عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران:
كدهای اخلاقی باید در فرآیندهای عملكردی خدمات پرستاران نهادینه شود
یكی از علل محبوبیت پرستاران بحث حرفهای گری است. حرفهایگری میخواهد بداند برای مردم چه كار میتوانیم بكنیم و چه كار باید كرد.
ایلنا: عضو هیئت علمی دانشکده پرستاری دانشگاه علوم پزشکی تهران گفت: برای حركت به سمت حرفهای شدن باید كدهای اخلاقی در فرآیند عملكرد خدمات پرستاران نهادینه شود.
به گزارش ایلنا، سودابه جولائی عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشكی تهران در نخستین كنگره ملی اخلاق پرستاری در سالن اجتماعات دانشكده پرستاری مامایی شهید بهشتی كسب اعتبار و جایگاه اجتماعی مناسب در جامعه را منوط به نهادینه شدن كدهای اخلاقی اعلام کرد.
وی افزود: این كدها نباید در سندهای كاغذی باقی بماند. نتایج مطالعاتی در آمریكا و كانادا در مراكز بزرگ تحقیقات بینالمللی در دنیا نشان داده است. شاید تا 10 سال پیش پرستاران معتبرترین و قابل اعتماد ترین حرفه در میان مردم آمریكا بود اما پس از 11 سپتامبر آتشنشانان در درجه نخست و پرستاران در رده بعدی قرار گرفتند.
وی ادامه داد: یكی از علل محبوبیت پرستاران بحث حرفهای گری است. حرفهایگری میخواهد بداند برای مردم چه كار میتوانیم بكنیم و چه كار باید كرد. انتظارات مردم از ما باید مشخص شود و پرستاران نسبت به افراد جامعه و حرفه خودشان برای ارائه مراقبتی ایمن، شایسته و متناسب با نیازهای افراد و جوامع مسئولیت دارند.
این دكترای پرستاری با بیان اینكه حرفهایگری آموزش مشخص و پیكره منسجم حرفه ای دارد، گفت: این مقوله تئوری خاص خود را دارد و برای ارائه سرویس مناسب به جامعه به آموزشهای مداوم نیاز دارد. هر شغلی كه میخواهد به سمت حرفهای شدن پیش برود باید كدهای اخلاقی داشته باشد.
جولائی با تاكید بر ضرورت در صدر قرار گرفتن كدهای اخلاقی در مشاغل حرفه ای افزود: باید كدهای اخلاقی را به مثابه چتری در همه ابعاد كاری خود داشته باشیم. باید به تفاوتهای كدهای اخلاقی در ایران و جهان پی برد بدین ترتیب كدهای فعالیتهای حرفهای پرستاران در یك استاندارد ملی برای فعالیت پرستاران و آگاه كردن آنها برای مسئولیتپذیری حرفهای تدوین میشود.
وی ادامه داد: درجه بعد آگاه كردن جامعه از این استانداردهاست تا بدانند که چه انتظاراتی باید از پرستاران داشته باشند و در نهایت ایجاد یك پیكره منسجم حرفهای است. این كدهای اخلاقی در همه حرفهها اعم از مهندسی، كتابداری و... وجود دارد اما وجود این كدهای در حرفه های مرتبط با سلامت اهمیت بیشتری دارد.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشكی تهران با اشاره به سر و كار داشتن حرفه پرستاری با سلامت انسان به عنوان برترین پدیده آفرینش گفت: از اینرو اهمیت رعایت كدهای اخلاقی در این حرفه دوچندان میشود. پرستار در بسیاری از موارد با انسانهای بیمار، آسیبپذیر و دردمند در تماس است و برای کاهش آلام او وظیفه دارد.
جولائی با بیان اینكه ارتباط با سلامت و حیات و زندگی افراد به سادگی ارتباط با مسائل اقتصادی نیست، افزود: پرستاران ارتباط مستمر و عمیقی با بیمار و خانواده وی دارند و این برخوردها توجه به كدهای اخلاقی را دشوار تر میكند.
وی با بیان اینكه یك پرستار باید سلامت بیمار و مددجو را حفظ كند، ادامه داد: این حفظ سلامت باید به شیوه مناسب و در خور اعتماد و شأن مردم باشد. باید با رفتار خود خوشنامی حرفه را تأیید كنیم. پرستاران آبروی حرفه پرستاری هستند و هر پرستاری باید نماینده خوشنامی برای این حرفه باشد.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران گفت: حال این پرسش مطرح میشود كه من به این حرفه چه دادهام. باید در اینباره از وجهه و اعتبار خود هزینه كنیم تا بتوانیم جایگاه خود را در جامعه پیدا كنیم.
جولائی ادامه داد: كدهای اخلاقی برای نخستین بار در سال 1956 توسط ICN در دنیا مطرح شد. به تدریج نسخههای جدید منتشر شد و هماكنون نسخه 2012 آن موجود است. اما با وجود این كدها همه پرستاران دنیا و همه كشورها و انجمنهای خاص آمریكا، كانادا، انگلیس و استرالیا و حتی كشورهای شرقی كدهای ملی خود را طراحی كردند. نه به این معنا كه پایه و اساس متفاوتی دارند بلكه به این معنا كه برای تدوین آن از منابع ملی و فرهنگی خود استفاده كنند.
وی با بیان اینكه كدهای اخلاقی در ایران در سال 90 در شورای سیاستگذاری وزارت بهداشت مصوب و ابلاغ شد، افزود: در ابتدا علل ضرورت بكارگیری كدهای اخلاقی در حرفه پرستاری عنوان شده است. سپس مبنای ارزشی اسلامی- ایرانی به عنوان پایههای كدهای اخلاقی توانست خودش را جا بیندازد. مسلماً بر پایه آیات كریمه قرآن و توصیههای اخلاقی ما در آموزههای دینی توصیههای اخلاقی بسیاری شده است.
این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشكی تهران با بیان اینكه لحظه به لحظه و در هر بخش از این آموزههای دینی به مسائل اخلاقی توصیه شده است، گفت: توجه به شأن و كرامت والای انسانی در آموزههای دینی و ملی ما وجود دارد و این هم از پایههای ارزشی است كه به همه انسانها به یك چشم نگاه شود.