نیک آبادی در نشست نمایش رابینسون کروزوئه:
یک پایمان در دنیای فرمالیستی و پای دیگرمان در جهانی کلاسیک بود
از بازیگری که همه چیز برایش علیالسویه است، خوشم نمیآید. بازیگری که آرام باشد و شب برود بخوابد، بازیگر خوبی نیست. بازیگر باید آرام و قرار نداشته باشد و دچار تشنجهای جسمی و روحی بشود که درنهایت بتواند نقش را از صفر به ۲۰ برساند.
ایلنا: نشست رسانهای نمایش «رابینسون کروزوئه»، صبح امروز(۹ تیرماه) در سالن کنفرانس مجموعه تئاترشهر و با حضور میلاد نیکآبادی(کارگردان نمایش)، بهرام افشاری و مجید نوروزی(بازیگر)برگزار شد.
به گزارش ایلنا، نیکآبادی درباره روند شکلگیری نمایش «رابینسون کروزوئه» گفت: من و حمیدرضا نعیمی، نویسنده نمایش، مدتها روی طرح و داستانهایی برای اجرا کار میکردیم که از آن میان میتوان به یکی از داستانهای مارکز، داستان «سرگذشت کریستف کلمب» و «رابینسون کروزئه» اشاره کرد. در نهایت رمان معروف و خوشساخت «رابینسون کروزوئه» نوشته «دانیل دوفو» را دستمایه قرار دادیم و حدود سه ماه کار روی طرح آن طول کشید. اولین نسخهای که شکل گرفت یک طرح ۱۲ صفحهای بود که به جشنواره تئاتر فجر ارائه دادیم. وقتی جوابهای جشنواره اعلام شد، طرح ما رد شده بود که در پی پیگیری و اعتراضهای ما آن را پذیرفتند و در جدول آثار قرار دادند و در نهایت تمرینها شروع شد.
نیک آبادی افزود: برخورد اولیه نعیمی با اثر در قالب یک مونولوگ بود که صحنه اول آن شش صفحه داشت. در خلال تمرینها، بهرام افشاری نخستین کسی بود که از ابتدا تا امروز ما را همراهی کرد. ما شروع کردیم به شیوههای مختلف بر روی متن کار کردن. این نمایش در جشنواره شرکت کرد و فقط باید بگویم اجرا شدن این نمایش مدیون زحمتهای شبانه روزی همه بچههای گروه ماست. زمانی که برای جشنواره تمرین میکردیم، بیاغراق بعضی شبها ۱۳ ساعت تمرین داشتیم. چون بچهها درگیری و کارهای شخصی خودشان را داشتند، گاهی مجبور بودیم ساعت ۱۲ شب به بعد تمرین کنیم. به نظرم بسیار روند سخت و طاقت فرسا و در عین حال لذت بخشی بود. خوشبختانه در جشنواره استقبال خوبی از نمایش شد و روز اختتامیه بهرام افشاری تندیس بهترین بازیگر را گرفت. همچنین نعیمی برای نویسندگی و بنده به خاطر کارگردانی تقدیر شدیم.
در ادامه؛ بهرام افشاری(بازیگر اصلی نقش رابینسون کروزوئه) در مورد حضورش در این نمایش گفت: ابتدا قرار بود نقش جمعه را بازی کنم که نشد. براساس یک خط داستانی راجع به متنی با میلاد نیکآبادی صحبت کردیم و قرار شد یک نفر نقش درونیات رابینسون را بازی کند و یک نفر بیرونیات را تا شیرازه اصلی بر اساس این دو وجه و خلاقیت بازیگران شکل بگیرد. چند طرح در کنار هم قرار گرفت و همین طرحها و تفاوتها باعث شد ذهن من دچار چالش شود. اگر میلاد نیکآبادی نبود واقعا به نتیجه نمیرسیدیم. خوبی گروه ما این است که به یکدیگر خیلی اعتماد داریم. نیک آبادی میتوانست خیلی راحت نقش را به یک بازیگر حرفهای و نامدار بدهد. میدانم خیلی از آن بازیگران حرفهای که سابقه زیادی هم دارند، با کمال رضایت میآیند و این نقشها را بازی میکنند، اما نیک آبادی به یک جوان اعتماد کرد و خدا را شکر اتفاق خیلی خوبی افتاد. این نشان میدهد نسل ما اگر با هم همراه و همدل باشد، میتواند محصول خوبی را تولید و ارائه کند.
افشاری با اشاره به استقبال و رضایت تماشاگران از نمایش، تصریح کرد: گاهی میشنوم که میگویند ما وقتی پوستر رابینسون را میبینیم، بازیگران آن افراد مشهور و نام آشنایی نیستند و ما رغبت چندانی برای دیدن کار نداریم. در حالی که وقتی نمایش را میبینند، خودشان یکی از مبلغان کار میشوند. این برای من به عنوان بازیگر خیلی موفقیت آمیز است. برای اولین بار بود نقشی را بازی میکنم که تک تک جزئیات در آن ذکر شده، گرچه جاهایی بود که با نیک آبادی اختلاف نظر داشتم، ولی من به او اعتماد کردم و او نیز به من اعتماد کرد که جوابش را هم گرفتیم.
همچنین مجید نوروزی(بازیگر نقش جمعه) درباره نقش خود و نحوه همکاری با این گروه توضیح داد: شرایط خیلی سختی بود. ابتدا در زمان جشنواره نقش «جمعه» در کار نبود. با پیشرفت کار، نقش جمعه به آن اضافه شد. من با تمرینات گروه پیش میرفتم، ولی خودم هم تمرینات فردی را ادامه دادم تا بتوانم جمعهای را خلق کنم که حداقل نو باشد.
نوروزی گفت: من رمان را تا حالا نخوانده بودم. آقای نیکآبادی گفت برو فصل ورود «جمعه» به داستان را بخوان تا با شخصیت جمعه آشنا بشوی. وقتی کتاب را خواندم، دیدم جمعه یک شخصیت آدمخوار است. وقتی آمدم سر تمرین تصورم این بود که باید نقش آدمخواری را بازی کنم که از دندانهایش خون میچکد! ولی وقتی رفتیم جلوتر، قضیه فرق کرد. او آدمخواری بود که زاویه دیدش متفاوت بود. به زبان اهمیت میداد و زبانشناس شده بود. ایفای این نقش برایم جذابیت داشت، زیرا در عین حال که یک آدمخوار را نشان میدهد، شخصیت دیگرش هم دیده میشود.
نیک آبادی در مورد اینکه چگونه موفق شده تلفیقی از بازیگری مدرن و کلاسیک را روی صحنه بیاورد و از تکنیکی به نام باله درامینگ رونمایی کند، خاطرنشان کرد: واقعا نمیتوانم تصور کنم که این نمایش و این گونه کار کردن را میتوانستم بدون این گروه بازیگری و افراد دیگری کار کنم. چون واقعاً به آنها ایمان و اعتماد داشتم. زحمتهای شبانه روزی کشیدند. برای تمرین وقت گذاشتند و با جان و دل سر تمرین آمدند. کار ما ماحصل انرژی، صبر و نگاه مثبت تک تک این افراد به نمایش است.
نیک آبادی در ادامه افزود: رمان و داستانی را در دست داشتیم که زمینهاش خواه ناخواه درگیر یک دنیای کلاسیک است، نمیتوانستیم از این وضعیت فرار کنیم، چون وضعیتی که رمان در آن قرار داشت، ما را مجبور میکرد در حالی که یک پایمان در دنیای فرمالیستی اثر است، یک پای دیگرمان در جهانی کلاسیک باشد. خوشبختانه بچهها هم علاقه زیادی داشتند و هم انگیزه بالایی. ما هر روز وقتی تمرینها تمام میشد، اگر ۵ ساعت تمرین میکردیم، ۵ ساعت هم بعد از تمرین با هم بودیم و درباره کار با هم حرف میزدیم و چالش داشتیم. من از بازیگری که همه چیز برایش علیالسویه است، خوشم نمیآید. بازیگری که آرام باشد و شب برود بخوابد، بازیگر خوبی نیست. بازیگر باید آرام و قرار نداشته باشد و دچار تشنجهای جسمی و روحی بشود که درنهایت بتواند نقش را از صفر به ۲۰ برساند. خوشبختانه همه اعضای گروه ما این روحیه را داشتند.
نیک آبادی از رابطه میان موسیقی با حرکات و اجرای بازیگران نیز یاد کرد و گفت: وقتی سعید تهرانی به عنوان آهنگساز به کار اضافه شد، در مورد تکنیک بازیگران با او صحبت کردیم. به او گفتیم شما آن تکنیک و تمرینهایی را که لازم میدانید، با بچهها کار کنید. من نمیدانم کجا و چه زمانی، اما حتماً از آنها در نمایش استفاده خواهم کرد. او بدون هیچ قراری برای استفاده از این حرکات شروع به تمرین با بچهها کرد. یک روند تمرینی خاص بود که سه نفر از بازیگران سر یکی از این تمرینها عوض شدند و چون نمیتوانستند تکنیکها را پیاده کنند، سعی کردیم یک استفاده نمایشی و کاربردی از تکنیک بالهدرامینگ داشته باشیم.
بهرام افشاری بر اهمیت جوان گرایی در نمایشها تاکید کرد و گفت: ما یک گروه جوان هستیم. در ایران جوان نمیتواند شخصاً به جایی برسد. بعضی وقتها آدم از رفتار دیگران دلگیر میشود. بیشتر مخاطبان ما عادت کردهاند به اسم مشهور. من میخواهم به عنوان بازیگر نقش رابینسون کروزوئه از این فرصت استفاده کنم و بگویم باید کمی نسبت به جوانها و گروههای جدیدی که کار میکنند، توجه داشت. الان توجه همه فقط به اسم شده است. میلاد نیکآبادی خیلی برای این کار اذیت شد، ولی او شاید یکی از خوش شانسترین جوان هاست. کاش این حمایتها بهتر بشود. مثلا ببینید تمام لحظات کمیکی که در نمایش وجود داشت، مهندسی وار چیده شده بود و مخاطب میگفت برای اولین بار فهمیدم در کاری به شعورم توهین نشده است. جزئیترین چیزهایی که شما در نمایش «رابینسون کروزوئه» میبینید، ساعتها روی آن بحث شده است. یکی از صحنههای زیبای نمایش که خیلی دوست دارم صحنه ملاقات جمعه و رابینسون است.
نیکآبادی در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه چرا با توجه به تراژیک بودن داستان اصلی «رابینسون کروزوئه» و تلخی تنهایی انسان، در شیوه اجرایی و فضاسازی اثر، رویکردی طنز به کار برده شده است، توضیح داد: آنچه باعث شد «رابینسون کروزوئه» را کار کنم، جذابیت موضوع بود. این جذابیت ناشی از تجربه شخصی من بود. در واقع قرار بود تجربه شخصیام را به تجربه عام تبدیل کنم؛ یعنی آنچه برای من لذت بخش است، تبدیل به یک اثر لذت بخش برای تماشاگر کنم. به هر حال کار ما باید جذابیتهای سمعی و بصری داشته باشد. به این دلیل سعی کردم ایدهها و دیدگاههای فانتزی به نمایش داشته باشم. در بخش ابتدایی رمان این حرکات و جذابیتها وجود دارد. این اتفاق باعث شد آن را به کل اثر تعمیم بدهم. در مورد نمایشنامه همانطور که گفتم قرار بود ابتدا کار یک مونولوگ باشد، اما در تمرینها وقتی جایی کم میآوردیم، خودمان یک سری دیالوگ مینوشتیم، فقط برای اینکه آن روز تمرین کنیم. متاسفانه آقای نعیمی سر تمرین نمایش «درخشش در ساعت مقرر» بودند و نمیتوانستند برای ما بنویسند. بنابراین ما مینوشتیم و ایشان یکی دو روز بعد اصلاح میکردند. در واقع متن برای اجرا نوشته شد و در حین تمرینها شکل گرفت.
نمایش «رابینسون کروزوئه» این روزها ساعت ۱۹: ۳۰ در تالار قشقایی مجموعه تئاترشهر اجرا میشود.