گفتگو با پرستو گلستانی كارگردان نمایش پیرمردی با بالهای بزرگ؛
هیچ فرشته مهری در میان ما وجود ندارد
گلستانی میگوید: چنانچه قرار بر خصوصی سازی در تئاتر باشد اصلا باید شرایط دیگری درنظر گرفته شود، نه اینکه صدجور بازبینی و اصلاحیه به متن بخورد بعد تازه بگویند از کار حمایت نمیکنیم برو خصوصی کار کن.
ایلنا: پرستو گلستانی این روزها با كارگردانی نمایش پیرمردی با بالهای بزرگ نوشته نیلوكروز میهمان سالن استاد انتظامی خانههنرمندان ایران است. نمایشی كه حاصل تلاش جمعی 30نفره است و به گفته كارگردان مخاطب نوجوان به بالا را به عنوان جامعه هدف درنظر گرفته، نمایش پیرمردی با بالهای بزرگ از دو سو در رنج است، یكی سالن ومحیط اجرا كه به شدت برای حضور این تعداد بازیگر كوچك است و دوم حمایتهای مالی كه تا این لحظه از این نمایش دریغ شده است كه درصورت برخورداری از این امكانات میتواند بهتر از این هم اجرا شود. گفتگو با كارگردان را در ادامه میخوانید.
* چه عاملی باعث شد تصمیم بگیرید نمایشنامه نیلوکروز را اجرا کنید و روند تمرین ها از چه زمانی آغاز شد؟
__ من قبلا داستان گابریل گارسیا مارکز به همین نام را مطالعه کرده بودم بعد متوجه شدم نیلوکروز هم نمایشنامهای بر اساس همین داستان نوشته که آن را خواندم، از تغییراتی که در عین وفاداری به چارچوب قصه و فضای فانتزی موجود در داستان به وجود آورده بود خوشم آمد. با توجه به اینکه طبق برنامه مهرماه سالن انتظامی خانههنرمندان در اختیارم قرار داشت تصمیم به اجرای این نمایش گرفتم. از 15مرداد تمرین با دو بازیگر کودک را شروع کردم و از ابتدای شهریورهم بقیه اعضای گروه به ما پیوستند و از اول مهرهم آقای مهرآوران به جمع ما اضافه شدند.
* شما چند درصد از نمایشنامه را تغییر دادید؟
__ متن زیاد تغییر نکرد اما چیزهایی به کار اضافه شده است ولی درنهایت میتوانم بگویم 98درصد همان چیزی است که در نمایشنامه وجود دارد.
* تمرین با دو بازیگر کودک تا رسیدن آنها به شرایط مورد نظر شما سخت نبود؟
__ هردو این بازیگرها از شاگردان خوب من در کلاسهای بازیگری هستند، در نتیجه از قبل این دو نازنین را درنظر داشتم و انتخاب و رسیدن آنها به شرایط مورد نظر کار سختی نبود. سویل و رضا بی نهایت حرفهای و بازیگرند.
* دیگر بازیگران بهخصوص گروهی که اجرای موسیقی و حرکت را برعهده دارند؛ چطور؟
__ خوب تعدادی از این افراد مثل خانم پورهاشمی و حیدری، هومن خدادوست و علیرضا ناصحی بازیگر هستند، گروه را همراهی كردند و بسیار زحمت کشیدند. چهارنفر دیگر از عزیزانی که با ما همکاری میکنند مثل خانمها خضرایی، کامروا، آقایان پیرهوشیاران و معماریان از شاگردان آقای سعید تهرانی هستند و باید بگویم بر اساس خط داستان و آنچه مد نظر من یود طراحیها انجام شد که طراحی حرکتها نیز بر عهده ایشان(آقای تهرانی) بوده است.
* فضای سالن انتظامی برای اجرای این نمایش کوچک است و اثر به شدت از این بابت رنج میبرد آیا موافق هستید؟
__ بله، سالن انتظامی اصولا برای اجرای کارهایی با حجم کوچک و کم پرسوناژ طراحی شده است، ابتدا میخواستم کار کوچکی اجرا کنم اما هرچه پیشرفتم کار بزرگ شد و من هم جلوی رشد و بلوغ کار را نگرفتم، یکی از دلایل چهارسویه چیدن تماشاچیان در صحنه هم همین بود که بتوانیم از فضا به خوبی بهره بگیریم.
* جامعه هدفی که برای نمایش خود درنظر میگیرد چه گروه سنی است؟
__ یکی از افتخارات و چیزهایی که موجب خوشحالی من شده این است که این کار مخاطب سنی مشخص ندارد و همه ردههای سنی میتوانند با دیدن این اثر ارتباط برقرار کنند. ولی اثر را بیشتر برای مخاطب بزرگسال در نظر میگیرم و بعد نوجوان، چون درواقع اصل نمایشنامهای که نیلوکروز نوشته بود برای مخاطب نوجوان بود. من سعی کردم در کارگردانی به گونهای عمل کنم که کار مخاطب سنی خاصی نداشته باشد و همه گروههای سنی بتوانند این نمایش را ببینند. به اضافه اینکه فکر میکنم در این نمایش به موضوعی پرداخته شده است که موضوع حال حاضر دنیای ما است، در زمانهای به سر میبریم که همه فرشتههای درون خود را از دست دادهایم. امیدوارم روزی برسد کمی فکر کنیم و این فرشتهها را به خود بازگردانیم. عشق، باور و هر آنچه که انسان امروزی فراموش کرده را دوباره پیدا كنیم.
* یعنی یکی از دلایل اهمیت اجرای نمایشنامه پیرمردی با بالهای بزرگ برای شما این قرابت با جهان امروز بوده است؟
__ بله، انسانی که عشق، صلح و معنویت را فراموش کرده است. میبینیم اطراف ما و جای جای جهان را جنگ فرا گرفته و هیچ صلح و فرشته مهری در میان ما وجود ندارد.
* با توجه به تجربهای که در زمینه اجرا برای گروه سنی کودک و نوجوان دارید حمایت از آثار نمایشی برای این گروه سنی را چگونه میبینید؟
__ در این زمان اصلا حمایتی از تئاتر نمیشود، چه برسد به حمایت از کار کودک و نوجوان. با توجه به تجربهای که در حیطه بازیگری و کارگردانی برای حوزه کودک و بزرگسال دارم میگویم که هیچ حمایتی از تئاتر نمیشود. همان مقدار کمی هم که بود، به شکر قوانین و شوراهای مختلفی که برای صدور مجوزها گذاشته شده دیگر وجود ندارد. تا این لحظه از کار ما هیچ حمایتی به عمل نیامده و گروهی با این تعداد هنرمند ناچار است تمامی هزینههای اثر را از طریق گیشه تامین کند. نه مرکزهنرهای نمایشی و نه سازمان فرهنگی هنری شهرداری هیچگونه حمایتی از ما نکردند، اگر قرار باشد تنها از طریق گیشه تمام هزینه ها را تامین کنیم، حتما ضرر میکنیم و من شرمنده اعضای گروه میشوم. امیدوار هستم بتوانم طی بیست روز باقیمانده کمکی از محلی دریافت کنم. متاسفانه این روزها ما جای اینکه تمام توجه خود را معطوف به خلق و اجرای آثار کنیم، وارد کاسبی تئاتر شدهایم و مدام باید حواسمان به این باشد که چه تعداد بلیت فروش رفته و...، امیدوارم این شرایط دردناکی که برای تمامی هنرمندان تئاتر وجود دارد از بین برود و حمایتهای دولتی از این هنر مظلوم به شکل درست اتفاق بیفتد.
* تمام هزینه ها را شخصا پرداخت کردید؟
__ بله، تمام هزینههای طراحی لباس، گریم، دکور و پلاتوی تمرین را خودم پرداخت کردم و هزینه زیادی شد که از گیشه قابل بازگشت نیست مگر اینکه در ادامه حامی مالی پیدا کنیم. به هرحال امیدوار هستم شرمنده اعضای گروه نشوم چون تک تک اعضا واقعا صمیمانه و از ته قلب زحمت کشیدند.
* نمایش را برای اجرا به محلهای دیگر مثل تئاترشهر و سالنهای ایرانشهر ارائه ندادید؟
__ نه، از ابتدا برای سالن انتظامی درنظر داشتم ولی واقعا نمیدانستم این سالن مشمول حمایت نمیشود. فکر میکردم اینجا هم مانند سالنهای دیگر درصدی از حمایت شهرداری و مرکزهنرهای نمایشی برخوردار خواهد شد که کاملا در اشتباه بودم.
* در آینده چطور به نمایش را برای اجرا به تئاترشهر یا فرهنگسرای نیاوران ارائه نمیکنید؟
__ شاید، اما فعلا چیزی مشخص نیست چون به نظر بچههای گروه هم بستگی دارد. به نظر من تئاتر کاری جمعی است و اگر از طرف دیگر اعضا تمایلی وجود داشته باشد حتما این کار را خواهیم کرد.
*كار بعدی شما چیست آیا به تولید اثر جدیدی فکر میکنید؟
__ کار جدید در ذهنم وجود دارد اما فعلا تمام ذهنم درگیر این نمایش و برگشت مالی و پرداخت دستمزد اعضا گروه است. با این شرایطی که برای تئاتر وجود دارد چه بسا ناچار باشم این کار را رها کنم و دست فروشی کنم. البته این سختی برای همه وجود دارد اما به هرحال از اطراف میشنویم در همین شرایط افرادی هستند که کار میکنند و از حمایتهای مالی خوبی برخوردارند. حالا مدام دم از تئاتر خصوصی میزنند. اگر قرار باشد چنین اتفاقی بیفتد شرایط خاص خود را طلب میکند. یعنی نمیشود از هزارتوی نظارتی رد شد و تئاتر خصوصی هم داشت. چنانچه قرار بر خصوصی سازی در تئاتر باشد اصلا باید شرایط دیگری درنظر گرفته شود، نه اینکه صدجور بازبینی و اصلاحیه به متن بخورد بعد تازه بگویند از کار حمایت نمیکنیم برو خصوصی کار کن. من اصلا این درجه بندیها را متوجه نمیشوم، یک کشور هم به تئاتر کلاسیک نیاز دارد، هم به نمایشهای آیینی، هم مذهبی،هم سنتی و هم تاتر مدرن و امروزی و همچنین به دیگر گونههای تئاتر؛ این درست نیست که بگوییم فقط یک گونه تئاتر وجود داشته باشد.
* به عنوان سخن آخر؟
__ سخن آخر اینکه خدا آخر و عاقبت تاتر و تاتریها را به خیر کند و ممنونم.
گفتگواز: بابك احمدی