با هفته هنری جهان اسلام در لندن به نمایش گذاشته شود.»
تبریزی درباره تفاوت این آثار با کارهای قبلی اضافه کرد: «آثار ابعادش بزرگتر است و در فرم کارها تغییراتی حاصل شده و خطوط ضخیمتر شدهاند؛ هر چند از نظر مفهومی همان شیوه قبلی را دنبال میکنم یعنی اینکه خطی خوانده نمیشود. البته در پس زمینه کار، ممکن است نوشتههایی باشد که خوانده شود و یا بعضی اوقات من اوراق کتاب را در متن آثارم استفاده میکنم. آثار اولیه من که همگی روی سفال انجام شده با استفاده از خط ثلث است. اما کارهای اخیر، آبسترهای است با الهام از خط شکسته نستعلیق که خوانده نمیشود و کسانی آنرا درک میکنند که زبان هنر بدانند.»
هنرمند شهیر ایرانی در حالی آثارش را در کرانههای رود تایمز به نمایش گذاشته که نمایشگاهش بازتابهای متفاوتی در جهان داشته است. روزنامه ایرلندی «ایریش تایمز» او را «خنیاگر رنگها» دانسته که با نقاشیهایش، موجب نزدیکی فرهنگها به هم میشود. این روزنامه جملهای به نقل از تبریزی به این مضمون آورده که «هنرقادر به نجات ما انسانها از نابودی نیست؛ با این حال میتواند عواقب یک نابودی بزرگ را یادآوری کند.» بخشهایی از گزارش این روزنامه اشاره به استقبال چند صد نفری مخاطبان از نمایشگاه او در روز افتتاحیه دارد و بخشی از توصیفهای جالب نویسنده در مورد این نقاش را این گونه گزارش میدهد: «تبریزی ۷۴ ساله با آن چشمان ریز جستوجو گر و محاسن به رنگ برف، شبیه عارفانی است که به جنگ نیروهای اهریمنی میروند. تجربه نگاه کردن به خط نگارههای انتزاعی او دست کمی از گوش دادن به موسیقی نوازندگان بزرگ جاز آمریکا ندارد و البته این نکته عجیبی درباره نقاشی ایرانی نیست؛ چراکه این هنر در گستره وسیعی از جهان دیده شده است.» همچنین دانیل پالمار، مورخ هنراسترالیایی در گزارشی مینویسد: «تبریزی در هفته هنر جهان اسلام و در روزهایی که این دین آسمانی با توهینهایی بیشمار رو به روست به لندن آمده. تلاشهایش برای نزدیک کردن ملتها از طریق هنر ستودنی است. او پیام صلح و دوستی را با نقاشیهایش به تصویر میکشد. از این رو باید وی را یک سفیر فرهنگی نامید. «
تونی کوریگر (نمایشگاه گردان هنری) هم درباره آثار تبریزی و رویکرد او میگوید: پرهیز از تاریکی و تیرگی و سوق دادن نگاهها به روشنی هدف اصلی هنر امروز جهان است. جهان این روزها با بحرانهای بیشماری دست و پنجه نرم میکرد؛ از انقلابهای عربی گرفته تا گرسنگی در آفریقا، آوارگی ستمدیدگان. من فکر میکنم هنر وسیلهای برای شناخت و ارزیابی پدیدههای پیچیده و پی بردن به دلایل تاریخی و جامعهشناختی آنهاست. اما مهمتر از همه اینها، رسیدن به مفهومی عمیقتر از واقعیت شرط است. آثار تبریزی در راستای رسیدن به این مفاهیم اجرا شدهاند. او در آثارش روی روشنی، عشق و صلح دست میگذارد.
در این میان به باور بسیاری از هنرمندان، صادق تبریزی همواره در کنشهای اجتماعی همچون یک آسیابان بادی عمل میکند: حقایق پنهان را عیان میسازد و بر جوانههای هنری نور میگستراند.
این برای اول بار نیست که هنر این هنرمند چنین تحسین غربیها را بر انگیخته است. طی ۵۰سال گذشته، لااقل ۳۰ نمایشگاه مهم انفرادی و گروهی برپا کرده است. اول بار در سال ۱۳۵۱ آثارش را زیر نگاه غربیها برد. از همان زمان، هنر او تحسین هنرشناسانی چون امانوئل لوتن، میشل تایپه و دیگران را برانگیخت. روزنامه لوموند در شماره ۱۹آوریل ۱۹۷۲، او را پیشگام نوعی نقاشی غنایی دانست که آثارش نیروی فریبنده قدرتمندی دارد. تبریزی زندگی پرماجرا و پرفراز و نشیبی داشته، شبیه خطوط سرکش، سحرآمیز و کوبنده نقاشیهایش. نمایشگاه خط نگارههایش در بورگز (۱۳۴۹) و گالری سیروس در پاریس (۵۰) که به اهتمام «میشل تاپیه» هنرشناس بزرگ برپا شد، سر آغاز شکوفایی هنر او بود؛ هنری که امروز، به اوج خود رسیده است. آن زمان تاپیه در مقدمه نمایشگاهش نوشت: «... این نقاشیهای بسیار امروزی و بنابراین به همان اندازه همیشگی که جز با صفت «هنری» صفتی دیگر بر آنها اطلاق نمیتوان کرد، نقاشیهایی با وفور اخلاقی- زیباشناسانه استثنایی است و به همین دلیل از مقولهای بسیار والا».