بر اثر مرمت غیر اصولی در رودسر؛
بخشی از بقعه تاریخی نصیرعلیکیا فرو ریخت
در واپسین روزهای اسفند ماه ۹۱، قسمت اعظمی از سقف و ایوان بقعه نصیر علی کیا فرو ریخت.
ایلنا- رودسر: یکی از ابنیههای تاریخی استان گیلان، بقعه نصیر علی کیا میباشد که در سه کیلومتر شرق رودسر و در روستای کویه سفلی شهرستان رودسر واقع شده و به شماره ۲۰۴۶، چهارم تیر ۱۳۷۷ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسید.
به گزارش خبرنگار ایلنا از رودسر، بقعه نصیر علی کیا در موقعیت جغرافیایی ۳۷ درجه و ۰۵دقیقه ۲/ ۵۳ثانیه عرض شمالی و دارای ۵۰ درجه ۱۶ دقیقه ۲/۰۸ ثانیه طول شرقی و در ارتفاع ۸ متری نسبت به سطح دریا واقع شده است.
بنا به جلد دوم گزارش بررسی شناسایی باستانشناختی شهرستان رودسر که از پائیز ۸۳ تا زمستان ۸۴ گرد آوری شده، بقعه نصیر علی کیا بر اساس نوع معماری نشان گر تعلق این بقعه به دوران قاجاریه و به احتمال زیاد اواخر قاجار بوده، اما شالوده بنا به احتمال زیاد مربوط به دوران کیائیان در قرن هفتم هجری قمری است.
این گزارش خاطر نشان میکند: «بنای بقعه چهار گوش با سه ایوان در شمال شرق و کرسی بنا حدودآ یک متر در شمال و در جنوب ۱۵۰ سانتی متر از زمینهای اطراف بالاتر است و ورودی اصلی بقعه در شمال قرار دارد و به جز آن در سه طرف دیگر نیز دربهایی از ایوانها به حرف گشوده میشود».
این گزارش باستانشناختی، متذکر میشود: «یک ایوان نو ساخته در جنوب بقعه نصیر علی کیا قرار دارد و کنارههای ایوان دارای ستونهای چوبی و چهار پخ زده و چند ستون زیبای لاچ لنگری است و ستون در پائین بر روی جیرنال و در بالای ستونها دارای سرنال هستند و جرزها و دیوارها از ضخامتی ۴۵ سانتی متری برخور دارند».
بر پایه این گزارش باستانشناختی، «در ساخت بنا از مصالح محلی نظیر گچ، آهک و آجرهای قرمز ۲۰*۲۰*۴ سانتی متری استفاده شده و سنگهای تزئینی تازه نصب شده در بیرون و داخل حرم جدید زیبائی کلی بنا را مخدوش ساختهاند و سابقآ دیوارههای این بقعه نقوش مذهبی ترسیم شده داشتند که به سبب سنگ کاری این نقوش از بین رفتهاند و فقط قسمتی از نقاشیهای فوقانی زیر سقف ایوان غربی قابل مشاهده است».
طبق این گزارش قبل از ثبت ملی، «بام بقعه نصیر علی کیا با سفالهای خمرهای سفال پوش شده تا بدین وسیله از ریزش بارانهای دائمی منطقه مصون بماند و این بنا از اماکن زیارتی شهرستان رودسر و حومه آن است و در ایام برگزاری مراسم سوگواری ماه محرم و دیگر مراسمهای مذهبی و محلی مورد استفاده قرار میگیرد.
این گزارش قبل از ثبت ملی بنا، تاکید میکند «بقعه سید نصیر علی کیا از سر بندی بسیار زیبا برخوردار میباشد و آنچه امروزه در نظر هر بیننده را مسحور میسازد ستونهای زیبایی است که به صورت لاچ لنگری و چهار تراش تزئین یافته و هم چنین ستونهایی که به شکل کله شیر قسمت فوقانی ستونها را آراسته است».
این گزارش، میافزاید: دامنه بام به صورت پنج پشته ساخته شده که این خصوصیت در کمتر بنایی در استان گیلان به چشم میخورد و در بالای دیوارهای حرم آرامگاه نیز چنین پشتههایی دیده میشود و دیوار بیرونی بقعه در ایوانها دارای نقاشیهای دیواری با تصاویری از واقعه کربلا و دیگر نقوش مذهبی بوده که متاسفانه همه از بین رفته است.
تهیه گزارش باستانشناختی یاد شده و ثبت بقعه نصیر علی کیا رودسر به شماره ۲۰۴۶چهارم تیر ۱۳۷۷ در فهرست آثار ملی کشور در حالی است که متاسفانه در واپسین روزهای از سال ۹۱ بخشی از سقف و ایوان این بنای مذهبی مهم بر اثر مرمت غیر اصولی توسط پیمان کار اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری گیلان پساز گذشت حدود فرو ریخت و تلی از خاک شد.
یک عضو هیئت امنای بقعه نصیر علی کیا و فرمانده پایگاه بسیج روستای کویه سفلی رودسر در گفتگو با خبرنگار ایلنا و در تشریح وقوع این حادثه، اظهار کرد: ساعت ۳: ۲۰دقیقه بامداد صبح واپسین پنج شنبه اسفند ماه ۹۱، قسمت اعظمی از سقف و ایوان بقعه نصیر علی کیا فرو ریخت.
علی صبح خیز با اشاره به حضور خود در زمان ریزش عجیب و غریب بخشی از سقف و ایوان بقعه، خاطر نشان کرد: در زمان وقوع حادثه، به دلیل ترس از خطرات جانی ناشی از ریزش دوباره بقیه بنا جرات نکردیم جلو برویم.
وی با اشاره به انتظار خود برای روشن شدن هوا جهت اطلاع ریزش بخشی از بقعه نصیر علی کیا به مسئولان اداره کل میراث فرهنگی گیلان، تصریح کرد: مرمت و بازسازی این بنا توسط پیمان کار اداره کل میراث فرهنگی گیلان ۸ ماه به طول کشید و حدود یک ماه گذشته به پایان رسیده بود.
این مسئول، اذعان کرد: حدود یک ماه بعد از مرمت و باز سازی، بخشهای غربی و قسمتی از سقف سمت شمالی و نیز ایوان شمالی و در کل حدود دو سوم از بنا ریزش و فرو ریخته و هم اکنون بخشهای باقی مانده توسط شمع در حال نگهداری میباشد و احتمال ریزش دیگر بخشهای بنا نیز وجود دارد.
صبح خیز با اعلام بسته شدن درب بقعه نصیر علی کیا توسط هیات امنای برای جلوگیری از ورود مردم و به مخاطره افتادن جان آنان، متذکر شد: دلیل مرمت بنا توسط میراث فرهنگی گیلان، وجود یک سری سازههای غیر اصولی انجام شده در بنا بود.
به گفته وی، اداره کل میراث فرهنگی گیلان در حین بازسازی و مرمت بقعه نصیر علی کیا، سازههای غیر اصولی را جمع آوری ولی متاسفانه حالت بنا را به سبک گذشته و اصلی خود برنگرداند و از سوئی دیگر فوندانسیونی که میخواست سقف بنا را نگه دارد به شکل خیلی ابتدائی که نمیتوانست وزن کوچکی را تحمل کندبا حجم سنگین چوب و سقف موجود تعبیه کردند و رفتند.
این عضو هیات امنای بقعه نصیر علی کیا کویه سفلی رودسر، با بیان خرسندی از اینکه خدای شکر در زمان ریزش قسمتی از سقف و ایوان این بنا شخصی در آن حضور نداشت تا آسیب جسمی ببیند، خطاب به مسئولین میراث فرهنگی، ابراز کرد: مرمت و بازسازی مدنظر شما را نخواستیم و به سبک اصلی خود بر گردانید تا مردم بتوانند تردد کنند و به زیارت بیایند.
صبح خیز، مدت مرمت صورت گرفته بر روی بقعه نصیر علی کیا توسط پیمانکار مجری میراث فرهنگی گیلان را ۸ ماه عنوان کرد که در عرض کمتر از یک ماه فرو ریخت، درباره دلایل تخریب بخشی از بنا مدعی شد: متاسفانه در زمان مرمت هیچ گونه بازدیدی از سوی میراث فرهنگی استان از طرز کار پیمان کار مشغول به کار صورت نگرفت.
وی ادامه داد: پیمان کارانی که برای مرمت و بازسازی بقعه نصیر علی کیا مشغول به فعالیت بودند، به وسیله عکس و فیلم، موافقت اصولی خود را از مدیران میراث فرهنگی گیلان اخذ میکردند که به نظرم یک امری غیر اصولی بوده و کارشناسان و مدیران باید از نزدیک از روند بازسازی مشاهده میکردند و نقاط ضعف جهت رفع آن متذکر میشدند.
فرمانده پایگاه بسیج روستای کویه سفلی رودسر، تاکید کرد: بازدید مدیران میراث فرهنگی گیلان پس از تخریب بخشی از بنا و انداختن تقصیر آن گردن پیمان کار مربوطه هیچ توجیهی ندارد و از سوئی دیگر وجود سنگ بلوک در پشت بنا از سازههایی است که به صورت غیر اصولی در زمان فعالیت هیات امنای اسبق بقعه نصب شد.
صبح خیز، با بیان اینکه نمیدانم هیات امنای اسبق بقعه نصیر علی کیا برای نصب سازههای غیر اصولی جهت جلب موافقت میراث فرهنگی گیلان واسطه انداختهاند و چگونه با آنان کنار آمدهاند، خاطر نشان کرد: میراث فرهنگی استان قول مرمت و بازسازی داده ولی ما خواستار برگرداندن حالت بنا به شکل اولیه آن است.
وی میزان بودجه تخصیص داده شده برای مرمت بقعه نصیر علی کیا را بر اساس شنیدهها ۷۰ میلیون تومان ذکر کرد و یاد آور شد: پیمان کار در زمان مرمت بنا رقم تخصیص یافته را ۴۰ میلیون تومان اعلام کرد ولی اگر میراث فرهنگی بخواهد ۷۰ میلیون تومان بخواهند برای بازسازی مجدد در نظر بگیرد با توجه به تورم موجود، فکر نکنم بتوانند به پایان برسانند و به حالت اصلی برگردانند.
این مسئول، با اشاره به بازان خیز بودن منطقه کویه سفلی رودسر و ریزش نزولات آسمانی به داخل بقعه و ضریح بر اثر ریزش بخشی از آن، اذعان کرد: بنا هم اکنون فاقد سقف بوده و به وسیله گونی و نایلون به صورت موقت توسط پیمان کار میراث فرهنگی با همکاری هیات امنای بقعه جهت جلوگیری از ریزش نزولات آسمانی نصب شده است.
صبح خیز در پایان، تاکید کرد: خوشبختانه به غیر از محراب و از سوئی دیگر تعدادی از فرشها و پشتی که بر اثر گل ولای موجود در سقف به داخل آن ریزش کرده توسط هیات امنای بقعه پاکسازی و به بیرون هدایت شده، به وسایل داخل ضریح آسیب جدی وارد نشده است.