جایگاه تئاتر در نظر نهادهای حکومتی در گفتگو با حمید شاهآبادی:
روی تئاتر حساب ویژهای باز کردهایم
شاه آبادی: اگر خدایی نکرده تئاتر از مرزهای خود فراتر برود و به حوزه تمدنی و فرهنگی تعرضی داشته باشد؛ وظیفه ما صیانت از آن فرهنگ است.
ایلنا: با در دستور کار قرار گرفتن طرح اقتصاد مقاومتی، بودجه وزارتخانههای مختلف کاهش پیدا کرده است، تاثیر این رویکرد بر پیکر نحیف تئاتر کشور که پیش از اعلام این دستور هم با کمبود منابع مالی مواجه بود را از معاون هنری وزیر ارشاد جویا شدیم.
به گزارش خبرنگار ایلنا، حمید شاهآبادی در پاسخ به این سوال که برنامه شما برای مواجه شدن با مطالبات زیاد هنرمندان تئاتر تهران و شهرستانهای کشور چیست، گفت: عرصه تئاتر به گونهای است كه مشكلاتش باید به طور زیرساختی حل شود. تا زمانی كه ما زیرساختهای لازم برای رفع نیازها را نداشته باشیم پرداختن به شاخ و برگها ما را به نتیجه نمیرساند.
وی ضمن اشاره به جلسه نشست مشترك آسیبشناسی جشنواره تئاتر منطقهای با اهالی تئاتر، بیان كرد: احساس كردیم گلوگاههایی در تئاتر كشور وجود دارد كه توجه به آنها میتواند به ارتقاء تئاتر كمك كند. چیزی كه در طرح استقرار گروههایی نمایشی دنبال میكنیم، پرداختن به همین مطالبات است كمك میكند شرایط بهتری برای اثربخشی تئاتر در جامعه فراهم شود.
معاون هنری وزیرارشاد با بیان اینكه قصد داریم شرایط را برای اثربخشی هرچه بیشتر تئاتر در جامعه فراهم كنیم،اظهار داشت: كارهایی كه تا به حال اتفاق افتاده هم در جهت شكلدهی ساختارها بوده، اقدامات گذشته همه محفوظ مانده و آنچه وجود داشته؛ ارتقاء كیفی پیدا كرده است.
وی ادامه داد: جشنوارههای ما شرایطی بهتری دارند و اجراهای عمومی افزایش كمی و كیفی قابل توجهی داشته به اضافه اینكه چند ساختار از جمله بنیاد ادبیات نمایشی یا طرح استقرار گروههای نمایشی در استانها كه جدید هستند.
شاهآبادی، تصریح كرد: كارها به میزان منابع مالی كه تئاتر دارد در حال جلو رفتن است كه به نظر من پیشرفت بسیار خوبی داشتهایم.
وی با تاكید براینكه مسائل امروز تئاتر بهطور جدی متفاوت از دوسال قبل است، بیان كرد: اینكه میگویم بهطور جدی یعنی اگر دوسال قبل شاهد هیچ اجرایی در استانی نبودیم، امروز دیگر اجرای عمومی مطالبات آن استان نیست. گروهها وجود دارند، اجرای عمومی هم هست اما تئاترشهر ندارند. یعنی نوع مسئله تغییر كرده است.
این مدیر با بیان اینکه ما از ابتدا این هدف را دنبال میکردیم و بنا داشتیم کاری کنیم که مجموع مطالبات تئاتر در انتهای دولت دهم تغییر کند، گفت: به عنوان مثال تلاش کردیم مسئلهای تحت عنوان عدم اجرای عمومی نداشته باشیم، بلکه شاهد باشیم اجرای عمومی صورت میگیرد ولی مثلا مشکل سالن یا دکور دارد. اینکه توانستیم در نوع مطالبات تغییر بهوجود بیاوریم نشان پیشرفت ما است.
شاهآبادی در پاسخ به این سوال که در دستور کار قرار گرفتن طرح اقتصاد مقاومتی چه تاثیری بر روند پیگیری برنامهریزیها میگذارد، اظهار کرد: کاهش بودجه تاثیر خود را بهطور جدی میگذارد و مسئلهای انکار ناپذیر است. منتها تراز ما بر اساس حفظ سرشاخه ماموریتها قرار دارد.
وی ادامه داد: عناوین و محور فعالیتهای ما به هیچ وجه تغییر نکرده است. یعنی اینطور نبوده که سال گذشته جشنواره تئاترفجر برگزار کردیم ولی امسال نتوانیم یا نخواهیم برگزار کنیم. یا میزان حمایت از طرح استقرار گروههای نمایشی که بر قوت خود باقی است.
معاون هنری وزیرارشاد همچنین با بیان اینکه به دلیل کاهش بودجه در میزان کمی حمایتها تغییراتی به وجود آمده است، تصریح کرد: ما به دلیل داشتن کتابچه بودجه برنامهریزی دقیقی در بودجهبندی داشتیم، اما تغییرات به وجود آمده موجب شد در برنامهریزی قبلی بازنگری کنیم و بودجه را به تناسب میزان پولی که قرار است به ما بدهند تعدیل کردیم.
وی افزود: در نتیجه اگر بخشهایی مثل جشنواره تئاترفجر رقمی اختصاص پیدا کرده بود کاهش پیدا کرد ولی ما به دنبال جذب منابع مالی جایگزین افتادیم.
این مدیر با تاکید بر اینکه در برنامهریزی جدید بخش مشخصی برای حامیان مالی درنظر گرفته شده است، گفت: طی این طرح رابطه با حمایت کننده مشخص شده و به فرض اگر قصد داشتیم چهارصد میلیون تومان هزینه تبلیغات درنظر بگیریم، این مبلغ به اجرای کار تعلق بگیرد و تبیلغات برعهده حامیان مالی گذاشته شود.
وی تاکید کرد: به نوعی برنامهریزی کردیم که هرگونه تغییر در میزان منابع به اجرای کل کار آسیب نرساند. این هم به برکت نظام بودجهنویسی و ایجاد مشاور حوزه برنامهریزی و نظارت در معاونت هنری است.
شاهآبادی در پاسخ به این سوال که جایی به انتظار حاکمیت از تئاتر اشاره کردید، اما آیا حاکمیت و نهادهای مرتبط اصلا تئاتر میخواهند یا نه، اظهار کرد: یک هدف در جامعه وجود دارد و آن اعتلای نام ایران و تحقق این اندیشه است که یک نظام مبتنی بر اندیشه دینی چطور میتواند در جهان امروز حضور داشته باشد. یک سوال و خواسته اصلی است.
وی افزود: همه اجزای فرهنگی کشور در نسبت با این هدف سنجیده خواهد شد. یعنی وقتی ادعا میکنیم یک نظام و اندیشه مبتنی بر اسلام میتواند حاکمیتی را از نوع بدیع خود در جهان به منصه ظهور برساند و میتواند یک الگوی موفق مدیریتی در جهان امروز باشد، سازوکار نهادهای اجتماعی و فرهنگی این تشکیلات بسیار مهم میشود.
شاهآبادی ضمن بیان اینکه نسبت همه اینها در میزان خدمترسانی به آن هدف والا مشخص میشود، تصریح کرد: تئاتر باید تکلیف را با خودش روشن کند که تا چه اندازه میتواند در خدمت اندیشه دینی و مدیریت اسلامی و همچنین مدیریت کشور قرار بگیرد.
وی ادامه داد: نه به این معنا که خادم نظام مدیریتی باشد، بلکه به ابن معنی که وقتی میخواهیم فرهنگ کشور خود را ارتقا ببخشیم و مطرح کنیم، تئاتر تا چه اندازه میتواند در اعتلای نام و فرهنگ ایران تاثیر داشته باشد. چقدر میتواند فرهنگساز باشد و چقدر فرهنگساز هست؟
این مدیر با اشاره به اینکه تئاتر به عنوان هنر مادر باید تاثیر خود را در تمام بخشهای فرهنگی بگذارد، گفت: امروز باید بهطور جدی شاهد باشیم اگر سینمای ما ضعیف است به واسطه ضعف تئاتر و اگر قوی است به واسطه قدرت تئاتر است. یعنی تئاتر باید در جایگاهی قرار بگیرد که قدرت و ضعفش در سینما و تلویزیون تاثیر بگذارد.
وی با اشاره به اینکه تئاتر باید در تولید فکر اثربخش باشد، ادامه داد: قرار است تئاتر کاری کند که اگر قوی بود در کشور تولید فکر شود. بر این اساس انتظار حاکمیت این است تئاتر به همان اندازه که هنر مادر است، در موضوعات کلا اجتماعی تاثیرگذار باشد.
شاهآبادی با بیان اینکه تئاتر باید موجب جریانسازی فرهنگی در کشور شود، اظهار داشت: درحال حاضر تا زمانی که تئاتر بتواند موجب جریانسازی در فرهنگ کشور شود فاصله زیادی داریم. منظور من هم تاثیر خوب و تاثیر بد است.
وی با بیان اینکه خود تاثیرگذاری یک موضوعیت است، افزود: اگر ما تئاتر بدی داشته باشیم اما از همین جنبه توان تاثیرگذاری نداشته باشد. نشان میدهد تئاتری نداریم. اگر خدایی نکرده حتی حرف بدی هم در تئاتر میزنیم، این حرف تاثیری نداشته باشد در تئاتر بودن اثر اشکال وجود دارد.
شاهآبادی باتاکید بر اینکه تاثیر تئاتر باید در زندگی عامه مردم مشاهده شود، اضافه کرد: این اثر باید به واسطه هنرها و رشتههای دیگر تاثیر بگیرد و تاثیر بگذارد. از شعر تاثیر بگیرد و بر آن اثرگذار باشد، این انتظاری است که حاکمیت از تئاتر دارد.
وی ادامه داد: این هم اتفاق نمیافتد مگر اینکه ما ارکان و ارگانهایی داشته باشیم که به صورت یک نهاد عمل کنند. مثل طرح استقرار گروههای نمایشی که این گروهها به عنوان واحدهای عامل هرکدام بتوانند بخشی از کار را به عهده بگیرند. تئاتر کودک را دست بگیرند،به تئاتر آیینی شکل بدهند و بر نسل جدید ما اثر بگذارند.
این مدیر در پاسخ به این سوال که آیا در صورت اعمال نفوذ نهادهایی خارج از وزارت ارشاد، هنرمندان از حمایت معاونت هنری و مرکزهنرهای نمایشی برخوردار میشوند یا نه، گفت: شاخصهای ما کاملا روشن است. ما شاخصی داریم به عنوان فرهنگ قومی، دینی و ملی خودمان، اگر به تئاتر ما در این ساحتها تعرض و هجمهای صورت بگیرد وظیفه ما صیانت از تئاتر کشور است. اما اگر خدایی نکرده تئاتر از مرزهای خود فراتر برود و به حوزه تمدنی و فرهنگی تعرضی داشته باشد وظیفه ما صیانت از آن فرهنگ است.
وی ادامه داد: بر این اساس نمیتوانیم بگوییم هروقت تئاتر مورد هجمه واقع شد ما چشم خود را بر هر اولویتی میبندیم و تنها از تئاتر حمایت میکنیم. یا در مقابل هم هرکس به بهانه کار فرهنگی آمد هر حرفی علیه تئاتر زد ما هم چشم بسته حرف او را گوش میکنیم و علیه تئاتر موضع میگیریم،خیر. تجربه هم نشان داده هرگاه کاری خوب و ارزشمند صورت گرفته، مردم و مسئولین استقبال کردهاند، و اثر مورد توجه و دقت هم قرار گرفته است.
شاهآبادی با تاکید بر اینکه ما بر اصول خود ایستادهایم، عنوان کرد: جامعه تئاتری ما هم به اندازه ما علاقه دارد بماند و فعالیت داشته باشد و در این فضای تعریف شده از فرهنگ دینی و ملی خود صیانت کند.
معاون هنری وزارت ارشاد در پاسخ به این سوال که پس چرا هنرمندانی مثل نیما دهقان و حمیدرضا آذرنگ که پرونده روشنی در فعالیتهای تئاتری خود دارند برای اجرای نمایش ترن با مشکل مواجه شدند، گفت: خود من نخستین کسی بودم که دستور رسیدگی به این قضیه را صادر کردم و علاقهمند هستم که این کار صورت بگیرد و از این نمایش حمایت هم خواهیم کرد.
وی در پایان، بیان کرد: طبعا کار باید طبق روال عادی و اداری خود جلو برود که درحال پیگیری است. ما روی این نمایش حساب ویژهای باز کردهایم که اثر خوبی میشود. امیدوار هستم کار خوبی از آب دربیاید.