گزارش ایلنا از مشكلات روستائیان «نوده بام»؛
جدال بر سر چراگاه/ شهرك صنعتی كه گاز ندارد
چكیده: «با محدویتهای به وجود آمده برای كشاورزان دیم كار روستای نوده بام، خانوادههای این كشاورزان نیز برای تامین معاش خود با مشكل روبرو شدهاند بطوری كه جوانان این خانوادهها ترجیح میدهند در جستجوی آینده شغلی خود به شهرها مهاجرت كنند.»
در شمال شرقی استان خرسان شمالی، حد فاصل بخشهای «بام» و «صفی آباد» اسفراین روستایی واقع است كه «نوده بام» نام دارد و براساس اطلاعات دانشنامه ویكی پدیا شمار ساكناناش تا 2250 نفر و 570 خانوار برآورد میشود.
به گزارش خبرنگار ایلنا، اهالی این روستا كه تا به امروز بیشتر به حرفه كشاورزی، باغداری، دامداری و كارگری مشغول بودهاند به تازهگی در زندگی حرفهای خود با مشكلی عجیب روبرو شدهاند. مشكلی كه باعث تشدید مهاجرت جوانان جوینده كار از روستا به شهرها شده است و چنانچه برای آن چاره اندیشی نشود در آینده به خالی شدن این روستا و هدر رفتن ظرفیتهای شغلی بومی در این منطقه از كشور میانجامد.
به گفته عضو شواری اسلامی روستای «نوده بام»، تصاحب و تجزیه چراگاه و زمینهای كشاورزی اهالی روستا از جانب نهادهای دولتی از یكسو و از سوی دیگر آماده نبودن شهرك صنعتی تازه تاسیس «بام» باعث شده است تا اشتغال و فعالیت اقتصادی اهالی روستا به ویژه جوانان با بحران مواجه شود.
«مسلم رستمی» در این باره توضیح میدهد: در حال حاضر از یكسو سیاستهای نادرست سازمان امور عشایر، دامداران روستا را نسبت به ادامه این حرفه بی انگیزه كرده است و از سوی دیگر سازمان منابع طبیعی نیز با رویهای مشابه كار كردن را برای كشاورزان این روستا سخت و ناممكن كرده است.
وی افزود: اعمال این محدویت ها در حالی است كه به دلیل نبودن لوله كشی گاز متان در دهستان بام، هیچ سرمایه گذاری حاضر نیست تا در شهرك صنعتی این منطقه فعالیت اقتصادی كند و در نتیجه اهالی روستای بام به ویژه جوانان روستا ناچارند تا برای یافتن كار زادگاه خود را ترك كنند.
تقسیم ناعادلانه چراگاهها
به گفته رستمی در حال حاضر سازمان امور عشایر چراگاههای متعلق به اهالی روستای «نوده بام» را بطور ناعادلانهای میان عشایر منطقه تقسیم كرده است و به همین دلیل دامداران روستای نوده برای تغذیه دامهای خود با مشكل روبرو هستند.
وی بابیان اینكه مسئله واگذاری چراگاههای روستای نوده بام اسفراین به عشایر منطقه موضوع جدیدی نبوده و سالهاست كه اهالی روستا در مجاروت عشایر منطقه زندگی و هم زیستی مسالمتآمیزی دارند، گفت: به تازگی بهرهبرداری بیش از اندازه عشایر از چراگاهها و عدم نظارت مسئولان سازمان امور عشایر باعث دغدغه اهالی نوده شده است.
این عضو شورای اسلامی روستای نوده اسفراین با یادآوری اینكه عشایر منطقه دارای چراگاههایی مجزا و اختصاصی در مجاروت چراگاه روستای نوده بام هستند، گفت: سازمان امور عشایر برای استفاده عشایری كه بومی منطقه هستند مجوزهای 45 روزه ای را صادر كردهاست كه به موجب این مجوزها عشایر «رستم» و «حاج عباس» میتوانند در مجموع سالانه 1500 راس دام سبك خود را برای چرا به چراگاههای روستا ببرند.
وی بابیان اینكه درعمل عشایر نامبرده در مدت تعیین شده بیش از 6 هزار راس دام را وارد چراگاه ها میكنند گفت: به دلیل نبود نظارت از سوی سازمان امور عشایر نه تنها از چراگاه استفاده بیش از حد میشود بلكه در بیشتر مواقع دامهای عشایر وارد چراگاه های روستای نوده بام میشوند.
رستمی با بیان اینكه تاكنون ورود دامهای عشایر به چراگاههای روستا به بهانهای برای وقوع نزاع و برخوردهای منجر به تشكیل پرونده قضایی شدهاست، یادآور شد: اهالی روستای نوده بام بیش از 5 هزار راس دام سبك دارند بطوریكه دامداری یكی از راه های اصلی اشتغال جوانان این روستا محسوب میشود.
عضو شورای اسلامی كار نوده بام اسفراین با بیان اینكه چراگاه اهالی روستا زمینی به مساحت 21 كیلومتر مربع است، گفت: متاسفانه درپی اختلافی كه بر سر نحوه تقسیم و استفاده از چراگاهها بین روستاییان و عشایر منطقه به وجود آمده است جوانان روستا دیگر انگیزهای برای دامداری ندارند و ترجیح می دهند كه برای یافتن كار عازم شهرها شوند.
زمینهای كشاورزی یا منابع طبیعی
عضو شورای اسلامی روستای نوده بام اسفراین همچنین مدعی شد كه سازمان منابع طبیعی با اعلام زمین های كشاورزی اهالی روستا زمینهای منابع طبیعی مشكلاتی را برای كشاورزان نوده بام ایجاد كرده است.
به گفته رستمی در حال حاضر سازمان منابع طبیعی، زمینهایی را در محدوده روستای نوده بام جزء منابع طبیعی اعلام كرده است كه تا یك دهه قبل اهالی روستا بصورت دیمی درآن زمینها بادام، جو و گندم میكاشتند.
این مقام مسئول در روستای نوده بام افزود: مشكل اصلی اهالی روستا نا معین بودن مرز میان زمینهای كشاورزی و زمینهای منابع طبیعی است، بطوری كه كشاوزان اهالی روستا بارها به اتهام دخل و تصرف در زمینهای دولتی توسط سازمان منابع طبیعی مورد پیگرد قانونی قرار گرفته اند.
وی بابیان اینكه در بیشتر موارد كشاورزان بعد از كاشت محصول در زمینهایی كه سالهاست در اختیار و مالكیت آنها قرار دارد تحت پیگیرد ماموران منابع طبیعی قرار می گیرند، گفت: سازمان منابع طبیعی به این كشاورزان نه تنها حق برداشت محصول را نمی دهد بلكه آنها را به جرم تجاوز و تصرف جریمه می كند.
رستمی ادامه داد: به این كشاورزان نهتنها بابت هزینهای كه برای كشت محصول شده است خسارتی تعلق نمیگیرد بلكه از طریق دادگاه به پرداخت خسارتهای بین 200 هزار تومان تا 3 میلیون تومان نیز محكوم می شوند.
وی افزود: هرچند در حال حاضر برای كشاورزانی كه در زمینهای پایین دستی روستا بصورت آبی فعالیت كشاورزی میكنند محدویتی وجود ندارد اما در عمل فعالیت كشاورزی بصورت دیمی در مقایسه با فعالیت كشاورزی بصورت آبی نیازمند هزینه اولیه كمتری است و تمامی اهالی كشاورز روستای نوده بام قادر به فعالیت كشاورزی بصورت آبی نیستند.
این عضو شورای اسلامی كار روستای نوده بام یادآور شد: در شیوه كشاورزی آبی، تنها هزینه آبیاری و حق آبه تا بیش از 10 میلیون تومان میرسد كه پرداخت آن برای همه كشاورزان میسر نیست.
وی مدعی شد كه با محدویتهای به وجود آمده برای كشاورزان دیم كار روستای نوده بام، خانوادههای این كشاورزان نیز برای تامین معاش خود با مشكل روبرو شدهاند بطوری كه جوانان این خانوادهها ترجیح میدهند در جستجوی آینده شغلی خود به شهرها مهاجرت كنند.
شهرك صنعتی كه گاز ندارد
رستمی همچنین با اشاره به مجوزی كه در چند سال گذشته برای احداث یك شهرك صنعتی در دهستان بام صادر شده بود، گفت: عملیات ساخت این شهرك از حدود سه سال پیش خاتمه یافته است اما به دلیل نبود خطوط گاز رسانی در عمل این شهرك فعال نیست.
این مقام مسئول در شورای اسلامی روستای نوده بام گفت: سرمایه گزاران برای شروع فعالیت های صنعتی نیازمند گاز شهری هستند و به همین دلیل از سرمایه گذاری در این شهرك صنعتی استقبال نمیكنند.
وی افزود: این درحالی است كه هدف از صدور مجوز برای ساخت شهرك صنعتی بام ایجاد اشتغال برای ساكنان بومی منطقه بوده است.
رستمی بابیان اینكه دهستان بام مشتمل بر 30 روستا بوده و در حال حاضر بیش از 15 هزار نفر در این دهستان زندگی میكنند گفت: غیر فعال بودن شهرك صنعتی بام دلیل دیگری است تا اهالی این منطقه به ویژه جوانان تحصیل كرده ترجیح بدهند كه در جستجوی كار و تامین معاش راهی شهرها بشوند.
مهاجرت روستاییان به شهرها
عضو شورای اسلامی روستای نوده بام بابیان اینكه در حال حاضر یكی از دغدغه اصلی اهالی دهستان بام به ویژه جوان ساكن روستای نوده بام تامین معاش و یافتن كار است، گفت: اگر اهالی منطقه برای كار در بخش كشاورزی، دامداری و حتی صنعتی با مشكلاتی كه یاد شد روبرو نبودند حداقل در این ناحیه انگیزه مهاجرت به شهرها كاهش میافت.
وی بابیان اینكه تمامی روستاییانی كه در جستجوی آینده بهتر عازم شهرها میشوند موفق نمیشوند، گفت: امروز بیكاری و تامین معاش مسئلهای فراگیر است بطوری كه حتی در شهرها نیز برای همه كار وجود ندارد.
رستمی بابیان اینكه به همین دلیل بیشتر افرادی كه از روستا به شهرها میآیند در بهترین حالت به كارهای موقتی چون باربری و ساختمانی مشغول میشوند، گفت: هم به دلیل ماهیت كار و هم به دلیل نبود نظارت كافی برای كسانی كه در این مشاغل مشغول كارهستند آینده روشنی وجود ندارد.
این مقام مسئول در دهستان بام با یادآوری اینكه صرفه نظر از نامشخص بودن آتیه شغلی در شهرها بخش قابل توجهی از مهاجرین روستایی ناخواسته در گیر ناهنجاریهای محیط شهری شده و درنهایت با عنوانهایی مجرم و معتاد و ولگرد قربانی اجتماع شهرها میشوند، گفت: به همین دلیل بهتر است كه مسئولان برای كاهش این قربانیان و جلو گیری از فروپاشی خانوادهها در جامعه از همان زمینه اشتغال جوانان را در همان مناطق روستایی فراهم كنند.