صالحی:
روحانی در پرونده هستهای موفق عمل كرد
روحانی واقعاً گفتوگوکننده بسیار واردی بود که میدانست باید چه کاری انجام دهد/بحث برد و باخت در مذاکرات مطرح نیست/شش سوال هستهیی که وجود داشت در زمان لاریجانی بسته شد /در موضوع هستهیی هیچ چیز مجهول نیست/خارج از خواسته نظام کار نمیکنیم/جلیلی در فاز سیاسی مذاکره میکند.
وزیر امور خارجه تاکید کرد: وزارت خارجه هیچ وقت کاری نمیکند که خارج از خواسته نظام باشد.
به گزارش ایلنا، علی اکبر صالحی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه شما یکی از خوش اخلاقترین سیاستمداران کشور هستید، آیا این خوش رویی در دیپلماسی برای شما مشکلی ایجاد نمیکند؟ گفت: یکی از علایمی که خوب هست در انسان وجود داشته باشد این است که همیشه متبسم باشد.
وی در پاسخ به این سوال که چه کسی را بیشتر از همه دوست دارید؟ هم گفت: راستش کسی را دوست دارم که حس کنم خدا او را دوست دارد. شاید تعجب کنید بدانید که من خیلی از دوستانم را از بعضی نزدیکانم بیشتر دوست دارم چون حس میکنم آنها همه ابعاد یک انسان مفید برای جامعه را در خود دارند و اعمالشان برای کسب رضای خدا و نفع رساندن به مردم است. ما پیامبر(ص) را هیچ وقت از نزدیک زیارت نکردهام اما ایشان را به خاطر رفتار و منشی که داشتند دوست داشتیم و اگر به ما بگویند چه کسی را بیشتر از ایشان دوست دارید، نمیتوانیم جواب داشته باشیم.
وزیر امور خارجه در مورد شهید شهریاری که در دانشگاه شریف یکی از شاگردانش بود، گفت: شهریاری مثل فرزند من بود. وقتی خبر شهادتش را شنیدم، نتوانستم روی پای خودم بایستم. از آنجایی که میدانستم چه گوهری را از دست دادیم، هر چه کردم تا خودم را کنترل کنم، نمیتوانستم. در شهید شهریاری عناصری وجود داشت که شاید در فرزندان من وجود ندارد و به همین دلیل شاید من شهریاری را بیشتر از فرزندانم هم دوست داشتم. نه تنها من، بلکه همه کسانی که او را می شناختند به او علاقه داشتند.
صالحی افزود: یک بار رهبری از من خواستند شهید شهریاری را برایشان توصیف کنم. من در جواب گفتم اگر به شهریاری نمره 100 بدهیم، به نفر بعدی به سختی می توان نمره 50 داد. شهریاری آدم ویژهای بود و متاسفیم که از دستش دادیم.
صالحی در مورد ورود به جریان موضوع هستهیی ایران هم گفت: از زمانی که فوق لیسانس هستهیی را در دانشگاه شریف راهاندازی کردیم به طور جدی وارد مساله هستهیی ایران شدم. بعد از انقلاب که شورای انقلاب تشکیل شد و مهندس تاج وزارت نیرو را در دست گرفتند، وقتی در مورد ادامه کار نیروگاه بوشهر میخواستند تصمیم گیری کنند از بنده و برخی دیگر از اساتید خواستند که در این مورد به او مشاوره دهیم. برخی ها در فضای آن روزها میگفتند ما ارتش و اف 16 نیاز نداریم. نیروگاه بوشهر هم که یک پروژه استثماری است را نمی خواهیم. امام ارتش را نجات دادند و نیروگاه بوشهر هم ادامه پیدا کرد. با شروع جنگ؛ مشکلات وارد فاز جدیدی شد. آلمانها کار را نیمه تمام گذاشتند و عراقیها هم یک بار نیروگاه بوشهر را بمباران کردند. این بمباران آسیب زیادی به نیروگاه وارد کرد.
وی در برنامه شناسنامه که عصرهای آدینه از شبکه سه سیما پخش میشود، ادامه داد: در طول جنگ فعالیتهای هستهیی ما متوقف بود و جز تحصیلات دانشگاهی، فعالیت دیگری وجود نداشت. با پایان چنگ فعالیتهای هستهیی جمهوری اسلامی آغاز شد و ارادهای در نظام ایجاد شد که ما باید سرمایهگذاریهایی که در این زمینه انجام شده است را پیگیری کنیم.
صالحی با بیان اینکه فعالیتهای هستهیی را به دو بخش عمده میتوان تقسیم کرد، گفت: اولین وجه، نیروگاه بوشهر و وجه دوم تکنولوژی هستهیی مثل اکتشاف و استخراج اورانیوم است. در نیروگاه بوشهر قراردادی با روسیه بسته شد که آنها اعلام آمادگی کردند. آن زمان وضع اقتصاد روسیه در شرایط مناسبی نبود و وقتی ایران پیشنهاد همکاری داد، آنها با میل قرارداد را به امضا رساندند که این موضوع برای ما ارزشمند و حائز اهمیت بود.
وی در مورد طول کشیدن ساخت نیروگاه بوشهر هم گفت: این تاخیر به دلیل مسائل فنی بود. وقتی قرار شد روسیه برای ساخت نیروگاه با ما وارد همکاری شود، ما اصرار داشتیم همان نیروگاهی که آلمان به صورت نیمه کاره ساخته بود را ادامه دهیم، اما روسها معتقد بودند بهتر است در همان محوطه یک نیروگاه جدید تاسیس شود. درست است که کار یک مقدار طول کشید، اما در نهایت به نفع ما بود. ما در آن زمان مشکل برق نداشتیم و برنامهمان برای تولید برق درازمدت بود. وقتی نیروگاه بوشهر را آغاز کردیم کار طول کشید و همین طول کشیدن کار باعث شد مهندسین ما درسهای زیادی را بیاموزند و تکنولوژی به ایران منتقل شود.
صالحی در مورد مقصر تاخیرهایی که در ساخت نیروگاه بوشهر انجام شد، هم گفت:گاهی ما مقصر بودیم و گاهی آنها اما خوشبختانه زمانی که در سازمان انرژی اتمی فعالیت داشتم، مشکلات را تا حد زیادی برطرف کردیم و سرعت کار بالاتر رفت. الان هم به لطف خدا نیروگاه تولید برق را انجام میدهد. البته هر از چند گاهی در رسانهها مطرح میشود که پس چه زمانی نیروگاه بوشهر راهاندازی میشود؟! این در حالی است که الان دو – سه سال است که طبق تعریف راهاندازی شده است. البته یک مشکلاتی هم در این میان انجام شد. مثلاً مشکلاتی برای حفظ ایمنی به وجود آمد که با رفع آن دوباره کار به روال عادی برگشت.
وی با اشاره به اینکه بهترین متخصصین نیروگاهی را در نیروگاه بوشهر داریم، خاطرنشان کرد: این افراد در زمره بهترینها در دنیا هستند. در بقیه امور مثل آب سنگین، غنی سازی و... هم مجبور بودیم روی پای خود بایسیتم چون این مسائل چیزی نیست که بخواهیم از دیگران برای رسیدن به آن کمک بخواهیم. وقتی در سال 67 به آرژانتین سفر کرده بودیم، به بازدید آب سنگین این کشور رفتیم. آن زمان با حسرت نگاه میکردم و میگفتم آیا روزی می آید که ما آب سنگین تولید کنیم؟ اما شکر خدا امروز بچههای ما بدون کمک غرب به دستاوردهای بسیار خوبی دست پیدا کردهاند. البته خیلی از تجهیزات مورد نیاز برای رسیدن به موفقیت از خارج از کشور خریداری شده اما طراحی توسط متخصصین داخلی انجام میشود. در هستهیی هیچ چیز مجهول نیست.
نماینده سابق ایران در سازمان انرژی اتمی در مورد اینکه از چه زمانی وارد موضوع هستهیی ایران شده هم گفت: زمانی که در آژانس انرژی اتمی نماینده ایران بودم آقای روحانی هم به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی عهدهدار پرونده هستهیی ایران شدند. سه کشور اروپایی که به ایران آمدند من هم در تیم آقای روحانی حضور داشتم که در جلسات اصلی و فرعی شرکت میکردم. جلسات فرعی که در سطح کارشناسی انجام میشد را بنده پیگیری میکردم و در آژانس هم کارهای پرونده توسط من پیگیری میشد.
وی در خصوص فضای مذاکرات اظهار داشت: مذاکرات دو قسم دارد. بخش اول سیاسی است و بخش بعدی فنی و حقوقی است. جایی که بحثها فنی و حقوقی است کار راحت است و مسائل طبق اصولی مشخص پیش میرود و کسی نمیتواند حرف خارج از قاعدهای بیان کند. آن گفتوگوها دوستانه و خوب پیش میرود. بعضی از کارشناسان غربی در این مذاکرات آنقدر تحت تاثیر قرار میگرفتند که به جای چالش، با ما همراه میشدند و سر تعظیم فرو میآوردند. اما وقتی بحث سیاسی میشود، کار پیچیده میشود.
وی ادامه داد: بحث برد و باخت در مذاکرات مطرح نیست، اما این را می توان با قطعیت گفت که جمهوری اسلامی ایران همیشه با اقتدار وارد گفتوگو شده است و در گفتوگوها متحیر و گم شده نیست. غرب هم اذعان دارد که مذاکره با ایران سخت است چون گفتوگو کنندههای خوبی در ایران هستند و با دقت صحبت میکنند.
صالحی در پاسخ به این سوال که کدام گروه مذاکره کننده هستهیی ایران را در انجام مذاکرات موفقتر میدانید؟ گفت: هر گروهی ویژگی خاص خودش را داشته است اما اگر از من میخواهید نمره دهم، باید بگویم که من نمیتوانم این کار را انجام دهم. هر گروهی برجستگی خاص خود را دارد. آقای روحانی واقعاً گفتوگوکننده بسیار واردی بود که میدانست باید چه کاری انجام دهد. ایشان قبل از آغاز مذاکرات جلسات زیادی را با کارشناسان برگزار میکرد و وقتی وارد گفتوگوها میشدند از این مشاورهها استفاده میکردند. آن مقدار که در جلسات ایشان حضور داشتم میدیدم که ایشان واقعاً وقت میگذاشتند و تلاش میکردند. ایشان تاکید میکردند که باید تمام تلاش خودمان را انجام دهیم که پرونده به شورای امنیت ارسال نشود و این استراتژی ایشان بود که موفق هم عمل کردند.
صالحی ادامه داد: آقای لاریجانی کار بزرگی انجام داد و بخش هستهیی مساله را بست. شش سوال هستهیی که وجود داشت در زمان ایشان بسته شد و الان آژانس دیگر سوال هستهیی از ما ندارد و فقط یک سری ادعا در زمینه وجود کلاهک هستهیی وجود دارد. آقای لاریجانی بحث فنی را جمع کردند و امروز فقط مطالبات ادعایی مطرح است.
وزیر امور خارجه دولت دهم همچنین در مورد تیم مذاکره کننده فعلی هم اظهار داشت: آقای جلیلی کار به مراتب سختتری دارند و در فاز سیاسی مذاکره میکنند. پرونده ما در شورای امنیت است و بحث کاملآً سیاسی است. مطالبات ادعایی هم یک بحث سیاسی است و کار بسیار سنگین و پیچیده است. آقای جلیلی تمام تلاش خود را به کار بسته است و مشورتهای زیادی با کارشناسان دارد تا بهترین عملکرد را داشته باشند. ایشان هرگاه که وارد جلسه میشوند با اتکا به تجربهای که دارند پای میز مذاکره می نشینند.
صالحی در مورد دورنمای مذاکرات 1+5 هم گفت: اولین مصاحبهای که در مورد مسائل هستهیی انجام شد، در روزنامه ایران چاپ شد. آن زمان من گفتم که من نسبت به مساله هستهیی ایران و حل پرونده ایران خوشبین هستم، پرونده ما شبیه به پرونده هستهیی کره شمالی و لیبی نیست و حل خواهد شد. الان هم با قطعیت میگویم مشکل حل می شود. ما به کاری که داریم انجام می دهیم، مطمئن هستیم و میدانیم که فعالیتهایمان صلحآمیز است. به همین دلیل هم بوده که در این 10 سال تزلزلی در گفتار و مواضع مسوولین کشورمان وجود نداشته است. غرب هم دید که هزینههایی که برای فشار آوردن روی ایران انجام داده است، به نتیجه دلخواهی که می خواستند منجر نشده است.
وی ادامه داد: فشار غرب بر ایران برای ما مزاحمتهایی ایجاد کرد اما مردم ما بیدار و آگاهند و این فشارها راه به جایی نبرده است. صادقانه میگویم با توجه به شرایط اقتصادی که وجود داشت فکر نمی کردم 22 بهمن امسال مردم تا این حد در راهپیمایی شرکت کنند. وقتی حجم جمعیت را دیدم متوجه شدم که مردم تا چه حد بیدار هستند و به درستی اصل نظام را از اشتباهات افراد تفکیک میکنند و به هیچ وجه دوست ندارند نظام را از دست بدهند. 34 سال است انقلاب شده و در 22 بهمن امسال حضور مردم طوری بود که انگار دیروز انقلاب شده است.
وی در مورد روابط بین ایران و آمریکا هم گفت:طرفین حس میکنند موقعیتی برای برون رفت از بحران ایجاد شده است. همین که آمریکا این اواخر برای گفتوگو اعلام گفتوگو کرده، نشان میدهد که آن ها در این مورد جدی هستند. رهبری هم فرمودند که هر وقت بر ما اثبات شد که نیت آنها صادقانه است ما هم مذاکره را بررسی خواهیم کرد.
صالحی در مورد نحوه انتخاب خود برای تصدی وزارت امورخارجه ایران گفت: سال 1384 که آقای احمدینژاد انتخاب شدند یک ماه بود که به عنوان معاون دبیر کل سازمان تعاون اسلامی در جده فعالیت میکردم. این بالاترین مقامی بود که یکی از افراد جمهوری اسلامی ایران در سطح خارجی به دست آورده است. در جده بودم که از دفتر آقای دکتر با من تماس گرفتند و گفتند به ایران بیا، آقای دکتر میخواهند شما را ببیند. به ایران آمدم و بحث وزارت خارجه و وزارت علوم مطرح شد. من در جواب گفتم که تازه در جده مستقر شدهام و یک مقدار بازگشت سخت است. به لطف الهی از آن مرحله عبور کردیم و در جده ماندگار شدم. چهار سال وظیفه من در جده به پایان رسید و سال 88 به ایران بازگشتم. سال 88 که دکتر دوباره انتخاب شدند، ایشان شنیده بودند که به ایران بازگشتهام و من هم مشغول آماده شدن برای تدریس بودم. ایشان از من خواستند ریاست سازمان انرژی اتمی را قبول کنم. به سازمان رفتم و فعالیتهای خوبی در آن جا انجام دادیم و توانستیم به اکتشاف هوایی برسیم و به غنی سازی 20 درصد دست یابیم. من از کار در آن جا لذت می بردم که آقای دکتر از من خواستند که به وزارت خارجه بیایم. شش ماه طول کشید و حس کردم اگر قبول نکنم آقای دکتر ناراحت می شوند. هیچ کدام از این مسولیتها را داوطلبانه انتخاب نکردهام.
وی ادامه داد: توفیق خدمتگزاری در نظام جمهوری اسلامی برای چنین ملتی و زیر نظر رهبری عزیز یک توفیق و نعمت بزرگ است و من خدا را شکر می کنم که لطف خدمتگزار بودن را به من اعطا کرده است. در وزارت امور خارجه تنش کار بیشتر است اما در سازمان انرژی اتمی تنشها کمتر بود. در وزارت امور خارجه سلایق زیادی است و ما هم میخواهیم طوری رفتار کنیم که مشکلات ملت کم شود و نفع روابط به مردم برسد.
صالحی با بیان اینکه ما فقط با رژیم صهیونیستی رابطهای نداریم و با کشورهای دیگر مشکل خاصی نداریم، گفت: شرایطی ایجاد شده است که بین آمریکا و ایران مشکلاتی به وجود آمده است و مردم ایران از آمریکا گلههایی دارند که البته نابه جا هم نیست. از ملی شدن صنعت نفت تا فناوری هستهیی ما را تحت فشار قرار داده اند. الان فهمیده اند که ملت ایران با فشار تسلیم نمی شود. ملت ایران با چند هزار سال تاریخ متوجه شدهاند که 10 سال و 20 سال و 50 سال یک پاراگراف از تاریخ این کشور است. پایداری امروز ما یک نقطه عطف و تنطیم کننده حیات این ملت است. همه حساب کار خودشان را خواهند داشت و می دانند چگونه با ما رفتار کنند.
صالحی در پاسخ به این سوال که آیا به مسوولیتهای بزرگتر در ساختارسیاسی نظام هم فکر می کنید یا نه، گفت: تا همین جا هم که پیش آمدهام لطف خدا و بیش از حد خودم است. لطف الهی خیلی شامل حالمان شده است که توانستهایم در این جایگاه قرار بگیریم. زمانی که من عهده دار وزارت خارجه شدم مهمترین پرونده، پرونده هستهیی بود، اما الان فضا چیز دیگری است. الان پیشانی اصلی که در ارتباط با تحریمها کار می کند وزارت امور خارجه است. ما داریم تلاشمان را می کنیم که فشار کمتری بر مردم ایجاد شود.
وی در پایان اظهار داشت: چیزی که مد نظر ماست عزت و اقتدار و منافع و مصلحت کشورمان است. با عنایت به جایگاه مهمی که وزارت خارجه دارد ما نمیتوانیم کاری انجام دهیم که از چارچوب نظام خارج باشد. ما هیچ وقت کاری نمی کنیم که خارج از خواسته نظام باشد. هر قدمی که ما بر می داریم قدمی است حساب شده در چارچوب معین شده که هدف نهاییاش اعتلای نظام جمهوری اسلامی ایران است.