توسط مرکز پژوهشهای مجلس بررسی شد؛
برکناری محمد مرسی؛ ریشههای داخلی و واکنشهای خارجی
مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، ریشههای داخلی و واکنشهای خارجی برکناری محمد مرسی در مصر را مورد بررسی قرار داد.
مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، ریشههای داخلی و واکنشهای خارجی برکناری محمد مرسی در مصر را مورد بررسی قرار داد.
به گزارش ایلنا به نقل از روابط عمومی مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، دفتر مطالعات سیاسی این مرکز ضمن اشاره به عوامل مؤثر در شکلگیری جنبش تمرد علیه دولت مرسی و تشریح واکنش بازیگران منطقهای و فرامنطقهای در قبال تحولات و تلاطمهای سیاسی اخیر مصر و توصیههای سیاستی منطبق با منافع جمهوری اسلامی ایران در قبال این تحولات اعلام کرد: آنچه اکنون در مصر میگذرد، دوران گذاری همراه با بحرانهای پرتلاطم است که در آن ارتش میخواهد نقش وزنه تعادل بخش میان احزاب سکولار و اخوانالمسلمین را بازی کند. نکته اینجاست که هر چند ارتش سعی میکند خود را با روندهای جدید وفق دهد و اعلام میدارد که به دلیل حمایت از مردم حاضر در خیابانها دولت مرسی را برکنار کرده است، اما در عمل شرایط را به نفع نیروهای سکولار مدیریت میکند، بنابراین به نظر میرسد وضعیت دو قطبی موجود در کوتاه مدت و میان مدت ادامه خواهد یافت و جامعه مصر شاهد رقابت و کشاکش بیشتر میان دو قطب ارتش و اخوان خواهد بود.
نکته مهم آنکه استمرار این رقابت و کشاکش نه راه حل مشکلات اقتصادی و اجتماعی مصر است و نه میتواند پاسخگوی تنوع و تکثر درونی جامعه مصر باشد.
به عبارت دیگر، کشاکشهای خیابانی جز اینکه مصر را بیشتر به سمت لبه پرتگاه ناامیدی و آشوب سوق دهد، نتیجهای در بر نخواهد داشت و ضررهای ناشی از این نزاع نیز نصیب جامعه مصر میشود.
با این حال، آنچه در دو هفته اخیر مشاهده شده است، سرسختی طرفین ماجرا و ناکامی بازیگرانی است که قصد میانجیگری داشتهاند، اخوانالمسلمین تلاش میکند با نمایشهای خیابانی مقام و فرصت از دست رفته خو را به دست آورد و حتیالامکان از نفوذ برخی بازیگران خارجی بهرهمند شود و ارتش و مخالفان اخوان نیز با بهرهبرداری از حضور خیابانی جوانان معترض در صدد کسب مشروعیت هستند.
بنابراین مصر در میان انبوهی از مطالبات و خواستههای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی در میان گروههای سیاسی این کشور دست به دست میشود، انبوه مطالبات و خواستههایی که هیچ یک از گروهها در جهت رفع آن موفق نبودهاند.
تنها راهی که برای برون رفت از وضعیت شکننده و سیال حاضر، مفید و کم هزینه به نظر میرسد آغاز گفتوگوهای فراگیر و جدی میان بازیگران مختلف مصر، با محوریت ارتش از یک سو و اخوان از سوی دیگر، است.
این گفتوگوها زمینه را برای تعامل، تلطیف فضای سیاسی، آشتی نسبی و شکلگیری یک ائتلاف جمعی و ملی میان گروههای مختلف سیاسی فراهم خواهد کرد.
در غیر این صورت، جامعه مصر در آینده نزدیک درگیر اختلافات و قطببندیهای گستردهتر و بسط اقدامات تخریبی در کنار تشدید خشونتها و کشتارها خواهد شد.
و نکته پایانی آنکه تحولات مصر همواره در سایر کشورهای منطقه بازتاب داشته و طنینانداز شده است، به ویژه آنکه حوادث خاورمیانه همیشه بر اساس قانون ظروف مرتبط ـ هر تغییری که در یک ظرف رخ دهد امواجش به ظروف دیگر منتقل خواهند شد ـ ارزیابی و تحلیل میشوند بر این اساس، ممکن است میزان اثرگذاری تحولات مصر در هر کشور عربی منطقه متفاوت باشد، اما انتقال این تغییر در سطوح گوناگون حتمی است، البته این بار ترکیه نیز به دلیل فاصله گرفتن از سیاست سنتی و قدیمی خود و درگیر شدن در اوضاع کشورهای عربی از تحولات جدید مصر اثر پذیرفته است.
در هر صورت، شاید مهمترین درس رویدادهای اخیر مصر آن باشد که دولتهای خاورمیانه باید کارآمدی خود را برای پاسخگویی به خواستههای مردم افزایش دهند، در غیر این صورت، این مسئله ممکن است به یک بحران جدی و گسترده تبدیل شود و هزینه این دولتها در جهت حفظ قدرت خود را افزایش دهد.