نشست پرسش و پاسخ تماشاگران با عوامل نمایش«داستانهای ناتمام» برگزار شد؛
اسماعیل خلج: با آدم های خودخواه جامعه کاری ندارم
خلج: این نمایشنامه دارای چندین اپیزود بود که من برای اجرا فقط 5 اپیزود آن را انتخاب کرده و آن را برای اجرا در تالار چهارسو مجموعه تئاتر شهر آماده کردم.
ایلنا: نشست پرسش و پاسخ تماشاگران با عوامل نمایش «داستان های نا تمام» در تالار قشقایی مجموعه تئاتر شهر برگزار شد.
به گزارش ایلنا به نقل از روابط عمومی مجموعه تئاتر شهر، اسماعیل خلج نویسنده و کارگردان نمایش در ابتدای این جلسه در پاسخ به سوالی پیرامون زبان نمایشنامههای خود، گفت: یکی از مواردی که همواره به آن تاکید زیادی داشتم این بود که زبان این نمایشنامهها با زبانی که در بیرون از متن و نویسندگی با آن رو به رو هستیم تفاوتهایی دارد.
وی افزود: زبانی که من از گذشته از تاکنون در نمایشنامههایم استفاده کردم زبانی بوده که فقط مربوط به صحنه است و به نوعی فشرده شده آن چیزی است که در زبان زندگی روزمره خود به کار میگیریم. کلمات در زبان نمایشنامههای من، کلماتی انتخاب شده هستند که باعث ایجاد درام میشوند. البته این نوع دیالوگ نویسی به تفکر و تامل فراوانی احتیاج دارد که بتواند نقش خود را در صحنه به خوبی ایفا کند.
این نمایشنامهنویس صاحب سبک تئاتر ایران، ادامه داد: من از اولین نمایشنامههایم به این سبک زبانی وفادار بودم، زیرا آدمهایی که از آنها نقل قول میکنم را میشناسم و به نوعی آنها را از جنس و نوع خودم میدانم که سالهای زیادی را در کنارشان گذراندهام. حتی همین آدمهایی که در نمایش داستانهای نا تمام وجود دارد نیز آدمهای آشنای من هستند. شخصیتهایی که هر روز در پارک و اماکن عمومی آنها را میبینم و رفاقت دارم.
خلج گفت: سالهای اولی که در تئاتر فعالیت خود را آغاز کردم گروهی داشتم که به طور ثابت نزدیک به 10 سال در کنار هم فعالیت میکردیم. من در آن گروه از بازیگران میخواستم که بعد از تمرین به محلههای پایین شهر بروند و به دیالوگ اشخاصی که در نمایشنامه برای آنها نوشته بودم و در زندگی روزمره آنها هم وجود داشت گوش کنند. با این پیش زمینه ذهنی نوشتارهای نمایشنامههایم خلاصه و فشردگی زندگی بود که آنها به وسیله زبان در صحنه به کار میرفتند.
وی خاطر نشان کرد: شخصیتهای نمایشنامههای من همیشه در دسترس هستند و من به گفتار آنها عادت کردم. به همین منظور جستجوی چندانی برای پیدا کردن آنها نداشتم. برای نگارش این نمایشنامه هم من از این باور تبعیت کردم و به خلق شخصیتهایی بسنده کردم که همین امروز هم در پارکها میتوانید آنها را ببینید.
این کارگردان تئاتر تصریح کرد: نگاه من به آدمهای پیرامون زندگی، همواره نگاهی محبت آمیز بوده است. در این دیدگاه برای من معتاد، نانوا، بنا، کارمند و هر شخصیت دیگری از هر صنف تفاوتی نداشته است. بنابراین نگاه من در نمایشنامههایم به شخصیتها نگاه خصمانهای نیست. بلکه نگاهی است که با خاطری آسوده به آنها مینگرد و از معاشرت با آنها هراسی ندارد. تنها آدمهایی من از آنها خوشم نمیآید همین آدمهای متبکر است که در برخی از نمایشنامههایم وجود آنها را حس کردم.
نویسنده و کارگردان نمایش «داستانهای ناتمام» در ادامه این جلسه و در پاسخ به سوال یکی از تماشاگران مبنی بر انگیزههای انتخاب این نمایشنامه، گفت: این نمایشنامه دارای چندین اپیزود بود که من برای اجرا فقط 5 اپیزود آن را انتخاب کرده و آن را برای اجرا در تالار چهارسو مجموعه تئاتر شهر آماده کردم. البته اگر به حفظ دیالوگها و تغییر نکردن آنها در زمان بازی بازیگران در صحنه اصرار دارم به خاطرحفظ ریتم دیالوگها و هارمونی صحنه است که باید حفظ شود.
خلج در بخش دیگری از صحبتهای خود به اپیزود پنجم نمایش داستانهای ناتمام و نحوه هدایت بازیگران این بخش اشاره کرد و گفت: جالب است بدانید قسمت پنجم این نمایش زودتر از همه بخشهای دیگر آماده اجرا شد. من با دو بازیگر کودک این اپیزود شیوهای را به کار بردم که توانست کمک خوبی در نوع بازی آنها در صحنه بکند به این منظور که هر روز یک دقیقه از این بخش را با آنها تمرین میکردم و تا زمان آماده نشدن این یک دقیقه به سراغ یک دقیقه بعدی نمیرفتم. این شیوه که برای خود من هم جذاب بود باعث شد که در یک پروسه 15 روزه این بخش را به پایان برسانیم که فکر میکنم برای تماشاگران هم جذاب باشد.
براساس این گزارش کاظم بلوچی یکی از بازیگران نمایش هم در توصیح نقش خود، گفت: شخصیت من آدمی است که زندگی اش را دوست دارد. او یک آدم ساده است که زندگی او نشات گرفته از عشق و سادگی است و این چیزی است که تماشاگر را وادار به درک شخصیت او میکند. شخصیت من در داستان نمایش علیرغم ذهنیت برخی از تماشاگران شخصیت غمگینی نیست. او در این نمایشنامه خلق شده که در بدترین شرایط هم میتوان بیجهت اعتراض نکرد و به زندگی روی خوش نشان داد.
وی ادامه داد: زبان نمایشنامههای اسماعیل خلج زبانی است که دیالوگ را به تملک نویسنده درمیآورد و بازیگر هیچ نمیتواند در صحنه غیر از این دیالوگها از جملات و کلمات دیگری استفاده کند. با توجه به سابقه همکاری که در کارهای گذشته با این نویسنده و کارگردان ارزشمند تئاتر ایران داشتم او را فردی حساس به دیالوگهای خلق شده در نوشتههایش دیدهام. دیالوگهای نمایشنامههای خلج را به هیچ عنوان نمی توان تغییر داد و شاید اگر اغراق نباشد این نوع نگارش شبیه دیالوگهای نمایشنامههای شکسپیر است که او را نسبت به دیگر نویسندگان متمایز میکند.
عزت الله رمضانی فر یکی دیگر از بازیگران نمایش « داستانهای نا تمام» هم در این جلسه به ویژگیهای نقش خود در این اثر نمایشی اشاره کرد و گفت: به دلیل اینکه متولد محلههای جنوبی شهر تهران هستم. با آنچه در شخصیتهای نمایشنامه داستان نا تمام وجود داشت کاملا آشنایی داریم. به همین خاطر از همان ابتدا که از طرف آقای خلج برای حضور در این نمایش دعوت شدم با اینکه تا به امروز حتی یک بار هم سیگار نکشیدم، نقش معتاد را پذیرفتم که با راهنمایی ایشان فکر میکنم نقش جذابی برای تماشاگر باشد. البته من هم در روزهای تمریم تلاش میکردم در مواقعی تغییراتی را در دیالوگهای نقش بدهم اما اصلا این موضوع اتفاق نیفتاد چرا که نوع زبان به کار رفته در متن اجازه هیچ گونه تغییری را به بازیگر نمیداد.
سوسن مقصودلو عضو دیگر گروه بازیگران نمایش «داستانهای نا تمام» هم گفت: وقتی متن نمایش را از آقای خلج گرفتم، آن قدر اپیزودها برای من جذابیت داشتند که نتوانستم متن را کنار بگذارم چرا که هم داستان، هم زبان و هم شخصیتها برای من دارای جذابیت فراوانی بودند. به همین جهت از همان ابتدا تصمیم گرفتم هر نقشی که برای من در این نمایشنامه در نظر گرفته شده را بازی کنم.
پوریا رحیمی سام بازیگر جوان گروه نیز در پایان این نشست گفت: بسیاری از جوانان هم نسل من از موقعیت و معجزات اطراف خود غافل هستند. حضور خانم«شیرین یزدان بخش» در تالار چهارسو برای من تلنگری است. چندسال است که ایشان را در تمامی تالارهای تئاتر میبینم و علیرغم تغییر جایگاهشان در این سالها هیچ تغییری در روش و نگاه ایشان ایجاد نشد. کاش نگاه جوانان هم نسل من این گونه بود. از این نظرکنار این آدمهای بزرگ بودن برای من یک شانس است.
گروه اجرایی بعد از پایان جلسه ضمن تقدیر از تماشاگران برای حضور در نمایش اجرای خود را به اکبر زنجان پور (کارگردان و بازیگر صاحب نام تئاتر ایران) تقدیم کرد.
نمایش « داستانهای نا تمام » نوشته و کار اسماعیل خلج هر روز غیر از شنبهها ساعت 19 در تالار چهار سو مجموعه تئاتر شهر به صحنه میرود.