مدیركل میراث فرهنگی آذربایجان شرقی:
شرح مبارزات قاچاق نبی ثبت ملی شد
قاچاق نبی شخصیت مبارز و ظلم ستیزی بود که در دوران حکومت تزارها، مبارزات دهقانی را رهبری میکرد.
ایلنا- تبریز: مدیركل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان شرقی از ثبت داستان حماسی و سرشار از شرح مبارزات قاچاق نبی در فهرست میراث ناملموس آثار ملی کشور خبر داد.
به گزارش ایلنا تراب محمدی صبح امروز در گفتوگو با خبرنگاران افزود: قاچاق نبی شخصیت مبارز و ظلم ستیزی بود که در دوران حکومت تزارها، مبارزات دهقانی را رهبری می کرد.
وی با بیان اینكه داستان قاچاق نبی به دلیل رشادتهایش در ادبیات فولکور نیز وارد شده است، اظهار داشت: وی یك شخصیت اسطوره ای برای مردم آذربایجان شرقی بوده كه از دیرباز تا كنون در قالب ضرب المثل های بسیاری، در زبان معیاری ترکی آذری مورد استفاده قرار می گیرد.
محمدی با تاكید بر اینكه برای ادبیات شفاهی نمی توان تاریخچه و قدمت مشخصی تعیین كرد، یادآور شد: سال های سال است که داستان مبارزه نبی با خان و بیگ ها در سینه مردم جای گرفته و توسط عاشیق ها در محافل مختلف روایت می شود.
وی، داستان های اسطوره ای، حماسه ای و قهرمانی را یكی از مضامین اصلی داستان های فولكوریك آذربایجان خواند و گفت: در داستان هایی نظیر قاچاق نبی، مبارزات مردم در راه آزادگی، آزادی و حفظ وطن به تصویر کشیده شده است.
محمدی تصریح كرد: در داستان قاچاق نبی نیز همچون اغلب این آثار، تنها به توصیف رشادت های یک قهرمان کفایت نشده، بلكه مبارزات عموم مردم در آن منعکس شده است.
وی با اشاره به ساختار و محتوای شخصیت اصلی این داستان خاطرنشان كرد: به عقیده بسیاری از مردم، «قوچاق نبی» به معنای «نبی دلاور و مبارز» چهره ای حقیقی وتاریخی بوده که در برهه ای از زمان توانسته است خواسته های درونی مردم علیه ظلم وجور دیکتاتور ها را تامین كند.
مدیركل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان افزود: مبارزه قاچاق نبی سمبل برجسته ای از مبارزات مردم در برابر زورگویی های فئودال ها و زمین داران بزرگی است كه بیش از صد سال پیش بر جان و مال مردم مسلط بودند و دهقانان را به بیگاری و استثمار می کشیدند.
نبی دهقان زاده و فرزند مردی فقیر و بی چیز بود كه در مزارع خانها کار می کرد. نبی پسر میانی خانواده، در خانه کربلایی جعفر نوکری می کرد. کربلایی جعفر ضمن اینکه کار زیادی از نبی می کشید حتی آنقدر بدو نان نمی داد تا شکمش سیر شود و او را از هر نظر مورد آزار و اذیت قرار می داد.
مبارزه نبی با ایستادگی مقابل زور گویی کربلایی جعفر شروع می شود. مبارزه انفرادی او به همین جا خاتمه نمی یابد زیرا چهره زشت استثمار را در چهره ی خانها و بیگ ها دیده و رفته رفته مبارزه فردی وی حالت عمومی یافته و به دشمن تمامی بیگ ها و خانها تبدیل شده است. حکومت وقت نیز كه حامی فئودالها بود برای دستگیری و مجازات نبی دست به کار می شود. شیوه مبارزه ی نبی مورد حمایت و پذیرش توده مردم قرار می گیرد و دسته- دسته مردم به وی می پیوندند و در جاهای دور، شیوه ی مبارزه نبی مورد الهام مردم قرار می گیرد و هر كجا كه بیدادگری خانها و اربابان، دمار از روزگار مردم درمی آورد او یكه تاز میدان می گردد و با حمایتی كه وی از ستمدیدگان كرده و حمایتی نیز كه مظلومین از وی می كنند، در قلب مردم جای خود را هر روز وسیع و وسیع تر می یابد.
در این مبارزات هجر همسر نبی، كه شیرزنی بی باك و دور مانده از ایل و تبار خویش است، با روحیه شیفته رزم و دلیری اش، به روی زین اسب و دوشادوش قاچاق نبی سرگشته دیاران می شود. بدینسان نبی و هجر را بارها اسیر دام و میله های زندان می كنند اما باروها و حصارهای محبس خانه ها، با توانگری اندیشه و یاری یاران و دلیران، تاب آنان را نمی آورند و همچنان پرخروش و پرتوان به یاری محرومان می شتا بند و آینالی كه تفنگ نبی بود چون رعد می غرد و ترس بر جان ظالمین می اندازد. داستان با شرح مبارزات وی ادامه یافته و با مرگ قاچاق نبی به دست دوستش و خونخواهی یاران باوفایش از قاتل وی به پایان می رسد.
«قاچاق نبی» شخصیت مبارز و ظلم ستیزی بود که در دوران حکومت تزارها، مبارزات دهقانی را رهبری می کرد.