داستان خانه گوهر الزمان و مرد مجموعه دار شیرازی
میراث به تاراج رفته
بسیاری از اهالی شیرازکامیون قرمز رنگی را که همواره در ابتدای خیابان تختی این شهر پارک شده است بارها و بارها دیده اند اما این روزها شکل و شمایل این کامیون ماک که ناظربسیاری از صحنه های جنگ جهانی دوم بوده است تفاوت های آشکاری با روزهای گذشته دارد.
ایلنا: دستهای پینه بسته و هیکل چهار شانهاش در کنار صراحت لهجه و صداقت کلامش از او کارگری ساخته که به گفته خودش از زمانی که وسیله حمل و نقل در شیراز درشکه بوده در این شهر به جمع کردن اشیاء و وسایل قدیمی مشغول بوده است.
به گزارش خبرنگار ایلنا از شیراز، زین العابدین غفاری مرد میانسالی است که گرچه خود را کارگری ساده معرفی میکند، اما تلاش و پشتکارش در جمع آوری اشیاء وسایل قدیمی باعث شده تا او اینک بسیاری از آنچه را که میتوان بر آنها برچسب میراث فرهنگی زد را جمع کند و با خریداری بنای متعلق به گوهرالزمان قوام سودای افتتاح یک موزه منحصر به فرد را در ساختمانی که روزی خواندن و نوشتن را در آن آغاز کرده در سر بپروراند.
ماک جنگ جهانی دوم و بنای گوهرالزمان
بسیاری از اهالی شیراز کامیون قرمز رنگی را که همواره در ابتدای خیابان تختی این شهر پارک شده است بارها و بارها دیدهاند، اما این روزها شکل و شمایل این کامیون ماک که ناظر بسیاری از صحنههای جنگ جهانی دوم بوده است تفاوتهای آشکاری با روزهای گذشته دارد.
بنرهایی که اطراف این کامیون قدیمی نصب شده است، حکایت از اعتراض مالک این خودرو نسبت به مشکلات ایجاد شده پیرامون ملکی دارد که روزی متعلق به گوهر الزمان قوامی بوده است. بنایی که در مقایسه با عمارتهای هم جوارش یعنی خانه زینت الملوک و نارجستان قوام دارای یک وجه تمایز است. وجه تمایز این بنا در آن است که بر خلاف بسیاری از بناهای تاریخی، دو عمارت در این ساختمان بنا شده که یکی متعلق به دوره زندیه است و دیگری در زمان سلسه قاجار ساخته شده است.
زین العابدین غفاری که اینک مالک این بنای منحصر به فرد محسوب میشود در خصوص اعتراضش و نصب بنرهایی که حاکی از انتقاد از مسئولان میراث فرهنگی استان فارس است میگوید: نزدیک به ۵۰ سال است که هر جنس و شی عتیقه و تاریخی را که در هر کجای ایران میبینم خریداری میکنم تا میراث گرانبهای تاریخ این سرزمین به یغما برده نشود.
وی ادامه میدهد: چند سال پیش بنای متعلق به گوهر الزمان قوامی را با هدف افتتاح موزه خریداری نمودم. پس از کش و قوسهای فراوان بودجه ۳۵ میلیون تومانی برای مرمت این بنای تاریخی از سوی میراث فرهنگی به آن تعلق گرفت.
غفاری ادامه میدهد: زمانی که توسط مسئولان میراث فرهنگی فارس تیمی جهت مرمت شیروانی این بنا مشغول به کار شد، به صورت کتبی به مسئولان ذیربط اعلام کردم که ترمیم شیروانی این بنا به نیروی زبده و متخصص نیاز دارد که این تیم دارای این خصوصیات نیست.
هزینه ۳۵ میلیون تومانی
غفاری ادامه میدهد: علی رغم اعتراضات مکرر تغییری در تیم مرمت کننده صورت نگرفت و شیروانیهای این عمارت با هزینهٔ قابل تامل ۳۵ میلیون تومانی به بدترین وضع ممکن ترمیم شد.
وی میافزاید: این در حالی بود که از اردیبهشت ۹۱ که کلید این بنا تحویل مسئولان میراث فرهنگی شده است، نزدیک به یک میلیارد تومان از اشیاء و وسایل موجود در این بنا مفقود شده است.
غفاری که در زمان ارائه این توضیحات نمیتواند بغض نهفته در صدایش را مخفی کند میافزاید: در حالیکه مفقود شدن این اشیاء به دلیل عدم حفاظت دقیق از این بنا بوده است، اینک مسئولان میراث با جوش دادن در ورودی این بنا و مسدود کردن راه ورودی آن قصد حفاظت از ویرانهای را دارند که روزی یکی از زیباترین عمارتهای کشور در آن بنا شده بود.
مالک این خانه تاریخی میگوید: در کنار این خانه تاریخی مدرسهای در حال فعالیت است که همواره بیم آن را دارم که خدا نکرده تخریب دیوارهای قدیمی و مرمت نشده آن با ضعیفترین زلزلهها ارمغانی جز زیر آوار ماندن برای کودکان معصوم بیگناه نداشته باشد.
فقط انصاری لاری به ما کمک کرد
در حالیکه رئیس جدید سازمان میراث فرهنگی و گردشگری کشور در نخستین حضور رسمیاش در میان اهالی حوزهٔ میراث فرهنگی، از بدن نحیف، زمین خورده و لگدکوب شده این سازمان سخن میگوید، زین العابدین غفاری با افسوس و اندوه بسیار میگوید ۸ سال است که به دنبال ثبت مجموعهای هستم که در طول ۵۰ سال با عشق و علاقه و هزینهای بالغ بر۵۰۰ میلیون تومان جمع آوری کردهام تا با مرمت بنای گوهر الزمان یکی از منحصر به فردترین موزههای ایران را افتتاح کنم.
غفاری از وجود اولین خودرو اداره آب شیراز که توسط مرحوم محمد نمازی برای این شهر خریداری شده به عنوان یکی از خودورهای موجود در مجموعهاش یاد میکند و میافزاید: اولین خودرو زندان شیراز، اتوبوس اهدا شده توسط دولت آلمان به رضا شاه پهلوی، تمامی کارتهای شناسایی مربوط به جانبازان و مجروحین جنگ تحمیلی، بیش از ۵۰ دستگاه خودرو با عمر متوسط ۷۰ سال، بیش از ۵۰ دستگاه موتورسیکلت صفر کیلومتر با میانگین عمری بالای ۷۰ سال، تعداد زیادی دوربین، وسایل صوتی تصویری و... از جمله وسایل موجود در مجموعهاش است که به گفته وی در حال خاک خوردن است.
این مجموعه دار شیرازی در عین حال از استاندار اسبق استان فارس به نیکی یاد میکند و میافزاید: در طول این سالها تنها دکتر انصاری لاری به من کمک کرد تا بیش از ۱۰۰۰ وسیله از این مجموعه را به موزه تاریخ طبیعی شیراز منتقل نمایم تا در معرض دید عموم قرار گیرد.
غفاری با آهی که رگههایی از افسوس و اندوه در آن موج میزند اینگونه صحبتش را به پایان میرساند که اگر من مردم و این مجموعه منحصر به فرد به موزهای منتقل نشد، شاید وراث همه آنها را به قیمت آهن قراضه به فروش برسانند.
گزارش: محمدجواد شلتوک کار