خبرگزاری کار ایران

مدیرکل درمان ستاد مبارزه با موادمخدر:

چالشی با وزارت بهداشت درباره برنامه پزشک خانواده نداریم

چالشی با وزارت بهداشت درباره برنامه پزشک خانواده نداریم

اگر ادعای ۱۰۰ بیمار روزانه برای درمان اعتیاد به پزشک خانواده ادعای درستی باشد آن وقت باید گفت که درصد زیادی از مردم نیاز به درمان برای اعتیاد داشته و با این حساب شیوع اعتیاد در کشور حتی به بیش از ۵۰ درصد می‌رسد.

ایلنا: مدیرکل درمان و حمایت‌های اجتماعی ستاد مبارزه با موادمخدر با بیان اینکه در نظام PHC‌و پزشک خانواده، پیشگیری موضوع بسیار مهمی است، گفت: هیچگونه چالشی بین ستاد مبارزه با مواد مخدر و وزارت بهداشت در خصوص ادغام خدمات درمانی اعتیاد در پزشک خانواده وجود ندارد.

به گزارش ایلنا، محمدباقر صابری زفرقندی در این باره اظهار داشت: ادغام مراکز درمان اعتیاد در برنامه پزشک خانواده اگر به معنی تعدیل و حذف مراکز درمان اعتیاد باشد و درمان اعتیاد محدود به چند مرکز منتخب شود، یک راهبرد نادرست و آسیب زا است و اگر به این معنی است که باید خدمات درمانی اعتیاد را به صورت ادغام‌یافته و همزمان با سایر خدمات درمانی به افراد نیازمند ارائه کنیم این مهم از اصول PHC یا نظام مراقبت‌های بهداشتی و درمانی اولیه است و تفاوت بسیار زیادی با موضوع ادغام مراکز درمان در برنامه پزشک خانواده دارد.

وی ادامه داد: برنامه پزشک خانواده باید به شکلی طراحی و اجرا شود که همه افراد نیازمند بتوانند تمامی نیازهای درمانی خود را به صورت آسان و ارزان و ادغام یافته مرتفع سازند، به عبارتی فرد نیازمند نباید برای بیماری‌های متعدد خود مجبور به اتلاف وقت و هزینه برای مراجعه به مراکز مختلف و پراکنده درمانی باشد بلکه با مراجعه اولیه به پزشک خانواده نیازهای اولیه او مرتفع شود و در صورت نیاز به مداخلات تخصصی بیشتر به سطوح بالا‌تر نظام درمانی ارجاع شود.

مدیرکل درمان و حمایت‌های اجتماعی ستاد با بیان اینکه در برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع، موضوع ادغام به معنی کاهش مراکز درمانی مطرح نیست، اظهار داشت: در نظام PHC و پزشک خانواده باید نحوه ارتباط بین پزشک خانواده، با سطوح بالا‌تر مثل مراکز درمانی دولتی و خصوصی به روشنی مشخص و از همه ظرفیت‌های بالفعل و بالقوه نظام درمان برای ارائه خدمات درمانی مناسب، به موقع و ارزان به نیازمندان استفاده شود.

صابری با اشاره به جامعیت ادغام خدمات درمان اعتیاد در PHC گفت: در نظام PHC‌و پزشک خانواده پیشگیری، موضوع بسیار مهمی است و بخش عمده اهداف این طرح در پیشگیری از بیماری‌ها نهادینه شده است و رویکرد پررنگ درمانی پزشک خانواده که متأسفانه در حال حاضر شاهد آن هستیم با مبانی و اصول نظام PHC فاصله دارد.

وی با اشاره به اظهارنظرهای مطرح شده مبنی بر اینکه در یک جمعیت ۲۵۰۰ نفری حداقل ۱۰۰ بیمار معتاد خواهیم داشت که روزانه باید به پزشک خانواده مراجعه کنند، از افرادی که بدون توجه و شناخت به ماهیت PHC و پزشک خانواده باعث نگرانی در مردم می‌شوند، انتقاد کرد و گفت: برخی افراد ادعا کرده‌اند از آنجایی که برای هر ۲۵۰۰ نفر یک پزشک خانواده در نظر گرفته شده است بنابراین باید هر پزشک خانواده روزانه ۱۰۰ بیمار معتاد را علاوه بر سایر مراجعان بیمار خود درمان کند که در پاسخ باید گفت این ادعا عمق ناآگاهی از برنامه پزشک خانواده، اصول و فلسفه آن را نشان می‌دهد.

وی ادامه داد: هر تیم پزشک خانواده و نه یک فرد به عنوان پزشک خانواده مسوول امور بهداشتی و درمان یک جمعیت ۲۵۰۰ نفری است و این بدان معنا نیست که یک پزشک به عنوان پزشک خانواده ۲۵۰۰ نفر بیمار در روز خواهد داشت. اگر شیوع سوء مصرف مواد را در بد‌ترین حالت ده درصد بدانیم یعنی ۲۵۰ نفر از جمعیت فوق دچار سوء مصرف مواد هستند که براساس منابع معتبر حدود ۲۰ درصد از افرادی که مواد مصرف می‌کنند احساس نیاز به درمان پیدا کرده و برای درمان خود اقدام می‌کنند، به عبارتی برای هر تیم پزشک خانواده حداکثر ۱۰ تا ۲۰ نفر از جمعیت تحت پوشش ممکن است نیازمند خدمات درمان اعتیاد باشند که در طول سال نیاز به مراجعه برای درمان اعتیاد را خواهند داشت و این عدد تعداد زیادی نخواهد بود.

این مقام مسوول در ستاد تصریح کرد: اگر ادعای ۱۰۰ بیمار روزانه برای درمان اعتیاد به پزشک خانواده ادعای درستی باشد آن وقت باید گفت که درصد زیادی از مردم نیاز به درمان برای اعتیاد داشته و با این حساب شیوع اعتیاد در کشور حتی به بیش از ۵۰ درصد می‌رسد که البته بی‌پایه بودن و فقدان دلایل علمی برای اثبات این موضوع نیاز به توضیح بیشتری نیست.

صابری همچنین در مورد ادغام خدمات پیشگیری و درمان اعتیاد در پزشک خانواده، با انتقاد از برخی اظهارنظر‌ها که بیشتر با مصرف رسانه‌ای دارد، گفت: برخی افراد اظهار نگرانی کرده‌اند که ادغام درمان اعتیاد در پزشک خانواده باعث کنار گذاشته شدن ستاد مبارزه با موادمخدر در امر درمان است و پیش‌بینی کرده‌اند که با این وجود در ۲ تا ۳ سال آینده ساختار درمان اعتیاد کشور از هم پاشیده شود که کمترین اطلاع از اصول درمان اعتیاد و اهداف اعتیاد کافی است تا غلط بودن این استدلال را متوجه شویم.

وی افزود: ستاد مبارزه با موادمخدر اصولاً وظیفه سیاست گذاری و نظارت داشته و وظیفه‌ای در حوزه اجرا ندارد تا با اجرای این طرح از امر درمان کنار گذاشته شود. سیاست‌های ستاد مبارزه با موادمخدر تأکید بر ادغام خدمات پیشگیری و درمان اعتیاد در نظام مراقبت‌های بهداشتی درمانی اولیه (پزشک خانواده) بوده و این مصوبه ستاد به دستگاه‌های ذی‌ربط ابلاغ شده است.

صابری ادامه داد: وزارت بهداشت در راستای اجرای مصوبات ستاد مبارزه با موادمخدر موظف بوده است ارائه خدمات ادغام یافته درمان اعتیاد در نظام شبکه را از سال‌ها قبل عملیاتی کند و اکنون نیز اگر به درستی و با بهره گیری از نظر کار‌شناسان امر این مهم صورت گیرد باید آن را به فال نیک گرفت و چهارم اینکه، تولیت درمان اعتیاد در همه کشور‌ها و از جمله در ایران با نظام سلامت است و اگر اجرای وظیفه ذاتی وزارت بهداشت فرضاً منجر به حذف برخی از نهاد‌ها و دستگاه‌های موازی شود چرا باید نگرانی وجود داشته باشد؟!

وی ضمن بی‌اساس خواندن نگرانی در مورد دانش اعتیاد پزشکان خانواده گفت: در مورد نگرانی از دانش پزشکان خانواده نیز این نگرانی بی‌پایه و اساسی است، گویا برای عده‌ای فرض شده که قرار است پزشکان خانواده از کرات دیگر یا از کشورهای دیگر وارد شوند و یا اینکه پزشکان خانواده از دانشگاه‌هایی غیر از دانشگاه‌های معتبر کشور فارغ التحصیل شده‌اند.

مدیرکل درمان و حمایت‌های اجتماعی ستاد گفت: بدیهی است از پزشکان موجود و فعال در کشور برای تیم پزشک خانواده استفاده خواهد شد و همانند پزشکان عمومی فارغ التحصیل که در حال حاضر مشغول خدمت در حوزه درمان اعتیاد هستند و برای این موضوع دوره‌های آموزشی را طی کرده‌اند با ظرفیت و برنامه‌های خوبی که برای توسعه مراکز آموزشی درمان اعتیاد برای پزشکان عمومی ایجاد شده است برای آموزش پزشکان احتمالی خانواده که آموزش ندیده باشند مشکلی وجود نخواهد داشت.

صابری در مورد برخی ادعا‌ها مبنی بر کم رنگ شدن درمان‌های غیردارویی در پزشک خانواده یادآور شد: اگر به ترکیب پزشک خانواده توجه شود نگرانی از عدم انجام مداخلات غیردارویی برای معتادان نیز بی‌پایه و اساس است چرا که در مراکز درمان اعتیاد موجود نیز متأسفانه به دلیل نظارت‌های ضعیف، حس و ولع سودجویانه برخی از افراد و پزشکان به عنوان درمانگر، درمان اعتیاد خلاصه در درمان دارویی و آن هم درمان با متادون شده است و این آسیبی است که متوجه بدنه نظام درمان اعتیاد در کشور شده است و به نظر می‌رسد مسؤلین وقت در این زمینه باید پاسخگو باشند. با اجرای درست برنامه پزشک خانواده امید به پررنگ شدن موضوع مداخلات پیشگیری، غربالگری معتادین، درمان به موقع و خلاصه پیگیری‌های بعد از درمان و مداخلات درست و علمی غیردارویی توسط افراد کار‌شناس و یا ارجاع به مراکز تخصصی بالا‌تر بیشتر می‌شود، خصوصاً در صورتی‌که زحمات مسئولین امر در دفتر تخصصی وزارت بهداشت مبنی بر الزام حضور روان‌شناس در تیم پزشک خانواده نیز مورد عنایت مسئولین اجرایی پزشک خانواده قرار گرفته شود.

صابری در پایان ضمن استقبال از هر گونه انتقاد از سیاست‌ها و برنامه‌های درمان اعتیاد در کشور مبتنی بر شواهد علمی و منصفانه توسط کسانی که دانش لازم در حوزه مربوطه را داشته باشند، گفت: انتقاد یک هدیه الهی است و پذیرش انتقاد راه درست حرکت به سمت جلو است، استفاده ابزاری و ایجاد فضای مسموم تبلیغاتی و رسانه‌ای برای موضوعات تخصصی که با سلامت و اعتقاد و اطمینان مردم به نظام سلامت کشور ارتباط دارد مذموم بوده و اگر برای مصرف فردی نیز بیان شود مشکلی را از نظام سلامت حل نمی‌کند.

ارسال نظر
پیشنهاد امروز